Η εταιρική κοινωνική ευθύνη (ΕΚΕ) και η βιώσιμη ανάπτυξη είναι έννοιες που πλέον είναι πιο σημαντικές από ποτέ. Ο πλανήτης, η οικονομία, οι επιχειρήσεις αλλά και εμείς ως κοινωνία χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η κοινωνική ευθύνη και η βιώσιμη ανάπτυξη είναι το κλειδί για ένα πιο καθαρό και βιώσιμο περιβάλλον.
Είναι για αυτό τον λόγο που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνώρισε την αναγκαιότητα δημοσιοποίησης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών εκ μέρους των εταιριών. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη πέραν των πιο πάνω προάγει και τις βιώσιμες επενδύσεις στην εταιρεία αλλά και στην χώρα παράλληλα.
Ωστόσο ο ορισμός εταιρική κοινωνική ευθύνη άρχισε σταδιακά να μετονομάζεται σε εταιρική βιωσιμότητα και υπευθυνότητα. Αυτή η αλλαγή στην ονομασία του πεδίου της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης γίνεται γιατί είναι ποιο σημαντικό από ποτέ οι εταιρείες να αναλαμβάνουν υπεύθυνες βιώσιμες επενδύσεις για προστασία του περιβάλλοντος και της κοινωνίας. Επίσης αυτή η αλλαγή στον ορισμό καταδεικνύει την αναγκαιότητα οι εταιρείες να δημιουργούν βιώσιμες επενδύσεις τόσο εσωτερικά με στόχο την βιώσιμη ανάπτυξη της εταιρείας, ενώ παράλληλα να διασφαλίζει ότι προάγει και συνεισφέρει στην βιώσιμη ανάπτυξη της κοινωνίας.
Επομένως, είναι προς αυτή την κατεύθυνση που η Ευρωπαϊκή Ενωση θέσπισε μια σειρά από νομοθεσίες και πρωτοβουλίες έτσι ώστε να δώσει το έναυσμα και την πίεση στις εταιρείες να αλλάξουν τις στρατηγικές ανάπτυξης τους.
Τα πιο σημαντικά νομοσχέδια/ οδηγίες που θέσπισε η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι τα ακόλουθα:
- για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (Corporate Social Responsibility Directive – CSRD)
- Οδηγια δέουσα επιμέλεια για την εταιρική βιωσιμότητα (Corporate Sustainability Due Diligence (CSDDD)
- Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (European Green Deal )
H Οδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) είναι ουσιαστικά η κανονιστική οδηγία για λογοδοσία και καταγραφή όλων των πληροφοριών που αφορούν και επηρεάζουν την κοινωνία και το περιβάλλον.
Θεσπίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ενωση και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σκοπό την δημιουργία πιο ξεκάθαρου διάφανους περιβάλλοντος μέσα στο οποίο οι εταιρείες θα πρέπει να λογοδοτούν και να καταγράφουν όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται ή δημιουργούν μακροπρόθεσμα αντίκτυπο στην κοινωνία και το περιβάλλον.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) απαιτεί από εταιρείες οι οποίες εμπίπτουν σε 2 από τα 3 ποιο κάτω κριτήρια :
- προσωπικό περισσότερο από 250 άτομα
- 40 εκατ. ευρώ σε καθαρό κύκλο εργασιών.
- 20 εκατ. ευρώ στον ισολογισμό.
να συμμορφώνονται και να δημοσιοποιούν πληροφορίες αναφορικά με :
- περιβαλλοντικά θέματα
- κοινωνικά θέματα και μεταχείριση των εργαζομένων
- σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
- καταπολέμηση της διαφθοράς και της δωροδοκίας
- ποικιλομορφία στα διοικητικά συμβούλια εταιρειών (όσον αφορά την ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό και επαγγελματικό υπόβαθρο)
Ουσιαστικά η oδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) δημιουργήθηκε έτσι ώστε να καλύψει τα κενά που δημιουργήθηκαν από την υλοποίηση του κανονισμού περί μη δημοσιοποίησης χρηματοοικονομικών πληροφοριών (non-financial reporting ).Δηλαδή οι εταιρίες να δημοσιοποιούν μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες για θέματα που αφορούν το περιβάλλον την κοινωνία και την διακυβέρνηση (ESG – Environmental Social and Governance).
Διαπιστώθηκε ότι ο κανονισμός περί μη δημοσιοποίησης χρηματοοικονομικών πληροφοριών πρόσφερε στις εταιρείες «παραθυράκια» έτσι ώστε να δημοσιοποιούν πληροφορίες που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Αυτή η πρακτική ονομάζεται «greenwashing» και δίνει την δυνατότητα στις εταιρείες να δημοσιοποιηθούν μη πραγματικές πληροφορίες με σκοπό την μείωση των εξόδων και αύξηση της αναγνώρισης του ονόματος της εταιρείας χωρίς πραγματικά αποτελέσματα στην κοινωνία και το περιβάλλον.
Είναι για αυτό το λόγο που πάρα πολλά διευθυντικά στελέχη εταιρειών που επηρεάζονται από την oδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD ) θεωρούν την οδηγία προς την σωστή κατεύθυνση για αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων κανονισμών των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών σε ένα πιο αυστηρό πλαίσιο υλοποίησης.
Ως εκ τούτου οι εταιρείες καλούνται να βρουν την σωστή στρατηγική που ταιριάζει « γάντι» στις επιχειρησιακές δραστηριότητες τους υλοποιώντας δράσεις και σχεδιασμούς που να έχουν θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον και στην κοινωνία και παράλληλα να αυξάνει την κερδοφορία και να διασφαλίζει την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
Για να ισορροπήσουν σε ένα τέτοιο περιβάλλον με διάφορους εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες, οι εταιρείες καλούνται να βρουν τα σωστά εργαλεία και πρότυπα υλοποίησης στρατηγικής εταιρικής βιωσιμότητας και υπευθυνότητας που να συμμορφώνονται με την οδηγία για αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD).
Τέτοια πρότυπα υλοποίησης είναι οι Στόχοι Βιώσιμοι Ανάπτυξης (SDGs – Sustainable Development Goals) , (GRI -Global Reporting Initiative) και αλλά πρότυπα τα οποία καθορίζουν τον δρόμο που οι εταιρείες θα κινηθούν για να υλοποιήσουν τους στόχους της οδηγίας για την oδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) και των κριτήριων στο τρίπτυχο Περιβάλλον -Κοινωνία Διακυβέρνηση, (ESG- Environment Social Governance.)
Επομένως η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την oδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) αναγκάζει τις εταιρίες να συμμορφωθούν με την οδηγία με απώτερο στόχο να αυξηθεί η λογοδοσία και η διαφάνεια ως προς τις πράξεις που υλοποιούνται από κάθε εταιρεία.
Aπο την άλλη η νέα οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την οδηγία δέουσα επιμέλεια για την εταιρική βιωσιμότητα (CSDDD) αποσκοπεί στην υποχρεωτική συνεισφορά και εμπλοκή των διοικητικών συμβουλίων στην δημιουργία και υλοποίησης στρατηγικής που να αγγίζει ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον, την εταιρική διακυβέρνηση κατά μηκος της εφοδιαστικής αλυσίδας του οργανισμού τους.
Η νέα οδηγία αφορά :
- εταιρίες μεγάλου μεγέθους και περιορισμένης ευθύνης στην ΕΕ αλλά και εταιρίες από 500
+ εργαζομένους και καθαρό κύκλο εργασιών 150 εκατ.
- εταιρίες σε τομείς υψηλού αντικτύπου με κύκλο εργασιών 40 εκατ και κύκλο εργασιών 40 εκατ.
- εταιρίες τριτων χωρών που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ με κατώτατο όριο κύκλου εργασιών ευθυγραμμισμένο με τις ποιο πάνω ομάδες 1 και 2 που παράγονται στην ΕΕ.
Για τις κατηγορίες εταιριών που αναφέρθηκαν πιο πάνω η Ευρωπαϊκή Ένωση τις υποχρεώνει μεταξύ άλλων να :
- εντοπίζουν να συνυπολογίζουν και να μετριάζουν αρνητικές επιπτώσεις στα ανθρωπίνα δικαιωμάτα και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά την διάρκεια των εργασιών τους
- να προσδιορίσουν τις πραγματικές ή πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον
- παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα της πολιτικής και των μέτρων δέουσας επιμέλειας
Επίσης η οδηγία υποχρεώνει τις μεγάλες εταιρίες να αναπτύσσουν σχέδιο για να διασφαλίσουν ότι η επιχειρηματική τους στρατηγική είναι συμβατή με τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5 °C, σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού.
Στην ουσία υποχρεώνει τους διευθυντές και τα ανωτέρα διοικητικά στελέχη των εταιρειών να λογοδοτούν και να αναλαμβάνουν ενέργειές και ευθύνες έτσι ώστε να συμμορφώνονται με τον κανονισμό.
Επομένως η νέα οδηγία κινείται μέσα σε ένα πιο αυστηρό πλαίσιο και παράλληλα διευρύνει τον κατάλογο των εταιρειών που είναι υποχρεωμένες να συμμορφωθούν με την νέα οδηγία.
Πέραν τούτου, η Ευρωπαϊκή Ενωση θέσπισε και ακολούθως ψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2019, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία για να πιέσει τις εταιρίες να ακολουθήσουν το δρόμο προς την βιώσιμη ανάπτυξη της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. Πρωταρχικός στόχος της συμφωνίας είναι να καταστήσει την Ευρωπαϊκή Ενωση ουδέτερη και καθαρή από τα αέρια του θερμοκηπίου μέχρι το 2050.
Συνοπτικά η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι ένα σύνολο πολίτικων πρωτοβουλιών με διάφορους στόχους που σκοπό έχουν την προστασία του κλίματος και την βιώσιμη ανάπτυξη στην κοινωνία.
Πιο συγκεκριμένα η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία περιλαμβάνει μια σειρά από στόχους και τομείς πολίτικων. Ενδεικτικά μερικοί στόχοι είναι:
- η ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας,
- ανάπτυξη της έξυπνης και βιώσιμης κινητικότητας.
Μέσα από αυτούς τους στόχους που αναφέρονται πιο πάνω δημιουργούνται δυνατές πολίτικες όπως είναι :
- Πολιτική για Βιώσιμες Βιομηχανίες,
- Πολιτική για Καθαρή Ενέργεια.
Σε γενικές γραμμές η φιλοσοφία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας είναι να επιτευχθεί Πολιτική για Βιώσιμες Βιομηχανίες έτσι ώστε να υπάρξει μείωση σπάταλης υλικών. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να υπάρξει δημιουργικότητα και δέσμευση για υλοποίηση από τα ενδιαφερόμενα μέρη (εταιρείες, κυβερνήσεις) του στόχου για ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας.
Σημειώνεται ότι η χρηματοδότηση για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας θα γίνει μέσω του επενδυτικού σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το (Invest EU) , το οποίο προβλέπει επενδύσεις τουλάχιστον 1 τρισεκατομμύριο μέχρι το 2050. Εκτιμάται ότι απαιτούνται περίπου 230 δισεκατομμύρια ευρώ για να επιτύχει τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας μέχρι το 2030.
Αρά η Ευρωπαϊκή Πράσινη συμφωνία είναι ένα εργαλείο για να κινητοποιήσει τις εταιρείες (αλλά και τα κράτη κατά επέκταση ) να λάβουν δράσεις τα οποία θα πρέπει να τα αναφέρουν μέσω των οδηγιών της oδηγία για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) και τη την οδηγία δέουσα επιμέλεια για την εταιρική βιωσιμότητα (CSDDD). Εν κατακλείδι, όλες οι πιο πάνω συμφωνίες αποσκοπούν στην ενσωμάτωση κάλων πρακτικών εταιρικής βιωσιμότητας και υπευθυνότητας στις πολίτικες των εταιρειών.
Είναι για αυτό το λόγο που οι επενδυτές και τράπεζες κοιτάζουν πλέον για έργα που να διασφαλίζουν βιώσιμή χρηματοδότηση έργων που συνάδουν με τους πιο πάνω κανονισμούς αλλά και να συμμορφώνονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) και παράλληλα να συμμορφώνονται με τα κριτήρια που αφορούν στο τρίπτυχο περιβάλλον, κοινωνία και διακυβέρνηση (ESG).
Eνα σημαντικό εργαλείο με εξαιρετικές δυνατότητες, που στόχο έχει να παρακινά το προσωπικό να συμμετάσχει στην υλοποίηση των στόχων που θέτει η εταιρεία στα πλαίσια της oδηγίας για την αναφορά εταιρικής αειφορίας (CSRD) και την οδηγία δέουσα επιμέλεια για την εταιρική βιωσιμότητα (CSDDD) είναι ο εταιρικός εθελοντισμός. Ο εταιρικός εθελοντισμός είναι η παρακίνηση του προσωπικού για υλοποίηση δράσεων που στόχο έχει την ανάπτυξη κουλτούρας στο προσωπικό για την σημαντικότητα της βιώσιμης ανάπτυξης της εταιρείας.
Μακροπρόθεσμα ο εταιρικός εθελοντισμός επηρεάζει τα κέντρα λήψεων αποφάσεων των εταιρειών έτσι ώστε να αναπτύσσουν έργα βιώσιμης χρηματοδότησης που θα προσελκύσουν τους καταλλήλους επενδυτές και συνεργάτες για ανάπτυξη μιας βιώσιμης εταιρείας που σέβεται την κοινωνία και το περιβάλλον. Eίναι για αυτό τον λόγο που χαίρομαι ιδιαίτερα που ο Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου οργανώνει αυτήν την όμορφη εκδήλωση και μας ενθαρρύνει να ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία. Ευχαριστώ και πάλι, εύχομαι να περάσετε όμορφα και δημιουργικά σε αυτήν την όμορφη εκδήλωση.
*Εκ μέρους του ΔΣ του Together Cyprus
Υπεύθυνος ΕΚΕ Together Cyprus
