Με αυστηρούς όρους οι αναπτύξεις στις βρετανικές Βάσεις: «Όχι» σε εστιατόριο στο Lady’s Mile και σε επέκταση της τουριστικής ζώνης στην Αυδήμου – Πού ανάβουν πράσινο φως

Σε κομβικό σημείο για τη μελλοντική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική προστασία των εδαφών εντός των βρετανικών Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας βρίσκεται η διαδικασία οριστικοποίησης της δήλωσης πολιτικής. Η Περιβαλλοντική Αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας εξέδωσε γνωμάτευση, ανάβοντας ουσιαστικά το πράσινο φως για το πλαίσιο ανάπτυξης, θέτοντας παράλληλα αυστηρούς και ουσιώδεις όρους, καθώς και απορρίψεις σε συγκεκριμένα αναπτυξιακά σενάρια που απειλούσαν ευαίσθητα οικοσυστήματα.

Η πλέον αξιοσημείωτη παρέμβαση της Περιβαλλοντικής Αρχής αφορά την πλήρη απόρριψη της πρόνοιας για επαναλειτουργία εστιατορίου στην ευαίσθητη παράκτια περιοχή του Lady’s Mile, μεταξύ των κέντρων «Oceanica» και «Columbia Sun».

Η Περιβαλλοντική Αρχή υιοθέτησε πλήρως τα ευρήματα της δέουσας εκτίμησης, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια ανάπτυξη εντός των προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 (ΕΖΔ «Ακρωτήρι» και ΖΕΠ «Υγρότοποι Ακρωτηρίου») θα προκαλούσε ανεπανόρθωτες βλάβες. Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο αναπαραγωγής για τις θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta και Chelonia mydas, καθώς και χώρο φωλεοποίησης σπάνιων πτηνών.

Η κατασκευή και λειτουργία του εστιατορίου συνεπάγεται αύξηση της ανθρώπινης παρουσίας και όχλησης στην περιοχή, προκαλώντας απώλεια και υποβάθμιση οικοτόπων, διατάραξη ειδών, ηχορύπανση, φωτορύπανση και περαιτέρω πιέσεις σε συνδυασμό με άλλες αναπτύξεις της περιοχής.

Παράλληλα, απορρίφθηκε η επέκταση της Τουριστικής Ζώνης (Τ4α) στην Αυδήμου κατά 6,6 εκτάρια. Όπως υπογραμμίζεται, η υφιστάμενη τουριστική ζώνη παραμένει μέχρι σήμερα εντελώς αδρανής και μη ανεπτυγμένη, καθιστώντας οποιαδήποτε επέκταση αδικαιολόγητη και επικίνδυνη για τα είδη χαρακτηρισμού της γειτονικής ΕΖΔ «Επισκοπή».

Σε σχέση με την αδειοδότηση του υφιστάμενου εστιατορίου υπάρχει πρόνοια να γίνει με βάση το αποτύπωμα (footprint) του εστιατορίου, με το οποίο διασφαλίζεται η μη επέκτασή του.

Στο κόκκινο μπήκε και η προτεινόμενη νέα Κτηνοτροφική Ζώνη στην Ορμήδεια, καθώς από την περιοχή διέρχεται υδατόρεμα μεγάλης λεκάνης απορροής. Η Αρχή έκρινε ότι τυχόν κτηνοτροφική δραστηριότητα εκεί θα εκτόξευε τον πλημμυρικό κίνδυνο και θα προκαλούσε σοβαρή ρύπανση των υδάτων.

Για μια σειρά από άλλες πρόνοιες της Συμπληρωματικής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), η Περιβαλλοντική Αρχή έδωσε την έγκρισή της, επιβάλλοντας ωστόσο αυστηρές προϋποθέσεις:

>> Μοναστήρια (Αγίου Νικολάου των Γάτων στο Ακρωτήρικαι Συμβούλου Χριστού στη Σωτήρα): Επιτρέπονται επεκτάσεις έως 50% αποκλειστικά επί των αδειοδοτημένων βοηθητικών/ συμπληρωματικών χρήσεων (ξενώνες, κοινόχρηστοι χώροι). Απαιτείται προηγούμενη εξέταση για εκπόνηση δέουσας εκτίμησης πριν από κάθε εργασία.

>> «Κατοικία και Φυτεία» (ΚΑΦ) στον Ασώματο: Η επέκταση οικιστικών ζωνών και η ανέγερση αγροτουριστικών καταλυμάτων εντός της αρδευόμενης γεωργικής γης Ζ1 παγώνουν μέχρι την εκπόνηση ολοκληρωμένης μελέτης. Η μελέτη πρέπει να αξιολογεί τις ανάγκες των πουλιών της ΖΕΠ, την υδρολογία και τη διαχείριση κουνουπιών.

>> Camping/ τροχόσπιτα καιανάπλαση εκκλησίας στην Ξυλοφάγου: Ο οργανωμένος χώρος κατασκήνωσης μετατοπίζεται τουλάχιστον 200 μέτρα δυτικότερα από την ΕΖΔ «Κάβο Πύλα» και επιβάλλεται ζώνη ανάσχεσης (buffer zone) 50 μέτρων από την ακτογραμμή. Αντίστοιχα, η ανάπλαση στον χώρο της Παναγίας Ευαγγελίστριας περιορίζεται αυστηρά στα 43.000τ.μ. για τη δημιουργία ζώνης προστασίας.

Η γνωμάτευση αγγίζει εκτεταμένα τις προτεινόμενες οικιστικές επεκτάσεις σε κοινότητες όπως ο Ύψωνας, το Κολόσσι, το Τραχώνι, το Παραμάλη, η Ορμήδεια, η Ξυλοφάγου, η Άχνα και το Φρέναρος.

Η Περιβαλλοντική Αρχή στέλνει σαφές μήνυμα προς τις πολεοδομικές Αρχές πως η απώλεια παραγωγικής γεωργικής γης και ο επηρεασμός αναδασμών και κυβερνητικών αρδευτικών έργων πρέπει να αποφευχθούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Οι επεκτάσεις θα υιοθετούνται μόνο εφόσον τεκμηριώνεται επιτακτική οικιστική ανάγκη.

Επιπλέον, για τις περιοχές Ύψωνα και Κολοσσίου καθίσταται υποχρεωτική η εκπόνηση ενιαίου master plan διαχείρισης ομβρίων υδάτων και αντιπλημμυρικής προστασίας. Ειδικά για τη βιομηχανική περιοχή Γ3-Η3 στον Ύψωνα, επιβάλλεται στους ιδιοκτήτες μελέτη αξιολόγησης και υποχρεωτική απορρύπανση του εδάφους πριν από οποιαδήποτε μετατροπή σε οικιστική χρήση.

Η γνωμάτευση της Περιβαλλοντικής Αρχής τίθεται πλέον ως το οδικό πλαίσιο για τη Διοίκηση των βρετανικών Βάσεων και το Τμήμα Πολεοδομίας. Η ισορροπία ανάμεσα στην οικιστική και οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και την προστασία του μοναδικού φυσικού πλούτου της Χερσονήσου Ακρωτηρίου και της περιοχής Δεκέλειας περνά πλέον μέσα από την αυστηρή εφαρμογή των ουσιωδών περιβαλλοντικών όρων.