Προσευχή και Θρησκευτικά απαραίτητα στο σχολείο επισημαίνει το υπουργείο Παιδείας – Πώς πρέπει να διδάσκεται σε γυμνάσια και λύκεια, τι ισχύει για αλλόθρησκους

Ένα από τα ζητήματα που κατά καιρούς απασχολούν εκπαιδευτικούς φορείς είναι η διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στα σχολεία μας αλλά και η πρωινή προσευχή όπως αυτή ισχύει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Οι συζητήσεις συνήθως γύρω από αυτά τα θέματα, έχουν αφορμή είτε τις προσωπικές απόψεις περί θρησκευτικών πεποιθήσεων κάποιων, είτε το πολυπολιτισμικό στοιχείο που χαρακτηρίζει σε μεγάλο πια βαθμό την κοινωνία μας και κατ’ επέκταση το εκπαιδευτικό μας σύστημα.

Σημαντικό, όμως, σημείο σε αυτές τις συζητήσεις παραμένει η ταυτότητα του λαού, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ορθοδοξία. Κάποιες φορές δε, τα ζητήματα αυτά απασχολούν τα σχολεία, κυρίως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες γονείς και μαθητές πιθανόν να αιτούνται απαλλαγή από τη διδασκαλία των Θρησκευτικών προφασιζόμενοι διάφορους λόγους, ωστόσο, όπως πληροφορούμαστε, δεν είναι πολλές αυτές οι περιπτώσεις.

Επίσης, κατά καιρούς ενδεχομένως, να παρατηρείτο το φαινόμενο το μάθημα των Θρησκευτικών –κυρίως στη Μέση Εκπαίδευση– όπως φυσικά και κάποια άλλα μαθήματα, να ήταν η «εύκολη λύση» για να αντικατασταθούν με εξεταζόμενα μαθήματα κυρίως προς το τέλος της σχολικής χρονιάς, πρακτική που δεν ενδείκνυται και που έχει ξεκαθαρίσει πλέον πως δεν θα πρέπει να ακολουθείται. Κι αυτό διότι, το μάθημα των Θρησκευτικών δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να υποβαθμίζεται.

Τα πιο πάνω ζητήματα επιχειρεί να τα βάλει σε μια σειρά και το υπουργείο Παιδείας, δίνοντας ένα σαφές πλαίσιο. Συγκεκριμένα, στην εγκύκλιο της Δημοτικής Εκπαίδευσης που δίνει οδηγίες για τη νέα σχολική χρονιά η έναρξη της οποίας πλησιάζει, αναφέρεται τόσο στο μάθημα όσο και στην πρωινή προσευχή.

Αναλυτικά, επισημαίνει ότι: «Οι εκπαιδευτικοί την πρώτη διδακτική περίοδο, πριν από την έναρξη των μαθημάτων, μεριμνούν για πρωινή προσευχή με τα παιδιά του τμήματος με το οποίο έχουν μάθημα τη συγκεκριμένη περίοδο. Τα παιδιά που δεν είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι μπορούν να προσεύχονται σιωπηλά στον δικό τους Θεό».

Επιπρόσθετα, στην εγκύκλιο ξεκαθαρίζεται ότι «η θρησκευτική αγωγή συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους των σχολείων μας. Το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως και όλα τα υπόλοιπα, δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να υποβαθμίζεται. Πρέπει να αποφεύγεται η ανάθεση του μαθήματος ενός τμήματος σε δύο διαφορετικούς εκπαιδευτικούς όπως και η πρακτική ανάληψης από τον διευθυντή πολλών μονόωρων μαθημάτων Θρησκευτικών, με το επιχείρημα της καλύτερης γνωριμίας με τους μαθητές.

Επίσης, είναι καλύτερα να αποφεύγεται η πρακτική να αναλαμβάνει ο διευθυντής ή κάποιος εκπαιδευτικός, χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο θέμα, με την ευρεία έννοια του όρου, όλα τα μαθήματα Θρησκευτικών του σχολείου. Επιπρόσθετα, δεν επιτρέπεται για κανέναν λόγο να μην διδάσκεται το μάθημα των Θρησκευτικών ή να αντικαθίσταται από άλλα μαθήματα».

Για τους μαθητές που δεν είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, αναφέρεται, ότι έχουν δικαίωμα, έπειτα από σχετικό γραπτό αίτημα και των δύο γονέων/ κηδεμόνων τους προς τον διευθυντή του σχολείου, για απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών.

Σε περίπτωση έγκρισης της απαλλαγής, ο μαθητής θα πρέπει, την ώρα των Θρησκευτικών, να πηγαίνει σε αδελφό τμήμα, όπου θα εντάσσεται λειτουργικά στη μαθησιακή διαδικασία και να επιστρέφει στην τάξη του μόλις ολοκληρωθεί το μάθημα. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει αδελφό τμήμα, θα πρέπει να πηγαίνει στην πλησιέστερη με την ηλικία του τάξη ή να γίνονται άλλες εύλογες προσαρμογές, οι οποίες να είναι χρήσιμες και ωφέλιμες για το παιδί.

Σημειώνεται, επίσης, ότι δεν απαιτείται να εξασφαλίζεται απαλλαγή από το μάθημα κάθε σχολική χρονιά. Από τη στιγμή που δόθηκε έγκριση για απαλλαγή για μία σχολική χρονιά, εξυπακούεται ότι το συγκεκριμένο παιδί απαλλάσσεται από το μάθημα των Θρησκευτικών μέχρι την αποφοίτησή του ή τη μετεγγραφή του από το συγκεκριμένο σχολείο, εκτός αν οι γονείς/ κηδεμόνες επανέλθουν με νέα επιστολή τους που να ζητούν μη απαλλαγή από το μάθημα. Σε περίπτωση μετεγγραφής πρέπει να υποβάλλεται νέο αίτημα για εξασφάλιση απαλλαγής.

Μεγάλη η σημασία του μαθήματος στη Μέση Εκπαίδευση

Όσον αφορά στη Μέση Εκπαίδευση, το μάθημα των Θρησκευτικών θεωρείται πολύ σημαντικό, κυρίως για τις αρχές και τις αξίες που προάγει. Ο γενικός του σκοπός, όπως αυτός περιγράφεται και στο Αναλυτικό Πρόγραμμα είναι να δώσει στους μαθητές τη θρησκευτική γνώση και τις δεξιότητες που είναι απαραίτητες για να προσεγγίσουν τις εκφάνσεις και το ρόλο του θρησκευτικού φαινομένου στον σύγχρονο κόσμο.

Ο θρησκευτικός γραμματισμός που επιχειρείται με άξονα τη μελέτη της Ορθόδοξης πίστης και της θρησκευτικής παράδοσης του τόπου τους αποτελεί εφόδιο που θα τους βοηθήσει να αντιλαμβάνονται την παρουσία τους μέσα στον κόσμο ως μοναδικών δημιουργημάτων του Τριαδικού Θεού με σκοπό την τελείωση μέσα από την αγαπητική συμπόρευση με τους άλλους, σε κοινωνία αλληλοσεβασμού και συνεργασίας. Επιπλέον, το μάθημα στοχεύει στην ανάπτυξη πανανθρώπινων αξιών ως αντίδοτου στον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία.

Ερωτηθείς για τη σημασία του μαθήματος αλλά και την ανάγκη όπως αυτό να μην παραγκωνίζεται σε καμία εκπαιδευτική βαθμίδα, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Θεολόγων Καθηγητών, Χριστάκης Ευσταθίου, ανέφερε στον «Φ» πως το μάθημα εμπεριέχει και το διαπολιτισμικό στοιχείο αλλά και πολλά άλλα χαρακτηριστικά, τα οποία απαιτούν οι σύγχρονοι καιροί αλλά και ο κόσμος σήμερα.

«Μέσα από τη διδασκαλία προάγεται ο σεβασμός και η συνύπαρξη και βασικές αρχές που σε καμιά περίπτωση όχι μόνο δεν επιτρέπουν να εμφιλοχωρεί το πνεύμα του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας αλλά αντίθετα προάγονται οι αρχές της αγάπης και της συνύπαρξης μεταξύ προσώπων και λαών».

Όπως είπε ο κ. Ευσταθίου, όταν το μάθημα των Θρησκευτικών διδάσκεται σωστά στους μαθητές, τότε όχι μόνο δεν αποτελεί πεδίο για την εκκόλαψη αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων, αλλά αναδεικνύονται η συναίνεση και η συνεργασία αλλά και η γνώση και ο αλληλοσεβασμός, ως βασικά στοιχεία του περιεχομένου του, τα οποία άλλωστε συνιστούν και πολιτισμικά μεγέθη που μπορούν να κοσμούν το όλο εκπαιδευτικό σύστημα.