Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ επαναφέρει τις ανησυχίες για την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή, καθώς δημιουργεί νέα δεδομένα στις περιφερειακές ισορροπίες. Πέντε και πλέον χρόνια μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν, στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον οι πιθανές επιπτώσεις από την ενίσχυση της επιρροής του Ιράν και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της δράσης του Ισλαμικού Κράτους.
Οι τελευταίες αμερικανικές δυνάμεις θα αποχωρήσουν από τις τελευταίες τους βάσεις στο Ιράκ έως την Τετάρτη (30/9) όπως αναφέρει το Reuters.
Ωστόσο, Ιρακινοί ειδικοί σε θέματα ασφαλείας επισημαίνουν ότι η αποχώρηση -η οποία συμφωνήθηκε το 2024 επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν και υλοποιήθηκε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, παρά την αντιπαράθεσή της με το Ιράν – ενδέχεται να δώσει ελεύθερο πεδίο δράσης στην Τεχεράνη και τους συμμάχους της, επιτρέποντας παράλληλα σε άλλους εχθρούς των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Ισλαμικού Κράτους, να επανέλθουν δυναμικά στο προσκήνιο.
«Το Ιράν πρόκειται να αποκομίσει στρατηγικά οφέλη από την αποχώρηση του συνασπισμού, καθώς αυτή εξαλείφει μια στρατιωτική παρουσία που επί χρόνια λειτουργούσε ως αντίβαρο στην επιρροή της Τεχεράνης στο Ιράκ», δήλωσε ο Τζασίμ αλ-Μπαχαντλί, Ιρακινός αναλυτής ασφαλείας με εξειδίκευση στις ένοπλες σιιτικές ομάδες που πρόσκεινται στο Ιράν.
Ο ίδιος προέβλεψε ότι οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές όχι μόνο θα παρουσιάσουν την αποχώρηση ως νίκη του κινήματός τους, αλλά θα «επιδιώξουν να μετατρέψουν αυτή τη δυναμική σε μεγαλύτερη επιρροή στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την ασφάλεια και την πολιτική».
Από την πλευρά του ο Αμπού Μοτζτάμπα αλ-Γιασίρι, διοικητής της «Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ» – ενός συνασπισμού ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν – χαρακτήρισε την αμερικανική αποχώρηση ως «ιστορική νίκη για τις ιρακινές ισλαμικές ομάδες αντίστασης και τους έντιμους Ιρακινούς, καθώς και ως συντριπτική ήττα για το αμερικανικό εγχείρημα».
«Στις 30 Σεπτεμβρίου θα γιορτάσουμε το κλείσιμο μιας μαύρης σελίδας στην ιστορία του Ιράκ και την αποτυχία της κατοχής να επιβάλει τη βούλησή της στη χώρα μας», δήλωσε στο πρακτορείο Reuters. «Το Ιράκ απέδειξε ότι η κυριαρχία του δεν μπορεί να διασφαλιστεί από ξένες δυνάμεις, αλλά από την αντίσταση και τη βούληση του λαού του», πρόσθεσε.
Πρόωρη η αποχώρηση
Αν και η τελική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων χαίρει ευρείας αποδοχής μεταξύ των Ιρακινών, όσοι ανησυχούν για τη δύναμη των ομάδων που υποστηρίζονται από το Ιράν φοβούνται ότι η αποχώρηση είναι πρόωρη.
«Πιστεύουμε ότι το Ιράκ δεν είναι ακόμη πλήρως έτοιμο να αναλάβει την ευθύνη για την ασφάλεια αυτή τη στιγμή», δήλωσε στο Reuters ο Αμπντουλραχμάν αλ-Ζομπάι, ηγέτης σουνιτικής φυλής στη Φαλούτζα —πόλη που υπήρξε κάποτε προπύργιο της αντίστασης κατά των Αμερικανών.
«Όλοι οι Ιρακινοί επιθυμούν την πλήρη κυριαρχία και κανένας Ιρακινός δεν θα το αμφισβητούσε αυτό. Ωστόσο, πιστεύω ότι η αποχώρηση με αυτόν τον τρόπο και η δημιουργία κενού ασφαλείας είναι αυτό που φοβούνται όλοι οι Ιρακινοί».
Οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003 για να ανατρέψουν τον Σουνίτη δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν, προχώρησαν στην κατοχή της χώρας, εγκατέστησαν κυβέρνηση υπό σιιτική ηγεσία και διεξήγαγαν πολυετή αγώνα κατά της εξέγερσης, προτού αποχωρήσουν στα τέλη του 2011.
Επέστρεψαν λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα για να βοηθήσουν τις ιρακινές δυνάμεις να νικήσουν τη σουνιτική μαχητική οργάνωση «Ισλαμικό Κράτος» σε έναν μεγάλο πόλεμο που διήρκεσε από το 2014 έως το 2017.
Ο αριθμός των Αμερικανών που έχασαν τη ζωή τους στην «Επιχείρηση Ιρακινή Ελευθερία» ήταν περίπου διπλάσιος σε σχέση με τον αντίστοιχο στον παράλληλο πόλεμο του Αφγανιστάν, ο οποίος έληξε με την απότομη αποχώρηση των ΗΠΑ το 2021.
Τα τελευταία χρόνια, το Ιράκ υπήρξε η μοναδική χώρα που διατηρούσε στενές πολιτικές και στρατιωτικές συμμαχίες τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με το Ιράν —το οποίο ενίοτε χρησιμοποιούσε το ιρακινό έδαφος ως πεδίο αντιπαράθεσης δι’ αντιπροσώπων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξόντωσαν έναν κορυφαίο Ιρανό διοικητή, τον Κασέμ Σουλεϊμανί, με πλήγμα στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης το 2020. Οι σύμμαχοι του Ιράν εξαπέλυαν επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων, προκαλώντας ενίοτε αντίποινα.
Στον πόλεμο κατά του Ιράν για το τρέχον έτος, 7 από τα 18 μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που καταγράφηκαν ως νεκροί έχασαν τη ζωή τους στο Ιράκ· το τελευταίο θύμα ήταν ένας λοχίας του στρατού, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια ελεγχόμενης εξουδετέρωσης μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) σε βάση κοντά στο Ερμπίλ, τον Ιούλιο.
Νίκη για τον άξονα του Ιράν
Το Ιράν, το οποίο δηλώνει ότι απώτερος στόχος του είναι να αναγκάσει τις αμερικανικές δυνάμεις να εγκαταλείψουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, παρουσιάζει την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ ως νίκη για τον «άξονα της αντίστασης» —ένα δίκτυο συμμαχικών ένοπλων ομάδων σε όλη την περιοχή.
«Η διαρκής ασφάλεια θα επικρατήσει στο Ιράκ» μόλις οι Αμερικανοί αποχωρήσουν από τη χώρα και την περιοχή, δήλωσε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Αμίρ Χαγιάτ Μοκαντάμ.
Το Ιράν «χαιρετίζει την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ και αναμφίβολα θα τη στηρίξει», δήλωσε στο κοινοβουλευτικό ειδησεογραφικό δίκτυο του Ιράν. «Οι ομάδες αντίστασης αναλαμβάνουν δράση αυτή τη στιγμή, στοχεύοντας και συγκρουόμενες ενίοτε με τα αμερικανικά στρατεύματα».
Η Ουάσιγκτον έχει κατηγορήσει τις πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ ότι διαδραματίζουν ρόλο στη γενικότερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, εξαπολύοντας επιθέσεις σε γειτονικές χώρες κατ’ εντολή της Τεχεράνης —με πιο πρόσφατο περιστατικό το πλήγμα σε σημαντικό αγωγό πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας αυτόν τον μήνα. Η κυβέρνηση της Βαγδάτης δηλώνει ότι προσπαθεί να περιορίσει την επιρροή τους.
Αναγέννηση για το Ισλαμικό Κράτος
Ορισμένα στελέχη των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας – τόσο στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και στην ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή του βορρά – υποστηρίζουν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ ενέχει επίσης τον κίνδυνο να δώσει νέα πνοή στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι, παρά την ήττα του αυτοαποκαλούμενου χαλιφάτου τους πριν από σχεδόν μία δεκαετία, διατηρούν δίκτυο πυρήνων που παραμένουν ανενεργοί.
Στο απόγειο της δράσης τους, οι μαχητές κατείχαν το ένα τρίτο του Ιράκ και σκότωσαν χιλιάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων που βιντεοσκόπησαν οι ίδιοι την ώρα που τους εκτελούσαν εντός πρώην αμερικανικής στρατιωτικής βάσης.
Η έλλειψη αμερικανικών πληροφοριών, υλικοτεχνικής υποστήριξης και drones θα δώσει στο Ισλαμικό Κράτος την ευκαιρία να ανασυνταχθεί, δήλωσε ο Κούρδος διοικητής Σιρβάν Μπαρζανί.
«Εδώ και περισσότερες από δύο εβδομάδες, παρατηρούμε κινητικότητα από τους σε ύπνωση πυρήνες του Ισλαμικού Κράτους, μετά την ανακοίνωση στα μέσα ενημέρωσης ότι θα υπάρξει επίσημη αποχώρηση του διεθνούς συνασπισμού από το Ιράκ έως τα τέλη Σεπτεμβρίου», είπε. «Αυτό έχει τονώσει, κατά τη γνώμη μου, το ηθικό των μαχητών, πρόσθεσε.
Οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας ανέφεραν ότι ένας ύποπτος πυρήνας του Ισλαμικού Κράτους προετοίμαζε επιθέσεις αυτοκτονίας που θα συνέπιπταν χρονικά με την αποχώρηση. Το περιστατικό ανέδειξε ανησυχίες ότι η μαχητική οργάνωση παραμένει ικανή να εκμεταλλεύεται κενά ασφαλείας, παρά τις πολυετείς στρατιωτικές της αποτυχίες, δήλωσαν τέσσερα στελέχη των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας και του στρατού.
Το Ισλαμικό Κράτος «επιδιώκει να στείλει το μήνυμα ότι η οργάνωση παραμένει ισχυρή και ικανή να εξαπολύει αιματηρές επιθέσεις», δήλωσε ο συνταγματάρχης Χαλίντ αλ-Μπαγιατί, ανώτερο στέλεχος ασφαλείας στη στρατηγικής σημασίας πετρελαιοπαραγωγική πόλη Κιρκούκ.
