Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μετά τα όσα βιώσαμε τους τελευταίους μήνες, θα πρέπει σιγά – σιγά ν’ αρχίσουμε να ψηλαφούμε και την επόμενη μέρα του Covid – 19. Αν και δεν γνωρίζουμε πότε θα εξαφανισθεί εντελώς ο ιός, εντούτοις θα πρέπει να προετοιμαζόμαστε για την πλήρη επαναδραστηριοποίηση της οικονομίας. Δεδομένου ότι δεν θα βρεθούμε αντιμέτωποι με μια νέα έξαρση της πανδημίας, ως ΚΕΒΕ, εκτιμούμε ότι αυτό θα μπορέσει να γίνει στα τέλη του πρώτου τριμήνου του 2021.
Για το ΚΕΒΕ είναι ξεκάθαρο ότι, η περίοδος μέχρι το τέλος του χρόνου δεν θα είναι εύκολη κυρίως για τομείς, όπως ο τουρισμός και οι παρεμφερείς με αυτό δραστηριότητες, που πλήγηκαν καίρια από την πανδημία. Η κατάσταση όμως δεν είναι θετική και για την πλειοψηφία των υπόλοιπων κλάδων της οικονομίας. Με εξαίρεση κάποιους κλάδους/επιχειρήσεις που «ευνοήθηκαν» από την πανδημία επειδή τα προϊόντα/υπηρεσίες τους ήταν σε πρώτη ζήτηση, η πλειοψηφία των επιχειρήσεων υπολειτουργεί, καταγράφοντας στην πραγματικότητα ζημιές.
Μπορεί η χαλάρωση των περιορισμών να επέτρεψε την επαναλειτουργία του συνόλου σχεδόν των τομέων της οικονομίας, κάτι που έπρεπε να γίνει, η κατάσταση όμως στην αγορά δεν είναι αυτή που εξασφαλίζει την πλήρη επαναδραστηριοποίηση τους. Κατά μέσο όρο, ανάλογα και με τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται κάθε επιχείρηση, οι επιχειρήσεις έχουν ανακτήσει μεταξύ του 50-75% του αντίστοιχου περσινού κύκλου εργασιών τους.
Αυτό οφείλεται κυρίως σε τρεις παράγοντες. Ο πρώτος έχει να κάνει με την πορεία του τουριστικού τομέα, ο οποίος μαζί με τις παρεμφερείς δραστηριότητες, αντιπροσωπεύει γύρω στο 20% του ΑΕΠ της χώρας. Το γεγονός ότι στην καλύτερη περίπτωση ο τουρισμός αναμένεται να επιτύχει το 25-30% των περσινών επιδόσεων, δείχνει ξεκάθαρα το μέγεθος αυτών των επιπτώσεων στην δυναμική που μπορεί να αναπτύξει η οικονομία λόγω τουρισμού.
Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με τις δυνατότητες αξιοποίησης των διεθνών αγορών από τις επιχειρήσεις. Η κυπριακή οικονομία, λόγω και του μεγέθους της, είναι μια εξωστρεφής οικονομία. Μεγάλο μέρος του ΑΕΠ προέρχεται από την εξαγωγή προϊόντων και υπηρεσιών στις διεθνείς αγορές. Όπως γίνεται αντιληπτό, τόσο λόγω της παρουσίας της πανδημίας σε ολόκληρο τον πλανήτη που έχει προκαλέσει συνθήκες ύφεσης σε όλες τις οικονομίες όσο και λόγω των περιοριστικών μέτρων που δεν επιτρέπουν την εύκολη διακίνηση των διαφόρων επαγγελματιών, οι δυνατότητες ώθησης της οικονομίας και από αυτή την επιχειρηματική διάσταση είναι σχεδόν μηδενικές.
Ο τρίτος παράγοντας αφορά την κακή ψυχολογία των καταναλωτών και είναι σε μεγάλο βαθμό απόρροια των δύο πιο πάνω. Αρκετοί καταναλωτές αλλά και επιχειρήσεις είναι πολύ συγκρατημένοι στις καταναλωτικές ή επιχειρηματικές τους αποφάσεις, φοβούμενοι τυχόν παράταση ή και έξαρση της πανδημίας.
Με βάση τα πιο πάνω, θέλουμε να πιστεύουμε ότι τα μέτρα που λήφθηκαν από το κράτος θα βοηθήσουν, ώστε η επαναδραστηριοποίηση να γίνει με ομαλό τρόπο και χωρίς πισωγυρίσματα.
Ακόμα, εκτιμούμε ότι η συλλογική δράση που αναλήφθηκε από όλους μας στην Κύπρο, θα βοηθήσει αφ’ ενός στη βελτίωση του οικονομικού κλίματος και αφ’ ετέρου στην ενίσχυση των επιχειρήσεων. Πρώτιστος στόχος παραμένει η συνέχιση της σωστής διαχείρισης της υγειονομικής κατάστασης της χώρας ώστε να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι έξαρσης των κρουσμάτων που θα προκαλέσουν νέες οικονομικές συνέπειες.
Προκύπτει συνεπώς ότι ο ρόλος του κράτους αλλά και του τραπεζικού συστήματος είναι καθοριστικός αυτή τη στιγμή στις όποιες προσπάθειες ανάκαμψης της οικονομίας. Το κράτος, θα πρέπει να λειτουργήσει ως ο κύριος μηχανισμός που θα προκαλέσει την ανάπτυξη στην οικονομία μέσω της προκήρυξης διαφόρων έργων που το αφορούν, μέσω της επίσπευσης αδειοδότησης έργων του ιδιωτικού τομέα που είναι ενώπιον διαφόρων αρχών για έγκριση καθώς και με την παραχώρηση κινήτρων για ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα σε τομείς που προσφέρονται για ανάπτυξη. Ως τέτοιοι θεωρούνται οι τομείς της ψηφιοποίησης και των ηλεκτρονικών τεχνολογιών τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, οι επενδύσεις σε ΑΠΕ, η ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, η πράσινη ανάπτυξη, οι τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης.
Στην προσπάθεια αυτή το τραπεζικό σύστημα έχει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Μέσα από σωστές αξιολογήσεις των διαφόρων αιτημάτων για χρηματοδότηση, οι τράπεζες πρέπει να διοχετεύσουν το ταχύτερο δυνατό την αναγκαία ρευστότητα στην αγορά για στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας.
Σημαντικός παράγοντας για τη μετά Covid εποχή είναι και η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Αν υπάρξει ομαλότητα και βελτίωση διεθνώς, αυτό θα βοηθήσει και την Κύπρο που έχει μια ανοικτή και εξωστρεφή οικονομία. Ήδη το ΚΕΒΕ επεξεργάζεται σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και τους 38 διακρατικούς του Συνδέσμους το πρόγραμμα αποστολών της χώρας για το 2021.
Αναμφίβολα, θα περάσουμε μια δύσκολη περίοδο μέχρι το τέλος του 2020, όμως για μετά είμαστε αισιόδοξοι ότι όλα τα εξελιχθούν καλύτερα.
Το σημαντικό σήμερα είναι να προετοιμαζόμαστε κατάλληλα, ώστε να αντέξουμε τους κλυδωνισμούς να διατηρήσουμε σε χαμηλά επίπεδα την ανεργία και να αποφύγουμε κλείσιμο επιχειρήσεων.
Αυτό είναι το διακύβευμα και πάνω σ’ αυτό το στόχο εργάζεται το ΚΕΒΕ. Η νέα χρονιά, που θα σηματοδοτήσει και τη μετά Covid εποχή, πρέπει να μας βρει πανέτοιμους για επίτευξη των στόχων της οικονομίας μας.
*Γενικός Γραμματέας ΚΕΒΕ.
