Εκλογές στο Ισραήλ: Στις κάλπες 7,3 εκατ. πολίτες με φόντο τη σκιά του Ιράν – Η κρίσιμη μάχη Νετανιάχου-Άιζενκοτ, οι δημοσκοπήσεις και οι δύσκολες συμμαχίες

Το Ισραήλ ψηφίζει σήμερα στην κρισιμότερη, κατά κοινή ομολογία, κάλπη στη Ιστορία της χώρας στα χωρίς να διαφαίνεται ποιος μπορεί και εάν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση. 

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις αφήνουν τόσο το στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και το μπλοκ της αντιπολίτευσης κάτω από τις 61 έδρες της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. 

Περίπου 7,3 εκατ. ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες στην πρώτη εθνική ψηφοφορία μετά την τρομοκρατική επίθεση της 7ης  Οκτωβρίου 2023, με τις ευθύνες για τη μέρα εκείνη, την κατάρρευση της ασφάλειας και η στράτευση των υπερορθόδοξων να αποτελούν τα κεντρικά ζητήματα της αντιπαράθεσης.

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και επικεφαλής του Γιασάρ, εμφανίζεται στις τελευταίες τηλεοπτικές μετρήσεις μπροστά από το Λικούντ. Η πρωτιά, ωστόσο, δεν αρκεί χωρίς εταίρους πρόθυμους να σχηματίσουν κοινή κυβέρνηση. Κάτι τέτοιο δε, μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο με τις σημερινές ισορροπίες, με ή χωρίς τη στήριξη των αραβικών κομμάτων τα οποία οι δημοσκοπήσεις ανεβάζουν στο επίπεδο ρεκόρ των 16 εδρών,

Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε χθες εκ νέου τους Ισραηλινούς να στηρίξουν τον Νετανιάχου. Ο Άιζενκοτ απάντησε ότι αναμένει συνεργασία της Ουάσιγκτον με όποιον επιλέξουν οι ψηφοφόροι. 

Το Κανάλι 12 μετέδωσε ότι ο Νετανιάχου συγκρούστηκε με τη στρατιωτική ηγεσία για ενέργεια που θα μπορούσε να προκαλέσει αναμέτρηση με το Ιράν. Το γραφείο του διέψευσε το ρεπορτάζ, ενώ ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς αρνήθηκε σχεδιασμό «προεκλογικής επίθεσης». 

Για την αντιπολίτευση, η δυσκολία δεν περιορίζεται στην κάλπη. Η Jerusalem Post καταγράφει σενάριο κυβέρνησης μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, με εξωτερική στήριξη του αραβικού Ra’am. Ωστόσο, Ναφτάλι Μπένετ, Γιαΐρ Λαπίντ και Αβίγκντορ Λίμπερμαν απορρίπτουν εξάρτηση από αραβικές ψήφους ή με αποχή των Αράβων. Η αποχή των Αράβων βουλευτών κατά την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης θα μπορούσε αριθμητικά να ανοίξει δρόμο καθώς αρκούν περισσότερα «ναι» από «όχι», επί του αριθμού των παρισταμένων βουλευτών και όχι υποχρεωτικά 61 θετικές ψήφοι.

Καθοριστική κρίνεται και η επίδοση των μικρών κομμάτων. Όσα μείνουν κάτω από το όριο του 3,25% αποκλείονται από την Κνέσετ, επηρεάζοντας την κατανομή των εδρών μεταξύ όσων περάσουν το όριο. 

Εάν αποτύχουν οι προσπάθειες συγκρότησης κυβέρνησης, παραμένει πιθανή νέα εκλογική αναμέτρηση, με τον Νετανιάχου να συνεχίζει στο μεταξύ ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός. 

Τα περισσότερα εκλογικά τμήματα κλείνουν στις 22:00, οπότε αναμένονται και τα exit polls. Η καταμέτρηση θα συνεχιστεί τη νύχτα, με προκαταρκτικά αποτελέσματα την Τετάρτη. Η επίσημη δημοσίευσή τους προβλέπεται έως τις 4 Νοεμβρίου.

«Αντίπαλος» της ομαλής διεξαγωγής κρίνεται τέλος και ο καιρός. Στο νότιο Ισραήλ, ιδιαίτερα, καταιγίδες και αιφνίδιες πλημμύρες αναμένονται αύριο και ήδη έχουν εκδοθεί προειδοποιήσεις.

Νετανιάχου ή Άιζενκοτ; Οι δύο μονομάχοι της ισραηλινής κάλπης

Δύο διαφορετικές προσωπικότητες, δύο αντίθετες πολιτικές διαδρομές, αλλά όχι κατ’ ανάγκην δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την ασφάλεια του Ισραήλ. 

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Γκάντι Άιζενκοτ διεκδικούν την πρωθυπουργία στις σημερινές εκλογές, με το αποτέλεσμα να εξαρτάται όχι μόνο από τις έδρες που θα κερδίσουν, αλλά και από τις συμμαχίες που θα μπορέσουν να σχηματίσουν.

Μπενιαμίν Νετανιάχου: Η εξουσία ως τέχνη επιβίωσης

Στα 77 του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει κυβερνήσει το Ισραήλ περισσότερο από οποιονδήποτε προκάτοχό του. Πρωθυπουργός για πρώτη φορά το 1996, επέστρεψε το 2009, έχασε την εξουσία το 2021 και την ανέκτησε τον επόμενο χρόνο. 

Σήμερα, το Λικούντ είναι σχεδόν αδύνατο να διαχωριστεί από την προσωπικότητά του.

Γιος του διαπρεπούς ιστορικού Μπεντσιόν Νετανιάχου, μεγάλωσε μεταξύ Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών. Υπηρέτησε στην επίλεκτη μονάδα Σαγιέρετ Ματκάλ, σπούδασε στο ΜΙΤ και εκπροσώπησε το Ισραήλ στον ΟΗΕ. Η εξοικείωσή του με την αμερικανική πολιτική και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης του χάρισε ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην πορεία του.

Η πολιτική του κληρονομιά περιλαμβάνει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις των αρχών της δεκαετίας του 2000, τις Συμφωνίες του Αβραάμ και την ανάδειξη του Ιράν σε κεντρικό ζήτημα της ισραηλινής εξωτερικής πολιτικής. Η στενή σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ παραμένει ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα της προεκλογικής του εκστρατείας.

Ωστόσο, η 7η Οκτωβρίου 2023 άλλαξε ριζικά την εικόνα του. Η μεγαλύτερη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία της χώρας πραγματοποιήθηκε επί της πρωθυπουργίας του, προκαλώντας επίμονα ερωτήματα για τις ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας. Ο ίδιος προβάλλει τις μεταγενέστερες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και του Ιράν ως απόδειξη της αποτελεσματικότητάς του.

Παράλληλα, εξακολουθεί να δικάζεται για διαφθορά, αρνούμενος τις κατηγορίες, ενώ αντιμετωπίζει ένταλμα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο επίσης απορρίπτει.

Η μεγαλύτερη πολιτική του δυσκολία βρίσκεται πλέον στις συμμαχίες. Η εξάρτησή του από υπερορθόδοξα κόμματα και την ακροδεξιά έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ιδιαίτερα για τις εξαιρέσεις από τη στρατιωτική θητεία. 

Γκάντι Άιζενκοτ: Από το στράτευμα στη διεκδίκηση της εξουσίας

Ο 66χρονος Γκάντι Άιζενκοτ εμφανίζεται ως το αντίθετο του Νετανιάχου σε επίπεδο πολιτικής παρουσίας. Δεν διαθέτει τη ρητορική ευχέρεια ή την τηλεοπτική άνεση του πρωθυπουργού.

Στηρίζει την απήχησή του περισσότερο στη στρατιωτική του σταδιοδρομία και στην εικόνα ενός ανθρώπου μετρημένου, χωρίς πολιτικές υπερβολές.

Γεννημένος στην Τιβεριάδα από γονείς μετανάστες από το Μαρόκο, μεγάλωσε στο Εϊλάτ. Εάν γίνει πρωθυπουργός, θα είναι ο πρώτος με καταγωγή από την μιτζραχίτικη εβραϊκή κοινότητα, τους Εβραίους πρόσφυγες από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική ένα γεγονός με ιδιαίτερο συμβολισμό για την ισραηλινή κοινωνία.

Η σταδιοδρομία του άρχισε στην ταξιαρχία Γκολάνι και κορυφώθηκε με την ανάληψη της αρχηγίας των ενόπλων δυνάμεων το 2015. Στην τετραετή θητεία του συνδέθηκε με επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ και με το δόγμα της μαζικής στρατιωτικής ισχύος εναντίον εχθρικών υποδομών. Το δόγμα αυτό επικρίθηκε ωστόσο για τις απώλειες αμάχων και την καταστροφή και ειρηνικών υποδομών.

Τον Δεκέμβριο του 2023 έχασε τον 25χρονο γιο του, Γκαλ, σε επιχείρηση στη Γάζα. Τότε συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης, από την οποία αποχώρησε τον Ιούνιο του 2024, κατηγορώντας τον Νετανιάχου για απουσία στρατηγικού σχεδιασμού.

Στην πολιτική εισήλθε μόλις το 2022. Το 2025 ίδρυσε το κεντρώο Γιασάρ, θέτοντας ως προτεραιότητες τη διερεύνηση της 7ης Οκτωβρίου, την υποχρεωτική υπηρεσία για όλους και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους κρατικούς θεσμούς.

Παρά τις διαφορές τους, οι δύο αντίπαλοι δεν απέχουν πολύ στα βασικά ζητήματα ασφάλειας. Και οι δύο απορρίπτουν την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους υπό τις σημερινές συνθήκες και θεωρούν απαραίτητο τον αφοπλισμό της Χαμάς.

Ο Άιζενκοτ διαφοροποιείται κυρίως στην αντιμετώπιση της εποικιστικής πολιτικής στη Δυτική Όχθη και στον ρόλο της θρησκευτικής ακροδεξιάς.

Η σημερινή κάλπη θα δείξει ποιος από τους δύο διαθέτει μεγαλύτερη εκλογική απήχηση. Το ποιος θα κυβερνήσει, όμως, θα κριθεί στην Κνέσετ, όπου οι 61 έδρες παραμένουν ο μεγάλος γρίφος.