Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μετά και το δεύτερο κύμα της πανδημίας Covid-19, είναι πλέον φανερό ότι κανείς δεν μπορούσε (ούτε μπορεί) να προβλέψει την έκταση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων. Οι ΕΚΤ και FED, ως πιο ειδικοί, αντιλήφθηκαν τη συρρίκνωση στις οικονομίες των χωρών και τι μπορεί να ακολουθήσει και γι’ αυτό φρόντισαν να διοχετεύσουν νέο χρήμα στις αντίστοιχες οικονομίες, δημιουργώντας, αναπόφευκτα, εταιρείες ‘ζόμπι’, δηλαδή λειτουργούν μόνο με μηχανική στήριξη (αναστολή πληρωμών ΦΠΑ, επιδόματα κ.λπ.).
Oι κεντρικές τράπεζες ακόμα και σήμερα ακολουθούν παραλλαγμένες εισηγήσεις ιστορικών οικονομολόγων όπως:
Keynes JM – φορολογικές (ελαφρύνσεις, αποκοπές) και νομισματικές (εκτύπωση χρήματος, αύξηση επιτοκίων) πολιτικές, προς μετριασμό οικονομικών κρίσεων,
Friedman M. – επιχειρηματολόγησε για ‘λογικές προσδοκίες’, με προτιμητέα τη σταθερή και μικρή επέκταση του εφοδιασμού μετρητών (money supply).
Ίσως πρέπει να μελετηθεί προσεκτικά και ο Schumpeter J., που μίλησε για τη ‘δημιουργική καταστροφή’, ως διαδικασία βιομηχανικής μετάλλαξης, που συνεχώς φέρνει την επανάσταση στην εσωτερική οικονομική δομή, καταστρέφοντας την παλιά και δημιουργώντας νέα.
Ο κ. Στουρνάρας, διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, πρόσφατα δήλωσε πως «από τα €40 δισ. που μπήκαν στα ταμεία των τραπεζών τα τελευταία χρόνια, ένα πολύ, πολύ μικρό μέρος έχει πάει στην ιδιωτική οικονομία».
Ακολουθούν πρόσφατα σχόλια ανώτερων στελεχών τραπεζών:
Καραβία Φ., επικεφαλής Eurobank Ελλάδος – «Αν δείτε τον κατάλογο των αιτήσεων που λάβαμε για χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, θα δείτε ότι λάβαμε αιτήματα επιχειρήσεων με αρνητικά ίδια κεφάλαια, υπερδανεισμένες επιχειρήσεις και εταιρείες οι οποίες ήδη είχαν ΜΕΔ».
Μυλωνάς Π., επικεφαλής Eθνικής Ελλάδος – «Δεν νομίζω ότι δεν γίνονται επενδύσεις επειδή δεν υπάρχει χρηματοδότηση. Απλώς, δεν υπάρχουν επενδύσεις».
Δρ. Zimarin, επικεφαλής RCB Κύπρου – «Το μέλλον της Κύπρου είναι ταυτισμένο με εκείνες τις εταιρείες που έχουν τις στέρεες βάσεις και τις προοπτικές ανάπτυξης. Παραμένουμε δεσμευμένοι να τις στηρίξουμε».
Λοΐζου Γ., επικεφαλής Ancoria Κύπρου – «Επιχειρήσεις που είτε δεν ήταν βιώσιμες, είτε ήταν μετά δυσκολίας βιώσιμες πριν την έξαρση της πανδημίας, για λόγους όπως μεταξύ άλλων και ο υπερβολικός δανεισμός, είναι πολύ πιθανόν να μην επιβιώσουν. Η πορεία θα είναι δύσκολη λόγω της αβεβαιότητας».
Βιωσιμότητα και δάνεια
Είχα αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο μου ότι η Κομισιόν βλέπει πλέον θετικά τη δημιουργία κακής τράπεζας (μάλλον σε κάθε εθνική οικονομία ξεχωριστά) και ο σκοπός είναι για να μπορέσουν οι τράπεζες να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες της οικονομίας. Οι τράπεζες, όμως, θα χρηματοδοτούν ό,τι θεωρούν βιώσιμο και το τι θεωρούν οι τράπεζες βιώσιμο διαφέρει από το τι θεωρούν οι δανειολήπτες βιώσιμο.
Βιώσιμο για τις τράπεζες, μεταξύ άλλων, σημαίνει κερδοφορία, θετικά ίδια κεφάλαια και EBIDTA (earnings before interest, depreciation, tax, amortization), που να υποστηρίζουν την αποπληρωμή συνόλου τόκων και δόσεων. Αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται από προβλέψεις τουλάχιστον δυο ετών ταμειακών ροών, αρνητικού και συντηρητικού σεναρίου, με τις παρούσες συνθήκες. Ας προβληματιστούμε πόσες εταιρείες μπορεί να πληρούν αυτά τα κριτήρια.
Στην Κύπρο, έχουν περισσότερο επηρεαστεί αρνητικά ο τομέας των κατασκευών, η εστίαση, τα ταξιδιωτικά γραφεία, ο ξενοδοχειακός τομέας. Πόσες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς και μέχρι τον 12ο του 2019 θεωρούνταν κερδοφόρες και βιώσιμες, μπορούν ακόμα να χρηματοδοτήσουν εργασίες τους; Αντιθέτως, όσοι χρωστούν και δεν έχουν να χάσουν τίποτα, προσπαθούν να αυξήσουν τα χρέη τους και όσοι δεν χρωστούν, αρνούνται να δανειστούν για να μην χρειαστεί να χάσουν αυτά που έχουν.
Όπως καταλαβαίνουμε, οι όποιες νέες χρηματοδοτήσεις θα είναι περισσότερο για κεφάλαιο κίνησης, παρά για νέα έργα.
Πιστεύω ότι οι τράπεζες έχουν θέσει/θα θέσουν τρεις (3) στόχους:
1. Περισσότερα νέα δάνεια,
2. Μείωση των “κόκκινων” δανείων και
3. Επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό τους.
Ο πρώτος στόχος θα είναι για να ικανοποιούν φωνές που ακούγονται. Θα επικεντρωθούν κυρίως στους άλλους δύο.
Σε περιόδους κρίσης χρειάζεται συλλογική και αντικειμενική προσπάθεια. Πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας φαίνεται να κατάλαβε τι έρχεται και διόρισε ομάδα ειδικών, υπό τον νομπελίστα Δρ. Πισσαρίδη, για εισηγήσεις σχετικά με την οικονομία. Αυτό πρέπει να γίνει άμεσα και στην Κύπρο. Δηλαδή, διορισμός ομάδας ειδικών, με βάση την επιστημονική τους και μόνον κατάρτιση για θέματα οικονομίας, όπως έγινε με τον διορισμό ομάδας επιδημιολόγων. Θα πρέπει να αποφευχθούν κομματικοί, οι οποίοι υπόκεινται σε πιέσεις και δεν είναι αντικειμενικοί.
Πρέπει να σχεδιαστεί μακροπρόθεσμη στρατηγική, αφού το πρόσκαιρο κέρδος φάνηκε πως έχει «κοντά ποδάρια». Πρέπει να σκεφτούμε τρόπους προσέλκυσης μεγάλων εταιρειών, με μεγαλύτερο αποτύπωμα στην απασχόληση και συνολικότερη ευημερία. Η συζήτηση και ανάλυση επιχειρημάτων χωρίς κρυφές ατζέντες είναι η καλύτερη επιλογή για δημιουργικές αποφάσεις. Ας μελετήσουμε τις ανάγκες της τοπικής αγοράς, δηλαδή τι επιθυμούν και τι μπορούν να αγοράσουν οι Κύπριοι και θα τους εκπλήξουν τα ποσοστά κέρδους. Ας σταματήσουμε το κυνήγι του μεγάλου αλλά πρόσκαιρου κέρδους (π.χ. ακίνητα προς πώληση πέραν των €2εκ.).
* Οικονομικός Σύμβουλος/Σύμβουλος Αφερεγγυότητας-Εκκαθαριστής (MBA,Kingston, UK)
