Η αποχώρηση ισραηλινών εταιρειών από την Τουρκία παίρνει πλέον πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, με τη διακοπή της δραστηριότητας της Hamat στη Σμύρνη να αποτελεί το τελευταίο παράδειγμα μιας ευρύτερης τάσης αποσύνδεσης από την τουρκική βιομηχανία.
Σύμφωνα με το ισραηλινό οικονομικό μέσο Globes, το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας Hamat αποφάσισε την περασμένη εβδομάδα να κλείσει τη θυγατρική MCP, η οποία λειτουργούσε παραγωγική μονάδα στη Σμύρνη. Η απόφαση συνδέεται με δυσκολίες στη διάθεση των προϊόντων τόσο στην τουρκική αγορά όσο και σε άλλες αγορές εκτός Ισραήλ από την Τουρκία.
Η διακοπή λειτουργίας της περιγράφεται ως ακόμη ένας κρίκος στη διαδικασία μείωσης της άμεσης ισραηλινής επιχειρηματικής παρουσίας στην Τουρκία.
Ο κύριος λόγος είναι το εμπάργκο που επέβαλε η Άγκυρα στο Ισραήλ τον Μάιο του 2024, σε ένα πρωτοφανές βήμα για τις διμερείς οικονομικές σχέσεις.
Τα στοιχεία που επικαλείται το Globes δείχνουν τη μεγάλη υποχώρηση: οι ισραηλινές εισαγωγές αγαθών από την Τουρκία μειώθηκαν από περίπου 2 δισ. δολάρια το 2024 σε 924,1 εκατ. δολάρια το 2025, ενώ οι ισραηλινές εξαγωγές προς την Τουρκία κατέρρευσαν από 598,6 εκατ. δολάρια σε μόλις 10,9 εκατ. δολάρια.
Παρά την εικόνα αποχώρησης λίγοι ισραηλινοί όμιλοι εξακολουθούν να διατηρούν παρουσία στην Τουρκία, είτε με παραγωγική δραστηριότητα, είτε με εμπορικές βάσεις για την τοπική αγορά, είτε με γραφεία πρόωθησης.
Η γενική εικόνα, ωστόσο, είναι σαφής: όσο η πολιτική ένταση Ισραήλ–Τουρκίας παραμένει, η άμεση ισραηλινή επιχειρηματική παρουσία στην τουρκική αγορά συρρικνώνεται και μετατρέπεται σε δραστηριότητα πολύ χαμηλού προφίλ, όπου αυτό είναι ακόμη δυνατό.
Σε οικονομικό επίπεδο, το κρίσιμο στοιχείο στις σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ δεν είναι πλέον απλώς η πτώση του διμερούς εμπορίου, αλλά η αλλαγή χαρακτήρα της σχέσης. Για δεκαετίες, ακόμη και σε περιόδους σοβαρής πολιτικής έντασης, οι εμπορικοί δεσμοί παρέμεναν σχετικά ανθεκτικοί. Αυτό άλλαξε μετά την απόφαση της Άγκυρας να παγώσει τις συναλλαγές με το Ισραήλ, μετατρέποντας την οικονομία σε εργαλείο πολιτικής πίεσης.
Η Τουρκία επιμένει ότι δεν υφίσταται πλέον απευθείας εμπόριο, ενώ η ισραηλινή πλευρά εμφανίζεται να έχει απορροφήσει το πλήγμα, αναζητώντας εναλλακτικές αγορές για προϊόντα, όπως οικοδομικά υλικά, βιομηχανικά αγαθά και καταναλωτικά προϊόντα. Η ουσία είναι ότι το οικονομικό κανάλι, που άλλοτε λειτουργούσε ως σταθεροποιητής στις διμερείς σχέσεις, έχει πλέον καταστεί μέρος της κρίσης.
Αυτό καθιστά την επαναφορά στην προηγούμενη κανονικότητα πολύ δυσκολότερη, ακόμη και αν υπάρξει μελλοντική πολιτική αποκλιμάκωση.
ΚΥΠΕ
