Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
H ύπαρξη μιας ισχυρής οικονομίας δίνει στήριξη στις πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται σε όλα τα επίπεδα, ενώ περιορίζει τις εξωτερικές εξαρτήσεις. Όπως όλα τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, έτσι και το κράτος θα πρέπει να υπολογίσει τα έσοδα, τις δαπάνες και το πώς θα χρηματοδοτήσει οποιαδήποτε ελλείματα (βασικά μέσω δανεισμού).
Επιπλέον, είναι σημαντικό ο δανεισμός να είναι διαχειρίσιμος, δηλαδή να μπορεί το κράτος να αποπληρώνει τα κρατικά ομόλογα με τη λήξη τους ή να έχει τη δυνατότητα να τα ανανεώνει μέσω νέων εκδόσεων στις αγορές. Το κόστος δανεισμού πρέπει να βρίσκεται σε λογικά επίπεδα, χωρίς να επιβαρύνεται δυσανάλογα ο κρατικός προϋπολογισμός.
Ο προϋπολογισμός αποτυπώνει τις πολιτικές που μια κυβέρνηση θέλει να προωθήσει, έχοντας υπόψη πάντοτε τα δημοσιονομικά όρια στα οποία μπορεί να κινηθεί και τους διεθνείς οργανισμούς στους οποίους ανήκει.
Σημειώνεται ότι μετά την εφαρμογή του δημοσιονομικού συμφώνου καιΚλειδί η διαχείριση της οικονομίας σε περιόδους κρίσεων την υιοθέτηση διαδικασιών ελέγχου των κρατικών προϋπολογισμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ), η ετοιμασία των προϋπολογισμών γίνεται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια.
Όπως είναι φυσικό υπάρχουν και εξαιρέσεις, ειδικά μετά την κατάσταση που δημιουργήθηκε με την εξάπλωση του κορωνοϊού. Η ΕΕ προχώρησε στη χαλάρωση των όρων του Δημοσιονομικού Συμφώνου, αντιλαμβανόμενη την ανάγκη για αύξηση των δαπανών σε ό,τι αφορά τον τομέα της υγείας, αλλά και για ενίσχυση των επιχειρήσεων και της απασχόλησης.
Σημαντικός είναι και ο προγραμματισμός που πρέπει να υπάρχει για τη σταδιακή επαναφορά της οικονομίας εντός στόχων, σε περιπτώσεις ελλειμάτων ή έκτακτων αναγκών. Αν για παράδειγμα η ανάπτυξη της οικονομίας το 2021 δεν φτάσει το αναμενόμενο ποσοστό καλύπτοντας την ύφεση του τρέχοντος έτους, τότε ενδεχομένως να πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις για περιορισμό τυχόν ελλειμάτων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η ΕΕ στην τελευταία της έκθεση αναφέρεται στις μεγάλες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η κυπριακή οικονομία και κυρίως ο τομέας του τουρισμού, εκτιμώντας ότι δεν θα μπορέσει να ανακάμψει πλήρως τον επόμενο χρόνο, λαμβάνοντας υπόψη και την κατάσταση σε Ρωσία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Eίναι σημαντικό ο προϋπολογισμός να είναι σχεδιασμένος με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει η δυνατότητα απορρόφησης των οποιωνδήποτε αρνητικών εξελίξεων και κραδασμών στην παγκόσμια και εγχώρια οικονομία. Η σωστή αξιολόγηση της πορείας υλοποίησης του προϋπολογισμού (έχουμε δει αρκετές φορές χαμηλό ποσοστό εκτέλεσης του) δίνει τη δυνατότητα στις εκάστοτε κυβερνήσεις να λάβουν διορθωτικά μέτρα εκεί και όπου χρειάζεται. Προς αυτή την κατεύθυνση, είναι απαραίτητο να υπάρχουν αφενός οι μηχανισμοί αξιολόγησης της πορείας υλοποίησης του προϋπολογισμού σε όλα τα υπουργεία και αφετέρου, οι μηχανισμοί ελέγχου των κρατικών δαπανών.
Η πορεία του δημόσιου χρέους αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό δείκτη για την οικονομία, εφόσον καταδεικνύει τις «αντιστάσεις» που έχει σε περίπτωση αρνητικών εξελίξεων. Γίνεται κατανοητό ότι υψηλά ποσοστά δανεισμού/μόχλευσης, όπως και για τις επιχειρήσεις, επηρεάζουν τις δυνατότητες της πολιτείας να εφαρμόσει τη δημοσιονομική της πολιτική αλλά και να παίρνει δραστικές αποφάσεις σε περιόδους ύφεσης.
Το δημόσιο χρέος της Κύπρου αυξήθηκε σημαντικά φέτος, φτάνοντας προσωρινά κοντά στο 120% του ΑΕΠ. Αυτό αναμένεται να μειωθεί προς το τέλος του χρόνου, όταν τα κεφάλαια που αντλήθηκαν από την έκδοση κρατικών ομολόγων στις αγορές την προηγούμενη βδομάδα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή ακριβότερου χρέους (σε θέμα επιτοκίου) που λήγει.
Η δυνατότητα πρόσβασης σε εύκολη και φθηνή χρηματοδότηση αποτελεί ένα από τους σημαντικούς παράγοντες ανάκαμψης μιας οικονομίας, ενώ δίνει τη δυνατότητα, όταν και εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, να βελτιώνεται το πιστωτικό προφίλ της χώρας, με την αναχρηματοδότηση υφιστάμενου δανεισμού με χαμηλότερα επιτόκια ή «απλώνοντας» τις λήξεις των ομολόγων, ώστε να είναι πιο διαχειρίσιμες.
Υποβοηθητικό ως προς την προσπάθεια άντλησης κεφαλαίων από τις αγορές δρα το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Οι αγορές κρατικών ομολόγων που γίνονται από την ΕΚΤ κρατούν σε χαμηλά επίπεδα τις αποδόσεις τους, δίνοντας το δικαίωμα για έκδοση χρέους σε λογικά επίπεδα και καλύτερης διαχείρισης του εθνικού δημόσιου χρέους, εφόσον οι λήξεις μπορούν να «απλωθούν» σε βάθος χρόνου και το κόστος δανεισμού να μειωθεί.
Επιπλέον οι πρόσφατες αποφάσεις των ευρωπαίων ηγετών για την ενίσχυση των εθνικών οικονομιών μέσω χορηγήσεων και δανείων δίνουν τη δυνατότητα στην Κυβέρνηση να προχωρήσει στη διαμόρφωση πολιτικών ανάκαμψης και προώθησης μεταρρυθμίσεων, με την προϋπόθεση το πλάνο που θα καταρτιστεί να εγκριθεί από τις ευρωπαϊκές αρχές.
* Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited, 22 209 000, ayiasemides@kpmg.com
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων μελών της KPMG. Η επωνυμία της KPMG και το λογότυπο της KPMG είναι εγγεγραμμένα εμπορικά σήματα της KPMG International Cooperative, ελβετικού οργανισμού
