Εντός του έτους προωθείται η λειτουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Ενεργειακής Φτώχειας, καθώς και η δημιουργία μηχανισμών υποστήριξης για τη στήριξη των νοικοκυριών που επηρεάζονται από τις αυξημένες τιμές ενέργειας.
Στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, της ενεργειακής ασφάλειας και της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, το κράτος προωθεί δράσεις για τη διασφάλιση προσιτού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.
Οι δράσεις αυτές συνδυάζονται με την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της χώρας και την ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού.
Η πράσινη μετάβαση αποτελεί βασικό μοχλό για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού οικονομικού μοντέλου, ικανού να ανταποκριθεί στις περιβαλλοντικές προκλήσεις και να διασφαλίσει την ευημερία των μελλοντικών γενεών.
Στοχευμένα μέτρα για ευάλωτους
Το Εθνικό Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας εντάσσεται στην ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος διακυβέρνησης για την ενεργειακή φτώχεια. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στην προστασία των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, μέσω της υιοθέτησης στοχευμένων μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Τόσο το Παρατηρητήριο όσο και οι τοπικοί μηχανισμοί υποστήριξης θα αποτελέσουν εργαλεία για την ενίσχυση του εντοπισμού των ευάλωτων νοικοκυριών και την εφαρμογή στοχευμένων και αποτελεσματικών μέτρων.
Πέραν των συγκεκριμένων δράσεων, καθοριστικοί παράγοντες για τη σταδιακή μείωση του ενεργειακού κόστους είναι η εύρυθμη λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού και η ολοκλήρωση των αναγκαίων υποδομών, όπως το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό.
Την ίδια ώρα, καταβάλλονται προσπάθειες για ενίσχυση της διείσδυσης των ΑΠΕ, μέσω της απλοποίησης και επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και της ανάπτυξης και αξιοποίησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, που θα συμβάλουν στην ενσωμάτωση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα.
Παράλληλα, σημαντική θεωρείται η ενίσχυση των σχεδίων χορηγιών για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Λεωφορεία με μηδενικούς ρύπους
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται και η προώθηση του πράσινου μετασχηματισμού των δημόσιων μεταφορών για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, με μέτρα που μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η αντικατάσταση των υφιστάμενων στόλων με οχήματα χαμηλών και μηδενικών εκπομπών, καθώς και η εφαρμογή πολιτικών για πιο βιώσιμους τρόπους μεταφοράς.
Σύμφωνα με το Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027-2029, σημαντική θεωρείται η επίσπευση της υλοποίησης των μέτρων που εμπίπτουν στα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, τα οποία αφορούν στη μείωση των ρύπων από τις μεταφορές.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η κινητικότητα θα βασίζεται σε ένα αποδοτικό, βιώσιμο και διασυνδεδεμένο σύστημα πολυτροπικών μεταφορών επιβατών και εμπορευμάτων, με επαρκείς υποδομές επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού για οχήματα μηδενικών εκπομπών και με παροχή ανανεώσιμων καυσίμων.
Παράλληλα, θα επιδιωχθεί η αξιοποίηση έξυπνων ψηφιακών λύσεων και ευφυών συστημάτων μεταφορών, ώστε να υποστηριχθεί η ενοποίηση των τρόπων μεταφοράς σε ένα λειτουργικό, ασφαλές και προσβάσιμο σύστημα, που θα διευκολύνει τη διακίνηση όλων των χρηστών.
Διασφάλιση της δημόσιας υγείας
Άλλη μια δράση αφορά την προστασία από περιβαλλοντικές πιέσεις και κινδύνους, με στόχο τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, της ποιότητας ζωής και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Καθοριστική θεωρείται η αποτελεσματική εφαρμογή των περιβαλλοντικών νομοθεσιών για την πρόληψη και τον περιορισμό των επιπτώσεων. Επιπλέον, στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, προωθείται η ενίσχυση του ρόλου του Τμήματος Δασών και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.
Λιγότερα απόβλητα και διαχείριση της ανομβρίας
Για την επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρίσιμη θεωρείται η αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων, μέσω ενός βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης.
Προτεραιότητα δίνεται στη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και στην υιοθέτηση πρακτικών που βασίζονται στις αρχές της κυκλικής οικονομίας, με στόχο την ορθολογική αξιοποίηση των πόρων.
Το Σχέδιο Διαχείρισης Δημοτικών Αποβλήτων 2022-2028 καθορίζει το πλαίσιο πολιτικής και τα αναγκαία μέτρα για τη σταδιακή μετατόπιση από την υγειονομική ταφή προς πιο βιώσιμες μορφές διαχείρισης, όπως η επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση και η ανάκτηση υλικών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης η διαχείριση των υδάτινων πόρων και η αντιμετώπιση της λειψυδρίας, που αποτελούν κρίσιμες προτεραιότητες για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας της χώρας, λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Η παρατεταμένη ανομβρία των τελευταίων ετών, σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση λόγω της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και τις υφιστάμενες ελλείψεις στις υποδομές, έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση των υδατικών αποθεμάτων και σε συνθήκες αυξημένης υδατικής πίεσης.
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή ασφάλεια
Οι συγκεκριμένες δράσεις εμπίπτουν στην πράσινη μετάβαση, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με στόχο τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού αναπτυξιακού προτύπου.
Οι πολιτικές και οι επενδύσεις ενισχύουν τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη πράσινων τεχνολογιών και τη μετάβαση σε βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης.
Παράλληλα, έμφαση δίνεται στην προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας, στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και στη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων, με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε όλους τους τομείς της οικονομίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συγκεκριμένες δράσεις ευθυγραμμίζονται με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η οποία στοχεύει στην κλιματική ουδετερότητα.
Προτεραιότητα αποτελεί η αναθεώρηση της Εθνικής Μακροπρόθεσμης Στρατηγικής για την Ανάπτυξη με Χαμηλές Εκπομπές. Παράλληλα, αξιοποιούνται εξειδικευμένες μελέτες και τεχνοκρατική τεκμηρίωση για τον καθορισμό των τομέων παρέμβασης και των αναγκαίων επενδύσεων.
Την ίδια ώρα, προωθείται η εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, με στοχευμένες παρεμβάσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η γεωργία, ο τουρισμός, η ενέργεια, οι υποδομές, η διαχείριση υδάτων, η βιοποικιλότητα, τα δάση, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια, η δημόσια υγεία και οι παράκτιες περιοχές.
Η Κύπρος προωθεί επίσης την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα 2021-2030, το οποίο καθορίζει το εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων.
Παράλληλα, η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Κυκλική Οικονομία 2021-2027 και του Σχεδίου Διαχείρισης Δημοτικών Αποβλήτων 2022-2028 ενισχύει τη μετάβαση σε ένα πιο αποδοτικό και βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο, μέσω της προώθησης της επαναχρησιμοποίησης, της επιδιόρθωσης και της ορθολογικής διαχείρισης πόρων.
