Νέες κεραίες στο Ακρωτήρι: Κραυγή αγωνίας για το οικοσύστημα της Χερσονήσου – Στην Επιτροπή Περιβάλλοντος οι επιπτώσεις  – Κομβικός ο ρόλος του Υπουργείου Εξωτερικών

Ο σχεδιασμός της Διοίκησης των Βρετανικών Βάσεων για την εγκατάσταση νέων κεραιών στην περιοχή Μερρά Ακρωτηρίου εξετάζεται σήμερα αυτεπάγγελτα στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος έπειτα από εισήγηση της Επιτροπής και των βουλευτών Γιώργου Καραϊσκάκη, Φωτεινής Τσιρίδου και Μιχάλη Φελλά.

Με φόντο τις ιδιαιτερότητες του καθεστώτος των Βάσεων, το κύριο βάρος της συζήτησης πέφτει στο Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο κλήθηκε να τοποθετηθεί για τους σχεδιασμούς των Βρετανών, τις διπλωματικές πτυχές και τις ενέργειες της Δημοκρατίας.

Για τη συζήτηση του ζητήματος, η Επιτροπή Περιβάλλοντος απηύθυνε προσκλήσεις σε πληθώρα κρατικών φορέων, τοπικών αρχών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Οι τοπικές κοινότητες εκφράζουν τις ανησυχίες τους σχετικά με τις δυνητικές επιπτώσεις του προτεινόμενου έργου στη δημόσια υγεία και στο φυσικό περιβάλλοντος της περιοχής.

Σημειώνεται επίσης ότι, κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, επιστημονικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή έχουν καταγράψει περιστατικά θνησιμότητας και κινδύνους πρόσκρουσης πτηνών που σχετίζονται με τις υφιστάμενες υποδομές κεραιών. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν σημαντικό επιστημονικό υπόβαθρο και αποδεικνύουν ότι η περιοχή ήδη δέχεται σημαντικές πιέσεις και αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές από τις υφιστάμενες υποδομές κεραιών.

Όπως υπογραμμίζουν οι περιβαλλοντικοί φορείς, η Χερσόνησος Ακρωτηρίου αποτελεί οικοσύστημα υψίστης σημασίας για την Κύπρο και τη Μεσόγειο και φιλοξενεί 29 σημαντικούς και προστατευόμενους τύπους φυσικών οικοτόπων περιλαμβανομένου 26 κοινοτικού ενδιαφέροντος και 4 οικότοποι προτεραιότητας.

Απαντώνται περισσότερα από 800 είδη φυτών εκ των οποίων 32 συγκαταλέγονται στο «Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου», καθώς και  άνω των 300 ειδών άγριων πτηνών.

Περιλαμβάνει την Αλυκή Ακρωτηρίου, η οποία προστατεύεται ως Υγροβιότοπος Διεθνούς Σημασίας στο πλαίσιο της Σύμβασης Ραμσάρ, ενώ η περιοχή έχει αναγνωριστεί ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά.

Ωστόσο, μόλις το 60% της Σημαντικής Περιοχής για τα Πουλιά εμπίπτει σε καθορισμένες Ζώνες Ειδικής Προστασίας, την ώρα που η περιοχή επιβαρύνεται ήδη από στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ασκήσεις, τηλεπικοινωνιακά συστήματα και αναπτύξεις.

Η προτεινόμενη χωροθέτηση των νέων κεραιών εμπίπτει εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης Ακρωτήρι και της Ζώνης Ειδικής Προστασίας Υγρότοποι Ακρωτηρίου, ενώ εφάπτεται άμεσα με την Αλυκή.

Το Terra Cypria θεωρεί ότι ο δημόσιος διάλογος για την προστασία της περιοχής, καθώς και της ανθρώπινης υγείας είναι αναγκαίος και πρέπει να διέπεται από διαφάνεια και λογοδοσία.

Υπενθυμίζει τη συμμετοχή του σε ενημερωτικές συναντήσεις, διαμαρτυρίες με τον Δήμο Κουρίου και την κοινή ανακοίνωση με το BirdLife Cyprus. Απαιτεί την πλήρη εφαρμογή των Αρχών της Πρόληψης και της Προφύλαξης, ζητώντας επιστημονικά τεκμηριωμένη αξιολόγηση και εξέταση των αθροιστικών επιπτώσεων. Το Terra Cypria σημειώνει πως η αξιολόγηση οφείλει να εξετάσει και να λαμβάνει υπόψιν όχι μόνο τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις του προτεινόμενου έργου μεμονωμένα, αλλά και τις αθροιστικές, συνεργιστικές και σωρευτικές επιπτώσεις του, σε συνδυασμό με άλλα υφιστάμενα και προτεινόμενα έργα και σχέδια που χωροθετούνται στην ίδια περιοχή.

Με υπόμνημα προς την κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, η ΟΠΟΚ τονίζει την ανάγκη πλήρους περιβαλλοντικής αξιολόγησης και ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση. Υπογραμμίζει ότι πρέπει να αξιολογηθούν εξονυχιστικά τα συνοδά/υποστηρικτικά έργα (εκσκαφές, θεμελιώσεις, οδικές προσβάσεις), οι επιπτώσεις στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, καθώς και οι κίνδυνοι διάβρωσης στην παράκτια ζώνη της Μερράς.

Κάνει ιδιαίτερη αναφορά στους κινδύνους πρόσκρουσης πτηνών, την όχληση κατά την κατασκευή/ λειτουργία και την ανάγκη προστασίας ολόκληρου του υγροτοπικού συστήματος και της λεκάνης απορροής του συμπεριλαμβανομένων των περιοχών υπό τον έλεγχο της Δημοκρατίας.

Καλεί τις αρμόδιες αρχές και τη Διοίκηση των Βάσεων σε συνεργασία για την αποφυγή δημιουργίας τετελεσμένων, ζητώντας πλήρη πρόσβαση στις μελέτες και έγκαιρη ενημέρωση των κατοίκων.