Ολοκληρώνεται το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στη Μέση Εκπαίδευση – Οφέλη στο δημόσιο σχολείο και στους μαθητές

Στην τελική του φάση έχει εισέλθει το κυπριακό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ), με το σύνολο των έργων που έχουν ενταχθεί στο πλαίσιό του να ολοκληρώνονται εντός Αυγούστου. Όσον αφορά στις δράσεις που υλοποιήθηκαν από τη Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας, στο πλαίσιο της Μεταρρύθμισης C5.1R1 «Αντιμετώπιση της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας», αποτελούν σύμφωνα με τον αναπληρωτή διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης, Γιώργο Κουτσίδη, «σταθερό σημείο αναφοράς για τον συνεχή εκσυγχρονισμό του δημόσιου σχολείου». Όπως εξήγησε, μιλώντας στον «Φ», η ανάγκη ενίσχυσης της σύνδεσης της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κύπρο. Τόσο οι Ειδικές Συστάσεις του Συμβουλίου της ΕΕ όσο και το Education and Training Monitor του 2025 επισημαίνουν την ανάγκη αντιμετώπισης της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, ενίσχυσης του επαγγελματικού προσανατολισμού, ανάπτυξης βασικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων STEM και δημιουργίας περισσότερων ευκαιριών μάθησης που συνδέονται με τον κόσμο της εργασίας.

«Στις ευρωπαϊκές αυτές προτεραιότητες και συστάσεις ανταποκρίνονται έμπρακτα οι στοχευμένες μεταρρυθμιστικές δράσεις που υλοποίησε η Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης του ΥΠΑΝ στο πλαίσιο της εφαρμογής του Εθνικού Σχεδίου Δράσης και των δεσμεύσεων που απορρέουν από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας: Η αναβάθμιση Αναλυτικών Προγραμμάτων, η ανάπτυξη νέου προγράμματος σπουδών – κατεύθυνσης 5β, η υλοποίηση προγράμματος Εβδομάδας Εργασίας – Job Shadowing και η αναβάθμιση των σχολικών εργαστηρίων», ανέφερε ο κ. Κουτσίδης. 

Η αναβάθμιση των Αναλυτικών Προγραμμάτων της Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, με στόχο την καλύτερη ανταπόκρισή τους στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας, αποτέλεσε κεντρική δράση στην προσπάθεια αυτή.

Ερωτηθείς σχετικά ο κ. Κουτσίδης ανέφερε ότι στο πλαίσιο του Οροσήμου 239α, ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 η αναβάθμιση 40 Αναλυτικών Προγραμμάτων της Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, με συνολικό προϋπολογισμό €69.900. Η μεταρρύθμιση κάλυψε τα γνωστικά αντικείμενα του τομέα Θετικών Επιστημών, Βιοεπιστημών, Πληροφορικής και Τεχνολογίας, και ειδικότερα τα μαθήματα Βιολογίας, Γεωγραφίας, Μαθηματικών, Πληροφορικής, Σχεδιασμού και Τεχνολογίας, Φυσικής και Χημείας.

Βασικός στόχος της μεταρρύθμισης ήταν ο εμπλουτισμός των Αναλυτικών Προγραμμάτων με σύγχρονες μαθησιακές προσεγγίσεις και δραστηριότητες που καλλιεργούν δεξιότητες απαραίτητες για τον 21ο αιώνα και τον συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο της εργασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συναισθηματική νοημοσύνη, οι οριζόντιες δεξιότητες, οι επιχειρηματικές δεξιότητες, οι πράσινες δεξιότητες και η πράσινη μετάβαση, οι τεχνικές δεξιότητες, οι δεξιότητες του ενεργού πολίτη, καθώς και οι δεξιότητες πολιτιστικής επίγνωσης, έκφρασης και διαπολιτισμικής επικοινωνίας. «Με τον τρόπο αυτό, τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της αναντιστοιχίας μεταξύ των δεξιοτήτων που αναπτύσσει το εκπαιδευτικό σύστημα και εκείνων που απαιτούνται από την αγορά εργασίας», δήλωσε ο κ. Κουτσίδης.

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της Μεταρρύθμισης C5.1R4 «Ψηφιακός μετασχηματισμός σχολικών μονάδων με στόχο την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων που σχετίζονται με την εκπαίδευση στους τομείς STEM» του ΣΑΑ, ολοκληρώνεται ο μετασχηματισμός των Αναλυτικών Προγραμμάτων για 111 γνωστικά αντικείμενα Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης και η ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού στη βάση των υφιστάμενων Δεικτών Επιτυχίας και Επάρκειας για ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.

Η «επιστροφή» της Εβδομάδας Εργασίας

Με στόχο την ουσιαστική σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και την ενίσχυση της επαγγελματικής ετοιμότητας των μαθητών, η Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης επανέφερε την προηγούμενη σχολική χρονιά, στο πλαίσιο στόχου της Μεταρρύθμισης C5.1R1 του ΣΑΑ, τον θεσμό της Εβδομάδας Εργασίας, o οποίος δεν είχε υλοποιηθεί από το 2013. Σύμφωνα με τον κ. Κουτσίδη, η δράση αυτή αφορούσε τους μαθητές της Β΄ Λυκείου και είχε προϋπολογισμό €680.000.

Το πρόγραμμα Εβδομάδας Εργασίας – Job Shadowing πραγματοποιήθηκε από τις 18 Φεβρουαρίου έως τις 3 Απριλίου 2026, στη βάση κυλιόμενου προγράμματος με συγκεκριμένες ημερομηνίες που είχαν κατανεμηθεί για κάθε Λύκειο. Η διάρκεια του προγράμματος ήταν πέντε μέρες κατά τις οποίες ο κάθε μαθητής είχε τοποθετηθεί σε χώρο εργασίας για τρεις μέρες ενώ παράλληλα παρακολούθησε σχετικές ενημερώσεις – σεμινάρια στο σχολείο για δύο μέρες. «Μέσα από την τριήμερη τοποθέτησή τους σε επιχειρήσεις και οργανισμούς, οι μαθητές της Β΄ Λυκείου είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά το σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, να παρακολουθήσουν την καθημερινή λειτουργία διαφορετικών επαγγελματικών χώρων και να αποκτήσουν μια ρεαλιστική εικόνα για τις απαιτήσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές των επαγγελμάτων που τους ενδιαφέρουν. Παράλληλα, τα ενημερωτικά σεμινάρια και οι δραστηριότητες προετοιμασίας και αναστοχασμού που πραγματοποιήθηκαν στις σχολικές μονάδες λειτούργησαν υποστηρικτικά, βοηθώντας τους μαθητές να συνδέσουν τη βιωματική εμπειρία με τον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό τους σχεδιασμό», επεσήμανε ο κ. Κουτσίδης. Ερωτηθείς για τα οφέλη του προγράμματος, ο κ. Κουτσίδης ανέφερε ότι είναι πολλαπλά: Οι μαθητές ενίσχυσαν την αυτογνωσία τους, ανέπτυξαν δεξιότητες όπως η υπευθυνότητα, η συνεργασία, η επικοινωνία, η προσαρμοστικότητα και η επίλυση προβλημάτων, ενώ παράλληλα καλλιέργησαν επαγγελματικές στάσεις και εργασιακή κουλτούρα που αποτελούν βασικά εφόδια για την ομαλή ένταξή τους στην αγορά εργασίας. Η εμπειρία αυτή συνέβαλε επίσης στην καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ των γνώσεων που αποκτούν στο σχολείο και της πρακτικής εφαρμογής τους στον επαγγελματικό χώρο, καθιστώντας τη μάθηση πιο ουσιαστική και συνδεδεμένη με την πραγματική ζωή.

Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα προγραμματίζεται να υλοποιηθεί και κατά τη σχολική χρονιά 2026–2027, διασφαλίζοντας τη συνέχιση των ωφελειών που προσφέρει στους μαθητές.

Νέα πνοή στα σχολικά εργαστήρια 

Ένα άλλο σημαντικό σημείο μέσα στο πλαίσιο του ΣΣΑ είναι και ο εκσυγχρονισμός των σχολικών εργαστηρίων καθώς αυτό συντείνει στην ενίσχυση της ποιότητας της διδασκαλίας. Με προϋπολογισμό €1.500.000, η Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης ολοκλήρωσε την αναβάθμιση του εργαστηριακού εξοπλισμού των εργαστηρίων Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας και Σχεδιασμού και Τεχνολογίας σε Γυμνάσια, Λύκεια και εξατάξια σχολεία, όπως έγραψε προ μηνών ο «Φ». Ο εξοπλισμός ο οποίος διατέθηκε στα σχολεία περιλαμβάνει εκτυπωτές τρισδιάστατης εκτύπωσης, συστήματα χάραξης και κοπής υλικών με την βοήθεια δέσμης λέιζε, Απαγωγούς Αερίων, συστήματα Φασματοσκοπίας UV-VIS, Πειραματικές διατάξεις με δυνατότητα πραγματοποίησης μετρήσεων μέσω ασύρματων αισθητήρων που περιλαμβάνουν Ενζυμική Δραστηριότητα, Φωτοσύνθεση Φυτών και Κυτταρική Αναπνοή, Αγωγομετρικές μετρήσεις και μετρήσεις pH διαλυμάτων υδροχλωρικού οξέος.

«Η επένδυση αυτή υπερβαίνει την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών και μεταφράζεται σε ουσιαστικά εκπαιδευτικά οφέλη για τους μαθητές. Συγκεκριμένα, η αναβάθμιση αυτή μεταμόρφωσε τα εργαστηριακά μαθήματα σε μια πιο βιωματική, διαδραστική και ελκυστική μαθησιακή εμπειρία. Οι μαθητές έχουν πλέον τη δυνατότητα να πειραματίζονται, να εφαρμόζουν τη θεωρία στην πράξη και να εξοικειώνονται με τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, την έρευνα και τη σύγχρονη αγορά εργασίας. Παράλληλα, η σύνδεση με τον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης είναι εμφανής. Η αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών εκσυγχρονίζει τη διδακτική πρακτική, ενισχύει τις ψηφιακές δεξιότητες μαθητών και εκπαιδευτικών και δημιουργεί ένα σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της κοινωνίας της γνώσης και της αγοράς εργασίας. Η αξιοποίηση σύγχρονου εργαστηριακού εξοπλισμού επιτρέπει στους μαθητές να αναπτύσσουν δεξιότητες που απαιτούνται στη σύγχρονη οικονομία και την αγορά εργασίας, όπως η δημιουργικότητα, η καινοτόμος σκέψη, η επίλυση προβλημάτων, η συνεργασία και η ψηφιακή επάρκεια», εξήγησε ο αναπληρωτής διευθυντής Μέσης Εκπαίδευσης.