Το καλό να έχεις δημοσιονομικό χώρο

Από την αρχαιότητα, μέχρι και σήμερα, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από επιδημίες, ιούς και θανατηφόρες ασθένειες. Δεκάδες θανατηφόρες πανδημίες έχουν πλήξει την ανθρωπότητα ανά τους αιώνες. Για μερικές από αυτές, πέρασαν πολλά χρόνια μέχρι να βρεθεί θεραπεία και να εξαλειφθούν. Άλλες πάλι εξαφανίστηκαν τόσο ξαφνικά όπως εμφανίστηκαν. Σίγουρα οι σύγχρονες επιδημίες δεν είναι τόσο καταστροφικές σε ό,τι αφορά τις ανθρώπινες ζωές, όσο ήταν στο παρελθόν. Η τεχνολογία, η ανάπτυξη της ιατρικής σε συνδυασμό με τη δυνατότητα έγκαιρης πληροφόρησης σε παγκόσμιο επίπεδο επιτρέπουν σε σοβαρά κράτη να παίρνουν τα απαραίτητα μέτρα.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν οι οικονομίες λειτουργούσαν τοπικά, σήμερα η παγκόσμια οικονομία δέχεται τεράστια πλήγματα από τις επιδημίες. Είναι μεγάλα τα προβλήματα για τις αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες ακυρώνουν συνεχώς ταξίδια με αποτέλεσμα να πλήττονται οι ισολογισμοί τους, καθώς τα αεροσκάφη κοστίζουν χρήματα όσο κάθονται στο έδαφος. Οι αριθμοί που ακολουθούν την επιδημία του COVID-19 φαντάζουν πρωτόγνωροι. Και όμως, η νέα μορφή του κορωνοϊού είναι η καινούργια προσθήκη σε μια μεγάλη λίστα με δεκάδες μεταδοτικούς ιούς και επιδημίες που χτύπησαν απροσδόκητα την ανθρωπότητα αλλάζοντας την πορεία της ιστορίας, οδηγώντας παράλληλα και σε μεγάλα άλματα για την Ιατρική στην προσπάθειά της να τις αντιμετωπίσει.
Αλλά στη σύγχρονη ιστορία κάθε ιός και επιδημία που εμφανίζεται αφήνει και τα αποτυπώματά του στα χρηματιστήρια, στις οικονομίες, στις επιχειρήσεις και στις απώλειες δισεκατομμυρίων δολαρίων ή ευρώ. Οι ανησυχητικές διαστάσεις που λαμβάνει ο κοροναϊός κάνει τους αναλυτές να εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το εάν επιδημία, και σε ποιο βαθμό, θα επηρεάσει την αναπτυξιακή πορεία της Κίνας, της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη, κάτι που εάν επιβεβαιωθεί, θα επιφέρει πλήγμα και σε άλλες συνδεόμενες οικονομίες. Οι επενδυτές ανησυχούν για την εξάπλωση της επιδημίας και πώς αυτή θα επηρεάσει την καταναλωτική ζήτηση, τις προμήθειες στον κατασκευαστικό κλάδο, αλλά και τις μεγάλες οικονομίες ανά τον κόσμο. Και όπως είναι φυσικό, ανεπηρέαστος δεν μένει ούτε ο τουρισμός. Ο αριθμός των τουριστών σε όλον τον κόσμο εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 1 έως και 3% φέτος, λόγω της επιδημίας του νέου κορονωϊού, ενώ μέχρι τώρα προβλεπόταν αύξηση κατά 4%, όπως ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού. Η μείωση αυτή συνεπάγεται μια απώλεια 30-50 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις τουριστικές δαπάνες, εκτιμά στην ανακοίνωσή του ο Οργανισμός. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε μέτρα για τη στήριξη του κλάδου των αερομεταφορών προτείνοντας την προσωρινή αναστολή του κανονισμού για τα δικαιώματα χρονοθυρίδων (slots), δίνοντας περιθώρια ανάσας στους αερομεταφορείς που πλήττονται από την κρίση λόγω κορωνοϊού. Κάθε οικονομία μετράει τις δυνάμεις της, όπως και η κυπριακή. Περισσότερες κινήσεις θα γίνουν αφού πρώτα υπάρξει ξεκάθαρη εικόνα για την ταχύτητα εξάπλωσης του ιού αλλά και τους κλάδους που θα «νοσήσουν». Μπορεί να περάσει ένας μήνας και το θέμα του κορωνοϊού να έχει ξεχαστεί και να έχει περάσει στην ιστορία μαζί με άλλα ονόματα επιδημιών. Αλλά το κακό θα έχει γίνει σε επίπεδο οικονομίας και επιχειρήσεων. Η επιδημία θα αφήσει τα αποτυπώματά της και θα προσπαθούμε να βρούμε τρόπους για να μειώσουμε τις επιπτώσεις. Αρκεί να μην υπάρχει δόση υπερβολής και να μην υπάρχει εκμετάλλευση καταστάσεων, είτε για μειώσεις θέσεων εργασίας είτε για μειώσεις μισθών. Πάντως αυτό το έκτακτο γεγονός, που μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, δείχνει ότι είναι ανάγκη κάθε οικονομία να διατηρεί πρόσθετο «δημοσιονομικό χώρο», προκειμένου να πραγματοποιήσει δαπάνες για αντιμετώπιση υγειονομικών αναγκών αλλά και για στήριξη επιχειρήσεων που πλήττονται από τις επιπτώσεις του ιού. Υπό την προϋπόθεση, βέβαια, να μην «τινάξουν» στον αέρα τη δημοσιονομική σταθερότητα. Μέχρι τότε υπομονή και, κυρίως, ψυχραιμία.