Καταδικασμένοι σε Γολγοθά δεκάδες πρόσφυγες: Στο περίμενε για ασανσέρ 201 προσφυγικές πολυκατοικίες – Με ρυθμούς χελώνας η τοποθέτησή τους

Μόνο ερωτήματα και προβληματισμό μπορούν να προκαλέσουν τα στοιχεία για τις πολυκατοικίες που παραμένουν χωρίς ασανσέρ σε προσφυγικούς συνοικισμούς σ’ ολόκληρη την Κύπρο. Μέχρι στιγμής τοποθετήθηκαν ανελκυστήρες μόλις στο ένα τρίτο των πολυκατοικιών, με άλλες 201 να βρίσκονται στο περίμενε. Η τοποθέτησή τους εντάχθηκε, πλέον, στο Σχέδιο «κτίΖΩ», που είναι καλό, ωστόσο, κινείται με πολύ αργούς ρυθμούς.

Το αποτέλεσμα είναι να συνεχίζεται η ταλαιπωρία δεκάδων προσφύγων, κάποιοι εκ των οποίων παραμένουν εγκλωβισμένοι στα διαμερίσματά τους, αφού λόγω κινητικών προβλημάτων δεν μπορούν να κατέβουν από τις σκάλες. Σε πολλές πολυκατοικίες χωρίς ασανσέρ τίθεται, μάλιστα, σε κίνδυνο η ζωή των ενοίκων με προβλήματα υγείας. Κι αυτό επειδή οι σκάλες είναι στενές και σε περίπτωση ανάγκης δεν μπορούν να μεταφερθούν με φορείο σε ασθενοφόρο.

Ο «Φ» ζήτησε παγκύπρια στοιχεία από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως με αφορμή ρεπορτάζ στην οδό Κομητών στους Αγίους Αναργύρους 2 στη Λάρνακα, κατά το οποίο καταγράφηκαν οι συγκλονιστικές ιστορίες ανθρώπων που υφίστανται απαράδεκτη ταλαιπωρία. Χαρακτηριστικές είναι η περιπτώσεις γιαγιάς 92 χρόνων που έχει 10 χρόνια να κατέβει από το διαμέρισμά της και 82χρονης, η οποία είναι εγκλωβισμένη εδώ και έναν χρόνο. Η τελευταία έπεσε από τις σκάλες τον περασμένο Αύγουστο, ωστόσο, δεν μπορούσε να τη μεταφέρει ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Στην ίδια οδό, εν τω μεταξύ, πριν από 8 χρόνια έχασε τη ζωή του 69χρονος, λόγω καθυστέρησης στη μεταφορά του στο νοσοκομείο.

Σύμφωνα με το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως (ΤΠΟ) το Πρόγραμμα Εγκατάστασης Ανελκυστήρων σε προσφυγικούς συνοικισμούς, αφορούσε εγκατάσταση ανελκυστήρων σε 368 πολυκατοικίες παγκύπρια. Μέχρι σήμερα, ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση σε 124 πολυκατοικίες, ενώ άλλες 43 κρίθηκαν ως κατεδαφιστέες. Σημειώνεται ότι βρίσκονται εγκατεστημένοι 202 ανελκυστήρες (124 σε υφιστάμενες πολυκατοικίες και 78 σε νέες πολυκατοικίες) στους κυβερνητικούς οικισμούς.

Το Πρόγραμμα Εγκατάστασης Ανελκυστήρων τερματίστηκε στην πορεία και εντάχθηκε στο Σχέδιο Χορηγιών «κτίΖΩ», το οποίο, πέραν της χορηγίας που παραχωρεί για σκοπούς επιδιόρθωσης των πολυκατοικιών, προσφέρει επιπρόσθετη χορηγία €90.000 για εγκατάσταση ανελκυστήρα. Ωστόσο, όπως φαίνεται από τα στοιχεία που μας στάλθηκαν, μέχρι στιγμής μέσω του σχεδίου δεν τοποθετήθηκε ούτε ένας ανελκυστήρας.

Σύμφωνα με το ΤΠΟ, στη δεύτερη φάση του σχέδιου, περιλαμβάνονται 70 πολυκατοικίες από τις οποίες οι 48 δεν έχουν ανελκυστήρα. «Μέχρι στιγμής προχωρούν με τις διαδικασίες του Σχέδιου Χορηγιών “κτίΖΩ” 23 πολυκατοικίες από τις 48, οι οποίες βρίσκονται σε διάφορα στάδια χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η επιδιόρθωση και εγκατάσταση ανελκυστήρα σε καμία πολυκατοικία», αναφέρει το Τμήμα Πολεοδομίας.

Στην τρίτη φάση του «κτίΖΩ» περιλαμβάνονται 245 πολυκατοικίες, εκ των οποίων οι 153 είναι χωρίς ανελκυστήρα. Μέχρι στιγμής, εγκρίθηκαν να προχωρήσουν νωρίτερα, μετά από αίτημα των ιδιοκτητών, 47 πολυκατοικίες, οι 9 πολυκατοικίες από τις οποίες δεν έχουν ασανσέρ.

Σ’ ό,τι αφορά ειδικά στον προσφυγικό συνοικισμό Αγίων Αναργύρων 2, από τις 33 πολυκατοικίες οι 14 δεν έχουν ανελκυστήρα. Εξάλλου, τρεις πολυκατοικίες που περιλαμβάνονται στην πρώτη φάση του «κτίΖΩ», κηρύχθηκαν ως επικίνδυνες από τον ΕΟΑ Λάρνακας και το Τμήμα Πολεοδομίας θα προχωρήσει στην κατεδάφισή τους.

Σύμφωνα με το Τμήμα Πολεοδομίας, στη δεύτερη φάση του «κτίΖΩ» περιλαμβάνονται και 4 πολυκατοικίες χωρίς ανελκυστήρα, από τις οποίες καμία δεν προχώρησε με τις διαδικασίες του σχεδίου, παρ’ όλο που ενημερώθηκαν από το 2024. «Οι δικαιούχοι ενημερώθηκαν εκ νέου για την ένταξη της πολυκατοικίας τους στο “κτίΖΩ” και ότι πρέπει να υποβάλουν το σχετικό έντυπο συμμετοχής και εξακολουθεί να μην έχει υποβληθεί καμία αίτηση», σημειώνει το ΤΠΟ. Στην τρίτη φάση του σχεδίου περιλαμβάνονται άλλες 10 πολυκατοικίες χωρίς ανελκυστήρα. Από αυτές μόνο μία υπέβαλε αίτημα για ασανσέρ και βρίσκεται στην οδό Κομητών, στην οποία έγινε το ρεπορτάζ με τις ανθρώπινες ιστορίες. Από τις άλλες πέντε στην ίδια οδό, οι δικαιούχοι στις δύο, που ήταν στον κατάλογο 2, δεν προχώρησαν με τις διαδικασίες, ενώ υπάρχουν άλλες τρεις στον κατάλογο 3.

Ιδιοκτήτες σε ισόγεια αρνούνται να υπογράψουν

Μπορεί το σχέδιο «κτίΖΩ» να κινείται αργά, ωστόσο, υπάρχει ακόμη ένα σοβαρό εμπόδιο στην καθολική εφαρμογή του. Βάσει νόμου απαιτείται υπογραφή από όλους τους ιδιοκτήτες, ώστε να τοποθετηθεί ανελκυστήρας σε μια πολυκατοικία. Κάποιοι ιδιοκτήτες, ωστόσο, αρνούνται να υπογράψουν, γεγονός που καταδικάζει τους γείτονές τους. «Το κυριότερο πρόβλημα και εμπόδιο είναι η άρνηση των ιδιοκτητών να συναινέσουν στην τοποθέτηση. Παρατηρείται συχνά άρνηση από ορισμένους ιδιοκτήτες, ειδικά στα ισόγεια των πολυκατοικιών, να προχωρήσουν με τη διαδικασία, καθώς έχουν παράνομες προσθήκες και προεκτάσεις, τις οποίες δεν θέλουν να κατεδαφίσουν. Κατάλογος με όλες τις σχετικές πληροφορίες για τις πολυκατοικίες όπου μετά από έλεγχο εντοπίστηκαν παράνομες κατασκευές, στάλθηκαν στους ΕΟΑ για ελέγχους και άρση των παράνομων κατασκευών», αναφέρει το Τμήμα Πολεοδομίας.

Στις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η εγκατάσταση ανελκυστήρων «ως άμεση λύση», όπως αναφέρει το ΤΠΟ, προωθήθηκε η τοποθέτηση ανελκυστήρα σκάλας (καρέκλας) σε πολυκατοικίες όπου διαμένουν άτομα με κινητικά προβλήματα. «Πραγματοποιήθηκε προκαταρκτική διαβούλευση με κατοίκους σε όροφο που έχουν κινητικά προβλήματα και συμφώνησαν για την εγκατάσταση της καρέκλας ανελκυστήρα και για το ζήτημα έχει ενημερωθεί και συμφωνήσει και η κοινοβουλευτική επιτροπή Προσφύγων», σημειώνει το Τμήμα Πολεοδομίας. Πάντως, οι κάτοικοι της οδού Κομητών δεν ήταν ενήμεροι για το εν λόγω σχέδιο, ενώ όταν ζητήσαμε ενημέρωση, μας αναφέρθηκε πως το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε και αναλόγως με τη ζήτηση ενδέχεται να προκηρυχθεί ξανά. Επιπρόσθετα, οι περισσότεροι δεν ήταν επαρκώς ενημερωμένοι ούτε για το «κτίΖω».

Εκπέμπουν SOS οι προσφυγικοί συνοικισμοί

Τα προβλήματα, πάντως, είναι γενικότερα στους προσφυγικούς συνοικισμούς, γεγονός που πρέπει να απασχολήσει αμέσως τόσο το κράτος, όσο τους ΕΟΑ και τις τοπικές Αρχές. Για παράδειγμα, στους δύο προσφυγικούς συνοικισμούς Αγίων Αναργύρων η κατάσταση των πεζοδρομίων είναι άθλια, όπως και η εικόνα των ελάχιστων πάρκων.

Το θέμα θα θέσει στην επιτροπή Προσφύγων της Βουλής ο βουλευτής Αμμοχώστου, Γιώργος Κάρουλλας, όπως ανέφερε στον «Φ». «Χρειάζεται ολοκληρωμένη αστική παρέμβαση για κάθε προσφυγικό συνοικισμό που να καλύψει όλο το εύρος των αναγκών των κατοίκων, είτε αυτό αφορά ενεργειακά και πολεοδομικά ζητήματα, είτε ανελκυστήρες, πεζοδρόμια, οδικό δίκτυο, αλλά και εκδηλώσεις και κέντρα απασχόλησης ηλικιωμένων. Χρειάζεται παρέμβαση, η οποία θα τύχει αποδοχής από το κράτος και θ’ απευθυνθούμε και στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης για τη χρηματοδότησή της», σημείωσε ο βουλευτής, προσθέτοντας πως θ’ αποστείλει σχετικές επιστολές προς τον υπουργό Εσωτερικών, το Τμήμα Πολεοδομίας και τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης. «Ταυτόχρονα, ως ΔΗΣΥ θα εγγράψουμε σχετικό θέμα στην επιτροπή Προσφύγων, με σκοπό να τεθεί η αδήριτη ανάγκη της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων των προσφυγικών συνοικισμών. Ας μην απατώμαστε, άρχισε ν’ αλλάζει η δημογραφία των προσφυγικών συνοικισμών, αλλά δεν παύουν από το να είναι ένα κομμάτι του αστικού ιστού που πρέπει συνεχώς ν’ αναβαθμίζεται, ώστε η ποιότητα ζωής των κατοίκων να είναι τέτοια που να μην δημιουργείται υποβάθμιση και ενδεχόμενη γκετοποίηση», σημείωσε.

Πρόσθεσε, τέλος, πως το πρόγραμμα «κτίΖΩ» «είναι μια καλή εξέλιξη», αλλά πρέπει να επιταχυνθεί. «Η Πολεοδομία ανταποκρίνεται σε αιτήματα ακόμη και σε πολυκατοικίες στις οποίες δεν μπορούν να δημιουργηθούν διαχειριστικές επιτροπές, όμως, πρέπει να υπάρχει ένας μηχανισμός ενημέρωσης των κατοίκων», σημείωσε ο κ. Κάρουλλας.