Την άμεση ψήφιση από τη Βουλή του νομοσχεδίου που ανοίγει τον δρόμο για την ποινική δίωξη των προσώπων που επιδεικνύουν συμπεριφορά παρενοχλητική ή συμπεριφορά που συνιστά παρενοχλητική παρακολούθηση, ζήτησε ο υπουργός Δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου.

Υποδεικνύοντας, μάλιστα, πως το τελευταίο διάστημα αυξήθηκαν ραγδαία οι σχετικές καταγγελίες. Ωστόσο, η Αστυνομία δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει ποινικό αδίκημα εναντίoν των δραστών λόγω των κενών που διαπιστώθηκαν στην κείμενη νομοθεσία. Στην επιστολή του προς τον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, Γιώργο Γεωργίου, ημερομηνίας 5/10/2017, ο Ιωνάς Νικολάου εισηγείται όπως η συζήτηση του νομοσχεδίου διεξαχθεί ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων προκειμένου να ολοκληρωθεί το συντομότερο, λαμβάνοντας υπόψη από τη μια, τον αυξημένο φόρτο εργασίας που καλείται να φέρει σε πέρας η Επιτροπή Νομικών και από την άλλη, την ανάγκη της κοινωνίας των πολιτών για άμεση προώθηση του υπ’ αναφορά νομοσχεδίου. Η ανάγκη σύνταξης του εν λόγω νομοσχεδίου προέκυψε, ακριβώς, λόγω των νομικών κενών που εντοπίστηκαν σχετικά με την αδυναμία ποινικής δίωξης των προσώπων που προέβαιναν σε συμπεριφορά που ναι μεν δεν ήταν ποινικώς κολάσιμη, ωστόσο, όμως, ήταν παρενοχλητική για τα θύματα και ενίοτε με ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες για την προσωπική τους ζωή.

Ειδικότερα, το νομοσχέδιο ποινικοποιεί τις συμπεριφορές που συνιστούν παρενοχλητική συμπεριφορά και περιλαμβάνουν την πρόκληση ανησυχίας ή αγωνίας σε άλλο πρόσωπο καθώς και τις συμπεριφορές που συνιστούν παρενοχλητική παρακολούθηση, δηλαδή: 

. Tο να ακολουθεί ή να κατασκοπεύει κάποιος άλλο πρόσωπο.
. Tο να αποπειράται κάποιος συνεχώς να έρθει σε επαφή με άλλο πρόσωπο είτε άμεσα, είτε έμμεσα, είτε λεκτικά, είτε μέσω τηλεφώνου ή ηλεκτρονικού υπολογιστή, είτε με οποιοδήποτε άλλο μέσο ή τρόπο.
. Tο να δημοσιεύει κάποιος, με οποιονδήποτε τρόπο, οποιαδήποτε δήλωση ή άλλο υλικό που σχετίζεται ή που φαίνεται ότι σχετίζεται με άλλο πρόσωπο ή που φαίνεται να προέρχεται από άλλο πρόσωπο.
. Tο να παρακολουθεί κάποιος τη χρήση από άλλο πρόσωπο του διαδικτύου, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή οποιασδήποτε άλλης ηλεκτρονικής επικοινωνίας χωρίς τη συναίνεση του τελευταίου.
. Tο να παρακωλύει κάποιος τη διακίνηση άλλου προσώπου προς και από την οικία του, τον επαγγελματικό του χώρο και χώρους δημόσιους ή ιδιωτικούς στους οποίους το εν λόγω πρόσωπο συχνάζει, μέσω περιπλάνησης ή παρουσίας του πρώτου στους χώρους αυτούς.
. Tο να επεμβαίνει κάποιος σε περιουσία που βρίσκεται στην κατοχή ή ιδιοκτησία άλλου προσώπου ή να απειλεί να παρέμβει σε τέτοια περιουσία.

Το νομοσχέδιο προβλέπει για πρόσωπο που διαπράττει το αδίκημα της παρενοχλητικής συμπεριφοράς, ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €10.000 ή αμφότερες τις ποινές, όταν η προκληθείσα παρενόχληση συνίσταται σε φόβο ότι θα ασκηθεί βία εναντίον του θύματος ή εναντίον μέλους της οικογένειάς του ή εναντίον της περιουσίας του. Για πρόσωπο που διαπράττει το αδίκημα της παρενοχλητικής παρακολούθησης, το νομοσχέδιο προβλέπει ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα οκτώ έτη ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €15.000 ή αμφότερες τις ποινές, όταν η προκληθείσα παρενόχληση συνίσταται σε πρόκληση σοβαρής ανησυχίας ή σοβαρής αγωνίας η οποία έχει ουσιώδη αρνητική επίδραση στην τέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων του θύματος.

Οι επιβαρυντικές περιστάσεις

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, σε περίπτωση καταδίκης προσώπου για το αδίκημα της παρενοχλητικής συμπεριφοράς ή συμπεριφοράς που συνιστά παρενοχλητική παρακολούθηση, οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιστάσεις θα συνιστά επιβαρυντική περίσταση κατά την επιμέτρηση της ποινής, εφόσον το αδίκημα διαπράχθηκε εναντίον: 

>> Mέλους της οικογένειας του κατηγορουμένου ή εναντίον προσώπου που ήταν μέλος της οικογένειας του κατηγορουμένου όταν διαπράχθηκε το ποινικό αδίκημα ή εναντίον προσώπου που συνδέεται με τον κατηγορούμενο με δεσμό εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι τρίτου βαθμού ή εναντίον προσώπου με το οποίο ο κατηγορούμενος έχει από κοινού τέκνο ή εναντίον προσώπου με το οποίο ο κατηγορούμενος ήταν αρραβωνιασμένος με σκοπό το γάμο.

>> Mάρτυρα που θα έδινε μαρτυρία για την υπόθεση.

>> Mέλους της οικογένειας του θύματος ή εναντίον προσώπου που συγκατοικεί ή που συγκατοικούσε με το θύμα.

>> Προσώπου με το οποίο ο κατηγορούμενος διατηρεί ή διατηρούσε ερωτική σχέση.

>> Προσώπου ευάλωτης θέσης, όπως προσώπου με νοητική ή σωματική αναπηρία ή που βρίσκεται σε κατάσταση εξάρτησης ή σε κατάσταση σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας. 

Επίσης, θα θεωρείται επιβαρυντική περίσταση, όταν η διάπραξη του ποινικού αδικήματος εξέθεσε σε κίνδυνο τη ζωή προσώπου ή όταν κατά τη διάπραξη του ποινικού αδικήματος ή πριν τη διάπραξη αυτού, ο κατηγορούμενος επέδειξε εναντίον του θύματος εχθρότητα, αποστροφή ή περιφρόνηση, η οποία οφειλόταν στην υπάρχουσα ή εικαζόμενη ιδιότητα του θύματος ως μέλους ομάδας που ήταν δηλωτική συγκεκριμένου σεξουαλικού προσανατολισμού, φύλου, φυλετικής ταυτότητας, καταγωγής, υπηκοότητας, θρησκείας ή έκφρασης πολιτικής πεποίθησης. Πρόσθετα, θα συνιστά επιβαρυντική περίσταση, όταν το αδίκημα διαπράττεται από πρόσωπο κατά την άσκηση δημόσιου λειτουργήματος ή καθήκοντος ή εξουσίας.  

Απαγορευτικό διάταγμα και αξίωση αποζημιώσεων
Το νομοσχέδιο παρέχει τη δυνατότητα στα Δικαστήρια, μετά την καταδίκη, να εκδίδουν διάταγμα, το οποίο να απαγορεύει ή να περιορίζει τον κατηγορούμενο να προσεγγίζει ή να ακολουθεί το θύμα ή άλλο πρόσωπο το οποίο προσδιορίζεται στο διάταγμα, καθώς και να απαγορεύει ή να περιορίζει την πρόσβαση στον κατηγορούμενο στον τόπο εργασίας ή στα υποστατικά του θύματος ή άλλου προσώπου το οποίο προσδιορίζεται στο διάταγμα ή
στον τόπο που το θύμα συχνάζει, ακόμα και αν ο κατηγορούμενος έχει έννομο συμφέρον στα υποστατικά αυτά ή στον τόπο εργασίας. Πρόσθετα, το νομοσχέδιο παρέχει το δικαίωμα στα θύματα, μετά την έκδοση τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης, να αξιώνουν αποζημιώσεις ιδίως για το φόβο ή τη σοβαρή ανησυχία ή αγωνία που βίωσαν ή για οποιαδήποτε οικονομική ζημία υπέστησαν.