Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Σε επενδυτικό φιάσκο φαίνεται να εξελίσσεται για την Άγκυρα η υπόθεση του εργοστασίου της BYD στην Τουρκία. Η συμφωνία ύψους 1 δισ. δολαρίων, που είχε παρουσιαστεί το 2024 ως μεγάλη επιτυχία για την τουρκική βιομηχανία, παραμένει μέχρι σήμερα στον αέρα, χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίησή της. Την ίδια ώρα, η κινεζική εταιρεία στρέφει το ενδιαφέρον της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναζητώντας άλλη χώρα για τη δημιουργία νέου εργοστασίου.
Το πλήγμα είναι ήδη ουσιαστικό: η Τουρκία δεν έχει εξασφαλίσει την παραγωγή που υποσχόταν η συμφωνία, ενώ άλλες χώρες διαπραγματεύονται τις νέες επενδύσεις. Ωστόσο, με τα διαθέσιμα στοιχεία έως τις 19 Οκτωβρίου 2026, δεν τεκμηριώνεται ότι το συγκεκριμένο 1 δισ. δολαρίων έχει μεταφερθεί οριστικά στη Γαλλία ή στην Ισπανία. Το τουρκικό έργο βρίσκεται σε αναστολή και η επιλογή της επόμενης μονάδας παραμένει ανοιχτή.
Οι υπογραφές με τον Ερντογάν και το πάγωμα του εργοστασίου
Η συμφωνία ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 2024, με τελετή στην Κωνσταντινούπολη υπό την αιγίδα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και με τη συμμετοχή της ηγεσίας της BYD. Προέβλεπε εργοστάσιο στη Μανίσα, κοντά στη Σμύρνη, για την παραγωγή αμιγώς ηλεκτρικών και επαναφορτιζόμενων υβριδικών αυτοκινήτων.
Ο σχεδιασμός ήταν συγκεκριμένος: ετήσια δυναμικότητα 150.000 οχημάτων, έως 5.000 άμεσες θέσεις εργασίας και κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης για τεχνολογίες βιώσιμης κινητικότητας. Η παραγωγή επρόκειτο να ξεκινήσει έως το τέλος του 2026. Η επένδυση συνδεόταν επίσης με προσδοκίες για μεταφορά τεχνογνωσίας και νέες συνεργασίες με τοπικούς προμηθευτές.
Η ανατροπή έγινε σαφής τον Ιούνιο του 2026. Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της BYD, Stella Li, δήλωσε στο Reuters ότι το τουρκικό σχέδιο είχε παγώσει και ότι δεν υπήρχε χρονοδιάγραμμα έναρξης παραγωγής. Όπως προέκυπτε τότε από τις δηλώσεις της, η κατασκευή του εργοστασίου δεν είχε αρχίσει. Προτεραιότητα της εταιρείας ήταν πλέον η Ουγγαρία και η αναζήτηση μιας ακόμη ευρωπαϊκής εγκατάστασης.
Η τουρκική κυβέρνηση αναγνώρισε και τη δική της παρέμβαση. Στις 10 Ιουνίου, το υπουργείο Βιομηχανίας και Τεχνολογίας ανέφερε, μέσω του Anadolu, ότι είχε αναστείλει από τις αρχές του 2026 την πρόσβαση της BYD στα επενδυτικά κίνητρα, επειδή δεν είχε σημειωθεί η προβλεπόμενη πρόοδος.
Το υπουργείο υποστήριξε παράλληλα ότι η συμφωνία, οι υποχρεώσεις της εταιρείας και οι εγγυήσεις προς το τουρκικό Δημόσιο εξακολουθούν να ισχύουν. Διευκρίνισε επίσης ότι, εάν η επένδυση δεν ολοκληρωθεί, οι ενισχύσεις που έχουν ληφθεί πρέπει να επιστραφούν σύμφωνα με το σχετικό πλαίσιο και τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί. Αυτό δεν ισοδυναμεί με ανακοίνωση ότι έχει ήδη καταβληθεί αποζημίωση ή επιβληθεί συγκεκριμένο πρόστιμο.
Ούτε οι πιο πρόσφατες δηλώσεις έφεραν επανεκκίνηση. Σε ρεπορτάζ της Habertürk στις 13 Οκτωβρίου, η Li, ερωτηθείσα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού για τη Μανίσα, αναφέρθηκε στις μελέτες για επενδύσεις σε νέες χώρες. Δεν έδωσε ημερομηνία επανέναρξης του τουρκικού έργου.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία του επιχειρηματικού πλήγματος. Ένα σχέδιο που προβλήθηκε στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο έχει αφήσει μετέωρες τις προσδοκίες για παραγωγή, εξαγωγές και απασχόληση. Η συμβατική εκκρεμότητα παραμένει, αλλά το ενδιαφέρον της BYD για τις επόμενες μονάδες της έχει στραφεί σε άλλες ευρωπαϊκές τοποθεσίες.
Γαλλία και Ισπανία διεκδικούν την επένδυση
Η Γαλλία έχει επιβεβαιωμένη θέση στη λίστα των υποψηφίων. Στις 12 Οκτωβρίου, μιλώντας στο BFM Business, η Stella Li συνέδεσε το ενδιαφέρον της BYD με το ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος της χώρας. Επιβεβαίωσε ότι εξετάζεται προσεκτικά η δυνατότητα εγκατάστασης εργοστασίου, χωρίς να ανακοινώσει τελική απόφαση.
Η Ισπανία παραμένει επίσης βασική επιλογή. Ο σύμβουλος της BYD για την Ευρώπη, Alfredo Altavilla, είχε κατονομάσει Γαλλία και Ισπανία τον Σεπτέμβριο, περιγράφοντας την Ιταλία ως εναλλακτικό σχέδιο. Συνεπώς, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση που να ανακηρύσσει τη Γαλλία νικήτρια του ανταγωνισμού.
Για την Ιταλία, μάλιστα, προέκυψε νεότερο εμπόδιο. Στις 14 Οκτωβρίου, ο υπουργός Βιομηχανίας Adolfo Urso δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι δεν υπάρχουν κατάλληλα έτοιμα εργοστάσια προς πώληση σε κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η Stellantis διατηρεί τις ιταλικές εγκαταστάσεις της και προκρίνει συνεργασίες. Η BYD, αντίθετα, επιδιώκει πλήρη ιδιοκτησία της μονάδας που θα αποκτήσει.
Η προτίμηση της BYD είναι η αγορά και μετατροπή υφιστάμενου εργοστασίου. Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να περιορίσει τον χρόνο μέχρι την παραγωγή, αξιοποιώντας εγκαταστάσεις και διαθέσιμο προσωπικό. Το σενάριο συνεργασίας με ευρωπαϊκό κατασκευαστή δεν αποτελεί επιβεβαιωμένη συμφωνία για τη συγκεκριμένη επένδυση.
Με βάση τις δηλώσεις του Altavilla τον Σεπτέμβριο, η επιλογή της δεύτερης μονάδας αναμένεται έως το τέλος του 2026. Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός προβλέπει τρία εργοστάσια συναρμολόγησης αυτοκινήτων και μία μονάδα μπαταριών στην Ευρώπη.
Στο Παρίσι, η Li τοποθέτησε επίσης τον στόχο ευρωπαϊκής απασχόλησης περίπου στις 40.000 θέσεις το 2030, μιλώντας στο Bloomberg.
Πρώτος παραγωγικός πυλώνας για τα επιβατικά αυτοκίνητα παραμένει το Σέγκεντ της Ουγγαρίας. Η BYD έχει ήδη κατασκευάσει εκεί τη νέα μονάδα της και, στις δηλώσεις της στο Παρίσι, διατηρούσε ως στόχο την έναρξη μαζικής παραγωγής μέσα στο τέταρτο τρίμηνο του 2026. Η ύπαρξη του εργοστασίου δεν πρέπει να συγχέεται με ολοκληρωμένη ανάπτυξη της παραγωγής του.
Η επέκταση στηρίζεται στην αυξανόμενη βαρύτητα των αγορών εκτός Κίνας. Σύμφωνα με το Reuters, βάσει των ανακοινωμένων στοιχείων της BYD, τον Σεπτέμβριο του 2026 οι αποστολές επιβατικών και pick-up προς το εξωτερικό έφθασαν τις 179.877, αυξημένες κατά 153,9% σε ετήσια βάση. Οι συνολικές πωλήσεις του ομίλου ανήλθαν σε 463.561 οχήματα, με άνοδο 17%. Τα στοιχεία εξωτερικού αφορούν όλες τις διεθνείς αγορές, όχι αποκλειστικά την Ευρώπη.
Στην επιλογή χώρας βαρύνει και η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική. Η πρόταση Industrial Accelerator Act της Κομισιόν προβλέπει απαιτήσεις ευρωπαϊκής παραγωγής ή χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος για συγκεκριμένες δημόσιες προμήθειες και καθεστώτα στήριξης, μεταξύ άλλων στην αυτοκινητοβιομηχανία. Πρόκειται για νομοθετική διαδικασία, όχι για γενική απαγόρευση πώλησης αυτοκινήτων που παράγονται εκτός Ε.Ε.
Η προοπτική τέτοιων κανόνων ενισχύει, ως επιχειρηματική εκτίμηση, την αξία μιας εγκατάστασης μέσα στην Ένωση. Δεν αποδεικνύει όμως από μόνη της γιατί πάγωσε η Μανίσα. Η BYD δεν έχει παρουσιάσει πλήρη δημόσια αιτιολόγηση που να αποδίδει την αναστολή αποκλειστικά σε αυτόν τον παράγοντα.
Για την Ελλάδα, η υπόθεση έχει άμεσο εμπορικό ενδιαφέρον, καθώς η BYD εκπροσωπείται από τον Όμιλο Σφακιανάκη από το 2024. Περισσότερη παραγωγή εντός Ε.Ε. θα μπορούσε να επηρεάσει μελλοντικά την τροφοδοσία της ελληνικής αγοράς και τους χρόνους μεταφοράς, ανάλογα με τα μοντέλα που θα κατασκευάζονται στις νέες μονάδες.
Δεν προκύπτει, ωστόσο, αυτόματη μείωση των ελληνικών τιμών από την αλλαγή τοποθεσίας ενός εργοστασίου. Ούτε υπάρχει στις συγκεκριμένες ανακοινώσεις ελληνική υποψηφιότητα για τη μονάδα της BYD. Οι τιμές και οι παραδόσεις θα εξαρτηθούν από τις πραγματικές παραγωγικές αποφάσεις και την εμπορική πολιτική της εταιρείας.
Για την Άγκυρα, το κόστος της καθυστέρησης είναι ήδη πολιτικό και επιχειρηματικό. Η επένδυση που παρουσιάστηκε ως εξασφαλισμένη παραμένει στον πάγο, ενώ Γαλλία και Ισπανία διεκδικούν εργοστάσια και θέσεις εργασίας. Το αν η Τουρκία θα χάσει οριστικά το έργο θα κριθεί από την τύχη της συμφωνίας του 2024. Οι αρχικοί πανηγυρισμοί, πάντως, έχουν δώσει τη θέση τους σε μια παρατεταμένη εκκρεμότητα.
