Βία κατά των γυναικών: 10.000 υποθέσεις σε 5 χρόνια, 7.000 οδηγήθηκαν στα δικαστήρια – Έρχεται η εφαρμογή πρόληψης «Red Flag» – Πλήθος κενών καταγγέλθηκαν στη Βουλή

Μάστιγα τεραστίων διαστάσεων αποτελούν στην Κύπρο τα εγκλήματα κατά των γυναικών και της βίας στην οικογένεια. Συνολικά 10.000 υποθέσεις καταγγέλθηκαν στις Αρχές τα τελευταία πέντε χρόνια και 7.000 έφτασαν στα δικαστήρια, υπογράμμισε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, ανακοινώνοντας πως ετοιμάζεται εφαρμογή πρόληψης «Red Flag» και ότι θα είναι έτοιμη στο τέλος του χρόνου. Πλήθος κενών γύρω από τις γυναικοκτονίες και την έμφυλη βία κατήγγειλαν σύσσωμα τα μέλη της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ζητώντας όπως προχωρήσουν οι νομοθετικές ρυθμίσεις.

Λαμβάνοντας το λόγο ο κ. Φυτιρής, σημείωσε πως θεωρεί «το ζήτημα πάρα πολύ κρίσιμο». Το διάστημα που προηγήθηκε πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με όλες τις οργανώσεις και έγιναν επισκέψεις στο Σπίτι της Γυναίκας, είπε ο Υπουργός και πρόσθεσε πως με «τη βοήθεια εθελοντή, ετοιμάζεται πλατφόρμα “Red Flag” για να υπάρχει έγκαιρη προειδοποίηση».

«Έχουν καταγγελθεί στην Αστυνομία 10.000 υποθέσεις τα τελευταία πέντε χρόνια και σχεδόν 7.000 έφτασαν στα δικαστήρια. Αυτό δείχνει την κρισιμότητα του ζητήματος», είπε ο υπουργός και πρόσθεσε: «Εκτιμώ ότι μπορεί να λείπουν κάποια νομοθετήματα, κάποιες τρομοποίησεις, αλλά αυτό που μας λείπει είναι η ταυτόχρονη στενή συνεργασία, για να μπορέσουμε να προλάβουμε την κατάσταση».

«Αν μια γυναίκα το βράδυ του Σαββάτου καταγγείλει ότι δέχεται βία, τι θα γίνει;», διερωτήθηκε ο κ. Φυτιρής και πρόσθεσε πως «η Αστυνομία θα αναλάβει τον δράστη. Τι θα γίνει με το θύμα;». Στόχος, είπε, είναι να δημιουργηθεί και ένα κέντρο άμεσης αντίδρασης για να δρουν αποτελεσματικά και συντονισμένα.

Όσον αφορά στην πλατφόρμα, είπε πως έγινε συναντήσεις με τους εμπλεκόμενους και υπάρχει η φιλοσοφία και χρονοδιαγράμματα, καθώς αναμένεται να είναι έτοιμο στο τέλος του χρόνου.

Η πλατφόρμα με βάση τον εθελοντή και σύμβουλο τεχνολογίας θα λειτουργεί ως εξής:

1.      Εντοπισμός ύποπτου περιστατικού, το οποίο ακόμη δεν είναι ποινικό αδίκημα, αλλά ενέχει τον κίνδυνο για εκδήλωση βίας.

2.      Καταγραφή περιστατικού, όμως με συνοπτικό τρόπο. Πχ μόνο την ταυτότητα των εμπλεκόμενων, τη φύση του περιστατικού, την υπηρεσία που το διαχειρίστηκε.

3.      Σήμανση με red flag εάν καταχωρηθεί και δεύτερο περιστατικό που να εμπλέκει το ίδιο άτομο, ώστε να γνωρίζει το κράτος και να παρεμβαίνουν οι υπηρεσίες.

«Τo Υπουργείο βλέπει πολύ σοβαρά αυτό το θέμα και η ταυτόχρονη αντιμετώπιση είναι πολύ κρίσιμη», κατέληξε ο κ. Φυτιρής.

Προτεραιότητα σε χώρο φιλοξενίας στη Λάρνακα

Από πλευράς της, η νεοδιορισθείσα Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας Τίνα Παύλου, σημείωσε πως αν το κράτος δεν λειτουργήσει ως ένα σώμα δεν θα μπορέσουν να υπάρξουν αποτελέσματα.

Χαιρέτησε την πλατφόρμα που ενισχύει την πρόληψη. «Θεωρώ ότι θα βοηθήσει, αλλά υπογραμμίζω πως ο συντονισμός είναι αναγκαιότητα».

Ως προς τις προτεραιότητες, είπε πως είναι η δημιουργία χώρου φιλοξενίας στη Λάρνακα, καθώς δεν υπάρχει. Σε δεύτερο χρόνο, είπε, θα τεθεί η επέκταση του Σπιτιού της Γυναίκας.

15% επιστρέφουν στο Σπίτι της Γυναίκας

Το πρόβλημα και τα κενά που υπάρχουν, επεσήμανε η επιστημονική διευθύντρια του ΣΠΑΒΟ, Άντρη Ανδρονίκου. «Το 15% των γυναικών που έλαβαν υπηρεσίες από τον Σπίτι της Γυναίκας, επιστρέφουν σε αυτό», είπε τονίζοντας ότι δεν σπάει ο κύκλος της βίας.

Η κ. Ανδρονίκου αναφέρθηκε στην ανάγκη να στηρίζονται τα θύματα, ώστε να μην επιστρέφουν στο κακοποιητικό περιβάλλον. Όπως είπε, απουσιάζουν σχέδια στήριξης στην εργασία, στο στεγαστικό καθώς και προγράμματα συνεχούς στήριξης. Επίσης, υπάρχουν προβλήματα στη νομική αρωγή, η παρά τη νομοθεσία.

Τα επτά κεφαλαιώδη κενά

Σε μακροσκελή τοποθέτηση κατά την έναρξη της συνεδρίας, ο πρόεδρος της Επιτροπής Χρίστος Χριστοφίδης, παρουσίασε λίστα με θεσμικά κενά.

Ανάμεσα σε άλλα αναφέρθηκα: 

1. Στατιστική γνώση χωρίς κοινή επιχειρησιακή εικόνα. Το σχεδιαζόμενο αρχείο είναι αναγκαίο, αλλά δεν αποδεικνύεται σύστημα πραγματικού χρόνου για κοινή διαχείριση κινδύνου.

2. Κατακερματισμένη εκτίμηση κινδύνου. Δεν υπάρχει κοινά, επιστημονικά επικυρωμένο, δυναμικό εργαλείο για όλες τις υπηρεσίες ούτε χωριστά στοιχεία υψηλού κινδύνου.

3. Ανεκπλήρωτη δέσμευση για υπηρεσιακά όπλα. Η τριετής ψυχομετρική επαναξιολόγηση που εξαγγέλθηκε δεν αποτυπώνεται στη γραπτή απάντηση.

4. Μεταβατικότητα που παγιώνεται στο Σπίτι της Γυναίκας. Εκκρεμούν διαδικασίες, επίσημη ομάδα, ρόλοι, παιδιά, οπτικογράφηση, ψυχολόγοι και γεωγραφική επέκταση.

5. Αδιαφάνεια στη διαδρομή της υπόθεσης. Δεν μετρώνται συστηματικά αποσύρσεις, χρόνοι, υποθέσεις υψηλού κινδύνου, καταδίκες, αναστολές και αποτελέσματα παραπόνων.

6. Απουσία θεσμικής μάθησης μετά από γυναικοκτονία. Δεν υπάρχει αυτόματος, ανεξάρτητος, πολυυπηρεσιακός μηχανισμός ανασκόπησης.

7. Νομοθετικό και προληπτικό χρονοδιάγραμμα χωρίς ημερομηνίες. “Προχωρημένο στάδιο” και “το συντομότερο δυνατό” δεν απαντούν ποια διάταξη θα κατατεθεί και πότε.

Παραδοτέα που ζητείται να υποβληθούν εντός 30 ημερών

• Πίνακας εφαρμογής των 25 συστάσεων GREVIO: κείμενο τροποποίησης, αρμόδιος, διαβούλευση, ημερομηνία Υπουργικού Συμβουλίου και κατάθεσης.
• Δύο χωριστά σχέδια: (α) στατιστικό αρχείο και (β) επιχειρησιακό σύστημα υψηλού κινδύνου, με ορόσημα, προϋπολογισμό και νομική βάση.
• Σχέδιο τριετούς ψυχομετρικού επανελέγχου ένοπλων λειτουργών και αυτόματο trigger αφαίρεσης/επανελέγχου μετά από σοβαρή ένδειξη κινδύνου.
• Οριστική έγκριση διαδικασιών Σπιτιού της Γυναίκας και ονομαστική στελέχωση διεπιστημονικής ομάδας με 5LA και πρόγραμμα επέκτασης.
• Ενοποιημένος πίνακας χρόνων απόκρισης, υποθέσεων υψηλού κινδύνου, αποσύρσεων, εκβάσεων, αναστολών, παραπόνων και διορθωτικών μέτρων.
• Κοινό σχέδιο Δικαιοσύνης-Νομικής Υπηρεσίας-Δικαστικής Εξουσίας για καθυστερήσεις και προστασία μέχρι την τελική έκβαση.