Το στίγμα των προθέσεών τους απέναντι στις πρωτοβουλίες Τραμπ για το Συμβούλιο Ειρήνης και την Γροιλανδία, έδωσαν οι ευρωπαίοι ηγέτες προσερχόμενοι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνεδριάζει εκτάκτως στις Βρυξέλλες για τις σχέσεις Ευρώπης και ΗΠΑ.
Καθώς, οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίσιμο διάστημα μια και η εμπιστοστύνη με τις ΗΠΑ έχει διαρραγεί, οι ευρωπαίοι αναζητούν κοινό βηματισμό στην αντίδρασή τους απέναντι στις ΗΠΑ.
Η κατάσταση μοιάζει να βαίνει προς εκτόνωση μετά την αναδίπλωση του αμερικανού προέδρου για τους δασμούς τους οποίους αρχικά απείλησε να επιβάλει για την Γροιλανδία, ωστόσο οι ευρωπαίοι ηγέτες έστειλαν ξανά μηνύματα ενότητας δηλώνοντας έτοιμοι να αντιδράσουν εναιαία «αν απειληθούν ξανά», όπως είπε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.
Εκτός από τη Γροιλανδία στην ατζέντα του Συμβουλίου περιλαμβάνονται επίσης, οι ενδεχόμενες εμπορικές απειλές κατά κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και γεωπολιτικής, όπως η Ουκρανία και η ασφάλεια στην Αρκτική.
Μεγάλο μέρος της συζήτησης θα περιστραφεί γύρω από την συμφωνία που ανακοινώθηκε πως έκλεισαν ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε με τον Ντόναλντ Τραμπ και για την οποία ο πρωθυπουργός της χώρας, δήλωσε άγνοια.
Να σημειωθεί ότι το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκλήθηκε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα πριν από μερικές ημέρες, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κράδαινε την απειλή ενός εμπορικού πολέμου από την 1η Φεβρουαρίου, αν δεν του παραχωρούσαν τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Την απειλή αυτή ο Αμερικανός Πρόεδρος την πήρε πίσω, επικαλούμενος μια συμφωνία που επιτεύχθηκε με το ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία, αλλά την επανέφερε σήμερα το απόγευμα, με αφορμή την πώληση αμερικανικών ομολόγων.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ, έπειτα από έναν χρόνο της νέας αμερικανικής διοίκησης, το 2025 χαρακτηρίστηκε από νέο ύφος, νέες πολιτικές και διαφορετική στάση των ΗΠΑ σε πολλούς τομείς. Από την πλευρά της, η ΕΕ κινήθηκε με στόχο τη σταθεροποίηση της σχέσης, σε πλαίσιο αμοιβαίου οφέλους.
Η κλιμάκωση στις σχέσεις είναι εναντίον όλων, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης
Η κλιμάκωση στις σχέσεις δεν είναι ούτε προς όφελος ούτε των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά ούτε και των ΗΠΑ, είναι εναντίον όλων, δήλωσε το βράδυ της Πέμπτης στις Βρυξέλλες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά την άφιξη του στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Είπε πως “είναι πέντε σημεία που θα ήθελα να αναφέρω. Πρώτον θεωρώ απόλυτα ορθή την απόφαση του Προέδρου [του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο] Κόστα, να συγκαλέσει το σημερινό άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,» υπογράμμισε ο Πρόεδρος, σημειώνοντας ότι «από την πρώτη στιγμή ως Προεδρία συγκαλέσαμε έκτακτη Επιτροπή Μόνιμων Αντιπροσώπων, ήμουν σε επαφή με τους επικεφαλής των θεσμών, την Πρωθυπουργό της Δανίας, άλλους ομολόγους μου, τους Πρωθυπουργούς της Ιταλίας, της Κροατίας, της Ελλάδας, όπως και ο Υπουργός Εξωτερικών και η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων».
Το δεύτερο σημείο που έθεσε ο Πρόεδρος αφορά τον «πλήρη σεβασμό στην κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία γνωρίζει καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος τι σημαίνει παραβίαση κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας», ανέφερε
«Το τρίτο σημείο είναι πως σήμερα θα ενημερωθούμε από τους επικεφαλής των θεσμών και την Πρωθυπουργό της Δανίας για τις τελευταίες εξελίξεις στη συναντίληψη που φαίνεται να έχει επιτευχθεί στο Νταβός και θα αποφασίσουμε τα επόμενα βήματα», πρόσθεσε.
Τέταρτο σημείο, ανέφερε, είναι πως «στόχος μας δεν είναι η κλιμάκωση. Η κλιμάκωση είναι εναντίον όλων, και των κρατών μελών και των ΗΠΑ, λειτουργεί ενάντια στις διατλαντικές σχέσεις», τόνισε ο Πρόεδρος, επαναλαμβάνοντας ότι «στόχος μας δεν είναι η κλιμάκωση, χωρίς καμία φυσικά έκπτωση στην εδαφική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου».
Τέλος, ως πέμπτο σημείο έδωσε έμφαση στην επιβεβαίωση της ανάγκης του στόχου της Κυπριακής Προεδρίας, «για περισσότερη αυτονομία, σε όλους τους τομείς. Αυτονομία στην άμυνα και την ασφάλεια, αυτονομία στα θέματα της ενέργειας, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας», τόνισε χαρακτηριστικά. «Και αυτή η χρονική συγκυρία, αν θέλετε, επιβεβαιώνει την ορθότητα της προσέγγισης μας και θεωρώ ότι θα βοηθήσει σημαντικά στο να εργαστούμε συγκεκριμένα προς επίτευξη του στόχου της στρατηγικής αυτονομίας της στρατηγικής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», επεσήμανε
Σε ερώτηση σχετικά με το εάν θα συζητηθούν οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ο Πρόεδρος απάντησε ότι είναι βέβαιος ότι η Ουκρανία θα συζητηθεί μετά τις τελευταίες εξελίξεις.
Ερωτώμενος εάν οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά, ο Πρόεδρος απάντησε: «Όχι, δεν πιστεύω ότι πρέπει να ακολουθήσουμε αυτήν την πορεία. Όπως ανέφερα προηγουμένως, είμαστε εδώ για να αποκλιμακώσουμε και όχι να κλιμακώσουμε την κατάσταση», υπογράμμισε.
«Δεν είναι προς όφελος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είναι προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν είναι προς όφελος της διατλαντικής σχέσης. Επομένως, είμαστε εδώ για να βρούμε έναν θετικό δρόμο προς τα εμπρός χωρίς, φυσικά, κανέναν συμβιβασμό στην εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία οποιουδήποτε κράτους μέλους», σημείωσε.
Άγνοια δηλώνει ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας για τη συμφωνία Ρούτε-Τραμπ στο Νταβός
Κανείς δεν μπορεί να συνάπτει συμφωνίες για τη Γροιλανδία, τόνισε ο πρωθυπουργός της χώρας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ο οποίος πρόσθεσε ότι δεν γνωρίζει τι συμφώνησαν ο Τραμπ και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στο Νταβός της Ελβετίας.
Η Γροιλανδία θέλει να συνεχίσει έναν «ειρηνικό διάλογο» για το μέλλον της, αλλά με σεβασμό στο δικαίωμα του λαού της στην αυτοδιάθεση, ανέφερε ο γροιλανδός πρωθυπουργός, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε πως κατέληξε στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας για το νησί της Αρκτικής.
«Κανείς εκτός από τη Γροιλανδία και τη Δανία δεν έχει το δικαίωμα να συνάπτει συμφωνίες για το νησί και το βασίλειο της Δανίας», τόνισε επίσης.
Η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα του νησιού αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για εμάς, ανέφερε ο Νίλσεν σε συνέντευξη Τύπου.
ΥΠΕΞ Γροιλανδίας: «Θετικά νέα» από το Νταβός
Νωρίτερα η γροιλανδή υπουργός Εξωτερικών Βίβιαν Μότσφελτ χαρακτήρισε «θετικές» τις πρόσφατες εξελίξεις στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, επισημαίνοντας όμως πως εξακολουθεί να επικρατεί αβεβαιότητα.
Χθες Τετάρτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε την απειλή για επιβολή πρόσθετων δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες αναφορικά με τη στάση τους στο ζήτημα της Γροιλανδίας, ενώ απέκλεισε το ενδεχόμενο χρήσης βίας για την κατάληψη του νησιού, το οποίο αποτελεί έδαφος του βασιλείου της Δανίας.
Η Μότσφελτ αναφέρει σε ανακοίνωσή της ότι η ίδια και ο δανός υπουργός Άμυνας Τρολς Λουντ Πόουλσεν συναντήθηκαν τη Δευτέρα με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε για να θέσουν τις «κόκκινες γραμμές» τους, εξηγώντας ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το δικαίωμα των Γροιλανδών είναι αδιαπραγμάτευτα.
«Δεν έχει συναφθεί επίσημη συμφωνία σχετικά με τη Γροιλανδία… Η γροιλανδική κυβέρνηση δεν έχει ζητήσει από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ να διαπραγματευτεί για λογαριασμό της Γροιλανδίας, αλλά ο γενικός γραμματέας έχει μεταφέρει τη θέση και τις κόκκινες γραμμές μας στον πρόεδρο Τραμπ», δήλωσε η Μότσφελτ. «Κατά την άποψή μου, αυτά είναι θετικά νέα από το Νταβός», συμπλήρωσε.
Μητσοτάκης: «Ναι» στο Συμβούλιο Ειρήνης αλλά μόνο για τη Γάζα
«Η πρόταση μου είναι οι 13 χώρες που έχουν λάβει πρόσκληση για το Συμβούλιο Ειρήνης να συμμετάσχουν μόνο για το κομμάτι που αφορά τη Γάζα και για όσο αυτό χρειαστεί», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
«Θεωρώ ότι αυτή είναι μια εύλογη συμβιβαστική λύση, η οποία θα μας επιτρέψει να συμμετέχουμε στην διαδικασία ειρήνευσης της Γάζας», συνέχισε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Πρόσθεσε δε «Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή έχει εκφράσει ένα έντονο ενδιαφέρον για την περιοχή, χωρίς ωστόσο να δημιουργήσουμε ταυτόχρονα ένα νέο οργανισμό, ο οποίος να μπορεί να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον Οργανισμό Ηνωμένων εθνών».
Μακρόν: «Είμαστε έτοιμοι αν γίνουμε πάλι στόχος απειλών»
Σε ετοιμότητα είναι η Γαλλία και η Ευρώπη σε περίπτωση που «γίνουν ξανά στόχος απειλών», δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, προσερχόμενος στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες όπου θα συζητηθούν οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ.
«Παραμένουμε σε επαγρύπνηση» πρόσθεσε ο Μακρόν απαιτώντας «σεβασμό» προς τη Γαλλία και την Ευρώπη.
Παράλληλα, ο Γάλλος πρόεδρος χαιρέτισε την επιστροφή σε μια «πολύ πιο αποδεκτή κατάσταση» με τις ΗΠΑ, μετά την «κλιμάκωση» και τις «απειλές περί εισβολής (στη Γροιλανδία) και δασμών (σε ευρωπαϊκές χώρες) από τις ΗΠΑ.
«Σε αυτήν την άτυπη σύνοδο κορυφής υπογραμμίζουμε την ενότητα των Ευρωπαίων όσον αφορά τη στήριξη της Δανίας, της εδαφικής ακεραιότητάς της, την εθνικής κυριαρχίας της. Όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, ισχυρή, αντιδρά γρήγορα, τα πράγματα επιστρέφουν στην τάξη και την ηρεμία», τόνισε, προσθέτοντας:
«Παραμένουμε σε επαγρύπνηση και έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας αν γίνουμε πάλι στόχος απειλών».
Κάγια Κάλας: Έχουν υποστεί «μεγάλο πλήγμα»
Οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ υπέστησαν «μεγάλο πλήγμα» την περασμένη εβδομάδα, τόνισε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, πριν από την έναρξη του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
«Οι διαφωνίες μεταξύ συμμάχων, όπως η Ευρώπη και η Αμερική, ωφελούν απλώς τους αντιπάλους μας, οι οποίοι παρακολουθούν και απολαμβάνουν όσα βλέπουν», είπε η Κάλας σε δηλώσεις της στους δημοσιογράφους.
Μερτς: «Είμαι ευγνώμων που ο Τραμπ άλλαξε τα σχέδιά του για την Γροιλανδία και τους δασμούς»
Την αλλαγή στάσης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία καλωσόρισε ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς αφού είχε προηγουμένως εκφράσει τον φόβο ότι η διένεξη θα μπορούσε να προκαλέσει ρήξη στο ΝΑΤΟ.
«Είμαι πολύ ευγνώμων που ο πρόεδρος Τραμπ πήρε αποστάσεις από τα αρχικά σχέδιά του για κατάληψη της Γροιλανδίας. Είμαι επίσης ευγνώμων που απέφυγε να επιβάλει επιπρόσθετους δασμούς από την 1η Φεβρουαρίου» είπε ο Μερτς στους δημοσιογράφους, προσερχόμενος στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
