Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσονται οι τεχνολογίες, η ψηφιοποίηση της οικονομίας και η πράσινη μετάβαση μεταβάλλουν ριζικά τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Για τις επιχειρήσεις, η πρόκληση δεν είναι πλέον μόνο η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, αλλά κυρίως η εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού με τις κατάλληλες δεξιότητες για να τις αξιοποιήσει.
Το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται πλέον ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την κυπριακή επιχειρηματική κοινότητα. Σύμφωνα με την PwC Cyprus CEO Survey 2026, το 43% των Διευθυνόντων Συμβούλων στην Κύπρο θεωρεί ότι η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ανάπτυξη των επιχειρήσεών τους κατά τους επόμενους δώδεκα μήνες. Παράλληλα, το 45% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να προσελκύσει στελέχη με γνώσεις, σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η κυβερνοασφάλεια, η ανάλυση δεδομένων και η διαχείριση της καινοτομίας.
Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η αγορά εργασίας μεταβάλλεται με ρυθμούς ταχύτερους από εκείνους με τους οποίους μπορούν να προσαρμοστούν τα παραδοσιακά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Νέα επαγγέλματα δημιουργούνται, υφιστάμενα επαναπροσδιορίζονται και οι επιχειρήσεις αναζητούν εργαζομένους που, πέρα από τεχνικές γνώσεις, διαθέτουν ευελιξία, ψηφιακές δεξιότητες, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και προσαρμοστικότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ΕΕΚ) καλείται να διαδραματίσει ακόμη πιο ουσιαστικό ρόλο. Η συνεχής ανανέωση των προγραμμάτων σπουδών, η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών στη μαθησιακή διαδικασία και η στενή συνεργασία με τις επιχειρήσεις αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε οι απόφοιτοι να διαθέτουν δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει εδώ και χρόνια τη σημασία της ποιοτικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης ως εργαλείου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της απασχολησιμότητας. Στο πλαίσιο αυτό υλοποιείται το ευρωπαϊκό έργο EQAVET 4.0, το οποίο επιδιώκει να ενισχύσει τη διασύνδεση μεταξύ των παρόχων ΕΕΚ και της αγοράς εργασίας, προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών οργανισμών, επιχειρήσεων, κοινωνικών εταίρων και φορέων χάραξης πολιτικής. Μέσα από ανάλυση αναγκών, διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς και εφαρμογή μηχανισμών διασφάλισης ποιότητας, το έργο συμβάλλει στη δημιουργία πιο ευέλικτων και σύγχρονων συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Στην Κύπρο, η υλοποίηση του έργου έχει ήδη αναδείξει ότι οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε κλάδους που επηρεάζονται από την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, αναζητούν ολοένα και περισσότερο εργαζομένους με συνδυασμό τεχνικών και οριζόντιων δεξιοτήτων. Παράλληλα, οι πάροχοι ΕΕΚ εκφράζουν την ανάγκη για συστηματικότερη επικοινωνία με τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις, ώστε τα προγράμματα κατάρτισης να επικαιροποιούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ) συμμετέχει στο έργο ως εκπρόσωπος της επιχειρηματικής κοινότητας, μεταφέροντας τις ανάγκες και τις προτεραιότητες των επιχειρήσεων στη διαδικασία διαλόγου μεταξύ αγοράς εργασίας και επαγγελματικής εκπαίδευσης. Ο ρόλος αυτός συνάδει με τη διαχρονική αποστολή του Επιμελητηρίου να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των κυπριακών επιχειρήσεων, να προωθεί την ανάπτυξη των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και να συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικών που ανταποκρίνονται στις εξελισσόμενες ανάγκες της οικονομίας.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοματοποίηση και οι ψηφιακές τεχνολογίες μετασχηματίζουν ολοένα και περισσότερους παραγωγικούς τομείς, η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων καθίσταται απαραίτητη. Η ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης που βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εκπαιδευτικής πολιτικής, αλλά και βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας.
Η αντιμετώπιση του χάσματος δεξιοτήτων δεν μπορεί να επιτευχθεί από έναν μόνο φορέα. Απαιτεί τη συντονισμένη συνεργασία της Πολιτείας, των επιχειρήσεων, των παρόχων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, των κοινωνικών εταίρων και των ίδιων των εργαζομένων. Μόνο μέσα από αυτή τη συνεργασία μπορούν να δημιουργηθούν εκπαιδευτικά συστήματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο EQAVET 4.0, στο ΚΕΒΕ, στο τηλέφωνο 22 889712 ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου m.klokkari@ccci.org.cy, φροντίδι Μαρίας Κλόκκαρη.
* Λειτουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων & Προγραμμάτων ΚΕΒΕ
