Η ΕΚΤ αύξησε για μια ακόμη φορά τα επιτόκια για να αντιμετωπίσει, όπως λέει πάντα, τον πληθωρισμό. Το αξιοσημείωτο είναι ότι πολύ λίγες φωνές ακούστηκαν για την αποτελεσματικότητα αυτού του μέτρου και αυτές πολύ ήπιες. Τι λέει όμως η Οικονομική Θεωρία όσον αφορά τον πληθωρισμό;
Ο πληθωρισμός οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, όπως η υποτίμηση του νομίσματος, η αύξηση των τιμών των πρώτων υλών, η αύξηση στη ζήτηση των αγαθών και των υπηρεσιών κτλ. Στην περίπτωση της ΕΕ και της Ευρωζώνης, ιδιαίτερα, ο κύριος παράγοντας είναι η αύξηση της τιμής του πετρελαίου και του υγραερίου, λόγω των κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας αλλά και της μείωσης της παραγωγής από τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία.
Σαν αποτέλεσμα αυτής της αύξησης, οι τιμές όλων των αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν, αφού τίποτε δεν μπορεί να παραχθεί χωρίς ενέργεια.
Θα περίμενε, επομένως, κάποιος από την ΕΕ να εστιάσει την προσοχή της αποκλειστικά σε αυτό τον τομέα. Αντί αυτού, τι βλέπουμε; Βλέπουμε μια αύξηση στα επιτόκια, ένα μέτρο που δεν έχει καμιά σχέση με τα αίτια του πληθωρισμού στην προκειμένη περίπτωση. Αύξηση των επιτοκίων συνιστάται μόνο εκεί όπου υπάρχει υπερβολική αύξηση της ζήτησης αγαθών και υπηρεσιών λόγω οικονομικής ευμάρειας.
Είναι γεγονός ότι εκεί όπου υπάρχει οικονομική ευμάρεια παρατηρείται αύξηση των καταναλωτικών δανείων από τους καταναλωτές, είτε για αγορά νέου αυτοκινήτου ή/και επίπλων, είτε για ανακαίνιση σπιτιών ή για αγορά οποιουδήποτε άλλου καταναλωτικού αγαθού. Για να περιοριστεί, επομένως, αυτή η υπερβολική ζήτηση, είναι αναγκαία η αύξηση των επιτοκίων για να αποθαρρύνει τον κόσμο να δανείζεται με σκοπό την αγορά καταναλωτικών αγαθών.
Η αύξηση των επιτοκίων μπορεί ακόμη να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη λόγω της αύξησης του κόστους παραγωγής, στις περιπτώσεις που οι παραγωγοί βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στον δανεισμό. Αυτό θα επιβραδύνει ακόμη περισσότερο τον πληθωρισμό.
Κάποιοι ισχυρίζονται ότι το μέτρο της ΕΚΤ απέδωσε ΕΝ ΜΕΡΕΙ.
Θεωρώ ότι η αύξηση των επιτοκίων ήταν τελείως αναποτελεσματική για τον εξής λόγο: Λόγω της αύξησης του πετρελαίου και του υγραερίου, ο πληθωρισμός εντός της Ευρωζώνης, αν δεν κάνω λάθος, ήταν γύρω στο 10%. Δηλαδή, η αύξηση στο κόστος της ενέργειας μεταφέρθηκε από τους παραγωγούς στους καταναλωτές, είτε εξ ολοκλήρου, είτε μερικώς.
Ο λόγος που δεν υπήρξε περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού δεν ήταν το αποτέλεσμα της αύξησης των επιτοκίων αλλά η σταθεροποίηση ή ακόμη και η μείωση, στην ουσία, της τιμής του πετρελαίου και του υγραερίου για κάποια περίοδο.
Οποιεσδήποτε άλλες αυξήσεις ήταν μάλλον κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Υ.Γ. Θα ήθελα να αναφερθώ και στην περίπτωση της Κύπρου και να πω το εξής: Στην Κύπρο υπάρχει αρκετή ρευστότητα, τόση που οι τράπεζες έβαζαν πέναλτι σε εταιρείες που είχαν καταθέσεις πάνω από 100,000 ευρώ. Πολύ πρόσφατα προσφέρουν χαμηλά επιτόκια στους καταθέτες. Αν η Κυβέρνηση και ο υπουργός Οικονομικών θέλουν πραγματικά να βοηθήσουν τους δανειολήπτες, ας προτείνουν στις τράπεζες να μειώσουν τα επιτόκια των δανείων και να καταργήσουν τα καταθετικά επιτόκια. Για τους καταθέτες δεν θα είναι κάτι το επώδυνο, ενώ για τους δανειολήπτες θα είναι μάννα εξ ουρανού.
BSc in Banking and International Finance, MBA, A.C.I.B
