Αν επιχειρήσει κάποιος να αποκωδικοποιήσει τα όσα έγιναν στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, σε σχέση με τα θέματα που αφορούν την Κύπρο και την Ελλάδα, μπορεί να πει ότι δεν άλλαξε κάτι ουσιαστικό.
Μπορεί ο Τραμπ να έδειξε την εκτίμηση του προς τον Ερντογάν και να μίλησε για τον στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή, αλλά δεν έδωσε κάτι απτό στην Άγκυρα.
Το μέγα θέμα για την Τουρκία, που ήταν η επανένταξη της στο πρόγραμμα των αεροσκαφών F-35, έμεινε και πάλι στη σφαίρα των υποσχέσεων, αφού ο Τραμπ είπε ότι δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση για το κατά πόσον θα πουλήσουν οι ΗΠΑ τα συγκεκριμένα αεροσκάφη στην Τουρκία.
Η αδυναμία του Τραμπ να ξεκαθαρίσει τη θέση των ΗΠΑ στο θέμα των F-35 δεν οφείλεται μόνο στις αντιδράσεις του Ισραήλ, της Ελλάδας και ίσως άλλων χωρών – μελών του ΝΑΤΟ.
Ο Τραμπ γνωρίζει ότι για να προχωρήσει αυτή η διαδικασία χρειάζονται εγκρίσεις από το Κογκρέσο και ίσως και από άλλα αρμόδια σώματα των ΗΠΑ. Με βάση εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών και να δώσουν τη συγκατάθεση τους τα αρμόδια σώματα των ΗΠΑ, θα απαιτηθούν πολυετείς διαδικασίες μέχρι η Τουρκία να ενταχθεί ξανά σε γραμμή παραγωγής και να παραλάβει τα F-35, κάτι που εκτιμάται ότι δεν θα μπορούσε να συμβεί πριν από το 2035. Πάντως, για να είμαστε πραγματιστές και όχι αιθεροβάμονες, η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκήσει βέτο κατά της πώλησης F-35 προς την Τουρκία, απλά μπορεί να ζητά την ύπαρξη όρων και δεσμεύσεων, όπως η μη ανατροπή της σχέσης 7 προς 10 ή η μη χρήση προηγμένων οπλικών συστημάτων εναντίον συμμαχικών κρατών (μελών του ΝΑΤΟ).
Ακόμα, ο Ερντογάν δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την έγκριση του ΝΑΤΟ στη δημιουργία στρατηγείων στην Τουρκία, κάτι που επιδίωκε πριν την Σύνοδο.
Το θέμα αυτό, παρά την προτεραιότητα που είχε για την Τουρκία, δεν συζητήθηκε και οπότε δεν υπήρξε καμία απόφαση.
Αντίθετα, το θέμα του Gasus Belli της Τουρκίας προς την Ελλάδα τέθηκε ίσως για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρα από τον Έλληνα Πρωθυπουργό στην ατζέντα του ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν μπορεί να απέφυγε να τοποθετηθεί ευθαρσώς, λέγοντας ότι «ο τουρκικός λαός ούτε γνωρίζει αυτό το ζήτημα», όμως οι νατοϊκοί σύμμαχοι είδαν με αρκετή κατανόηση τη θέση της Ελλάδας ότι δεν μπορεί μια χώρα – μέλος του ΝΑΤΟ να απειλεί με Gasus Belli μια άλλη σύμμαχο της.
Όσον αφορά το Κυπριακό, πάλι δεν προέκυψε κάτι νεότερο, πέραν της αναφοράς του Αντόνιο Κόστα και της Φον Ντερ Λάϊνεν στο δείπνο με τον Ερντογάν ότι «πρέπει να αξιοποιηθεί η ανανεωμένη δυναμική για την προώθηση λύσης του κυπριακού, μέσω της διαδικασίας που τελεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ».
Φυσικά, όλα αυτά αφορούν τα όσα έγιναν στο επίσημο μέρος της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Τουρκία και δεν αποκλείεται μέσα από τις κατ’ ιδίαν επαφές των διαφόρων ηγετών να υπάρξουν κι’ άλλες εξελίξεις που θα φανούν στο μέλλον.
Ωστόσο, μπορεί να λεχθεί ότι η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Τουρκία δεν έδωσε στην Άγκυρα όσα τουλάχιστον προσδοκούσε και δεν άλλαξε σοβαρά το τοπίο όσον αφορά τα συμφέροντα της Κύπρου και της Ελλάδας. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να διαφανεί καλύτερα προς τα που θα οδηγηθούν οι εξελίξεις τόσο στα Ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό, όσο και στα ευρωτουρκικά και στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Άγκυρα.
