Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Πολλές είναι οι συζητήσεις που γίνονται σε σχέση με τη δημιουργία μιας οικονομίας βασισμένης σε στέρεα θεμέλια, ξεφεύγοντας από αυτό που λέγεται «ευκαιριακή ανάπτυξη». Υπάρχουν τομείς όπως η εκπαίδευση, ο πρωτογενής τομέας, η έρευνα και καινοτομία, η οπτικοακουστική και άλλοι, που μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην κυπριακή οικονομία. Ακόμη και ο τομέας των υπηρεσιών, θα μπορούσε μέσα από μια διαφορετική δομή (είναι δόκιμο να παρατηρούμε πως λειτουργούν ανεπτυγμένα χρηματοοικονομικά κέντρα) να προσφέρει περισσότερο στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η Κύπρος, από αρχαιοτάτων χρόνων, είχε αναπτύξει σημαντικά τον τομέα της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, ενώ αποτελούσε κόμβο εμπορίου των προϊόντων που έχουν να κάνουν με τους συγκεκριμένους τομείς. Η προσφορά στο ΑΕΠ της χώρας των συγκεκριμένων τομέων άγγιζε, σε όχι και τόσο μακρινές εποχές, το 18%, ενώ προσέφερε εργασία στο ένα τρίτο του οικονομικού πληθυσμού.
Υπάρχουν μέτρα τα οποία μπορούν να ληφθούν, ώστε οι συγκεκριμένοι τομείς να ενισχυθούν (όπως η παροχή κινήτρων για σύμπτυξη γεωργικών μονάδων). Με αυτό τον τρόπο θα γίνει δυνατός ο εκσυγχρονισμός της καλλιέργειας και η προώθηση νέων, οικονομικά βιώσιμων παραγωγών εξαγωγικού χαρακτήρα. Τα σχέδια πρέπει να εγκρίνονται από το Υπουργείο Γεωργίας και η όλη αναδιοργάνωση / σύμπτυξη δεν θα έχει καμία φορολογική επιβάρυνση, όπως η απαλλαγή από τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών, στην περίπτωση που η σύμπτυξη αφορά μεταφορά ακίνητης ιδιοκτησίας.
Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης πρέπει να υπάρξει καλύτερος συντονισμός της γεωργικής παραγωγής και επικέντρωση σε στρατηγικά προϊόντα, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος παραγωγής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει δυνατή και η εφαρμογή της τεχνολογίας σε συλλογική βάση, π.χ. κοινή διαχείριση μηχανημάτων. Πρέπει, επίσης, να παραχωρηθούν επιταχυνόμενες αποσβέσεις για συγκεκριμένες επενδύσεις, ενώ θα καταστεί δυνατή η άντληση περισσότερων κεφαλαίων από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία.
Παρόμοιες συμπτύξεις μονάδων μπορούν να γίνουν για σκοπούς κτηνοτροφίας αλλά και ιχθυοκαλλιέργειας, που σκοπό έχει τη δημιουργία συνεργειών και τον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών διαδικασιών.
Επιπλέον, θα πρέπει να προωθηθούν οι πιο κάτω πρωτοβουλίες:
Ανάπτυξη συστημάτων άρδευσης και δημιουργία σύγχρονων κτηνοτροφικών μονάδων, σφαγείων και βιοτεχνιών επεξεργασίας προϊόντων
Καλύτερος συντονισμός της γεωργικής παραγωγής και επικέντρωση σε στρατηγικά προϊόντα, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος παραγωγής
Εφαρμογή τεχνολογίας σε συλλογική βάση, π.χ. κοινή διαχείριση μηχανημάτων
Στενότερη συνεργασία και σύμπραξη σε θέματα τεχνολογίας και έρευνας με άλλες χώρες, π.χ. Ισραήλ
Ανάπτυξη μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας
Προώθηση της έρευνας και καινοτόμων τρόπων παραγωγής, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής των προϊόντων, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους
Αναβίωση της υπαίθρου, προσέλκυση νέων γεωργών/ανθρώπινου δυναμικού.
Το γεωργικό μοντέλο του Ισραήλ θα πρέπει να μας προβληματίσει, καθώς προσφέρεται για πληθώρα διδαγμάτων. Τα προβλήματα άρδευσης, μορφολογίας εδάφους και έλλειψης γεωργικής γης είναι κοινά με την Κύπρο. Αυτό δεν τους έχει εμποδίσει όμως στο να ηγούνται παγκόσμια σε θέματα έρευνας και εξαγωγής στρατηγικών προϊόντων, όπως οργανικά φρούτα και λαχανικά (ακόμα και λουλούδια), καλύπτοντας ταυτόχρονα το 95% της εγχώριας ζήτησης σε τρόφιμα.
Υπάρχουν σημαντικές προοπτικές για τους τομείς της γεωργίας και κτηνοτροφίας, εφόσον σημαντικά προϊόντα που παράγονται στη χώρα μας, όπως το κρασί, το λάδι και το χαλλούμι (παρά τα σημαντικά λάθη που έγιναν) αναγνωρίζονται διεθνώς για την ποιότητά τους.
Σημαντικές είναι οι προοπτικές που διανοίγονται για το κυπριακό κρασί, το οποίο από την πτώση της περιόδου 2003 – 2005, όπως επισημάνθηκε πιο πάνω, ανακάμπτει σιγά – σιγά με την ανακαίνιση και τη δημιουργία οινοποιείων, τη θεσμοθέτηση τεχνολογικά αναπτυγμένων διαδικασιών και την ενίσχυση της εμπειρογνωμοσύνης και της εξειδίκευσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2018 η Κύπρος εξήγαγε κρασί αξίας €2,5 εκ., την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες στο σύνολο τους εξήγαγαν κρασί αξίας περίπου €23 δις (την ίδια χρονιά ως χώρα είχαμε εισαγωγές κρασιών πολλαπλάσιας αξίας). Οι αριθμοί αυτοί καταδεικνύουν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης του τομέα.
Αυτό που χρειάζεται είναι η πιο συστηματική παρακολούθηση των αναγκών στα προϊόντα που παράγονται, τόσο στην Κύπρο όσο και το εξωτερικό (για παράδειγμα, πρόσφατα τα εσπεριδοειδή που παράγονται στην Κύπρο δύσκολα μπορούσαν να εξαχθούν, λόγω των νέων ποικιλιών που ανέπτυξαν άλλες χώρες), και ο καθορισμός μιας ευέλικτης στρατηγικής με συνεχή παρακολούθηση.
* Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited, ayiasemides@kpmg.com
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων μελών της KPMG. Η επωνυμία της KPMG και το λογότυπο της KPMG είναι εγγεγραμμένα εμπορικά σήματα της KPMG International Cooperative, ελβετικού οργανισμού.
