Μαριέλλα Θεοφάνους – PARTNER, LLT LAW: Περισσότερες γυναίκες στη διαδικασία λήψης αποφάσεων

«Πιστεύω πολύ στη σκληρή δουλειά, αλλά η επαγγελματική εξέλιξη αποκτά πραγματική αξία όταν συνοδεύεται από ακεραιότητα, σεβασμό και υπευθυνότητα»

Για τη Μαριέλλα Θεοφάνους, έχουν γίνει σημαντικά βήματα από την κυπριακή κοινωνία, ώστε σήμερα να είναι πολύ πιο αυτονόητη η παρουσία των γυναικών σε επαγγέλματα, σε διοικητικές θέσεις, στην επιχειρηματικότητα και στα κοινά. Υπάρχουν, εξηγεί, περισσότερες γυναίκες με υψηλή κατάρτιση, αυτοπεποίθηση και διάθεση να διεκδικήσουν θέσεις ευθύνης.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι αυτό δεν σημαίνει πως έχουν εξαφανιστεί όλες οι δυσκολίες που περιορίζουν τον ρόλο και την ανέλιξη των γυναικών. Παράλληλα, δε, εξακολουθεί να υπάρχει η πρόκληση της εξισορρόπησης πολλών διαφορετικών ρόλων για μία γυναίκα.

Ποιοι ήταν οι σημαντικότεροι σταθμοί στην πορεία σας μέχρι τη θέση του Partner στη LLT LAW;

Η πορεία δεν ήταν για μένα αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης στιγμής, αλλά μιας σταδιακής εξέλιξης, μέσα από εμπειρίες, ευθύνες, απαιτητικές υποθέσεις και, κυρίως, σχέσεις εμπιστοσύνης που χτίστηκαν με την πάροδο των χρόνων.

Κάθε στάδιο της επαγγελματικής μου πορείας με βοήθησε να κατανοήσω καλύτερα όχι μόνο τη νομική επιστήμη, αλλά και τον πραγματικό ρόλο του δικηγόρου: να ακούει, να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες του ανθρώπου ή της επιχείρησης που έχει απέναντί του και να αναζητά ουσιαστικές και εφαρμόσιμες λύσεις.

Η αρχή που θεωρώ ότι με καθοδήγησε περισσότερο είναι η συνέπεια. Συνέπεια στις αξίες μου, στις υποχρεώσεις μου και απέναντι στους ανθρώπους που με εμπιστεύονται. Πιστεύω πολύ και στη σκληρή δουλειά, αλλά θεωρώ ότι η επαγγελματική εξέλιξη αποκτά πραγματική αξία όταν συνοδεύεται από ακεραιότητα, σεβασμό και υπευθυνότητα.

Πώς έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεστε την ηγεσία και τι σημαίνει για εσάς να είστε σήμερα μια γυναίκα σε θέση ευθύνης;

Με τα χρόνια έχω αντιληφθεί ότι η ηγεσία δεν έχει τόσο να κάνει με έναν τίτλο, όσο με τον τρόπο με τον οποίο επιλέγεις να ασκείς την ευθύνη σου.

Ηγεσία, για μένα, σημαίνει να μπορείς να ακούς, να εμπνέεις εμπιστοσύνη, να παίρνεις αποφάσεις όταν χρειάζεται και να αναλαμβάνεις την ευθύνη αυτών των αποφάσεων. Σημαίνει επίσης να δημιουργείς χώρο, ώστε και οι άνθρωποι γύρω σου να μπορούν να εξελιχθούν.

Ως γυναίκα, ως δικηγόρος, αλλά και ως Δημοτική Σύμβουλος στον Δήμο Πάφου και Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικής Μέριμνας του Δήμου Πάφου, αισθάνομαι ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη να λειτουργώ με συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που υποστηρίζω και σε αυτά που πράττω.

Το να βρίσκεσαι σε θέση ευθύνης έχει σημασία όταν μπορείς μέσα από αυτή να ανοίγεις δρόμους και για άλλους ανθρώπους. Ιδιαίτερα για τις νεότερες γυναίκες, θεωρώ σημαντικό να βλέπουν ότι μπορούν να διεκδικήσουν απαιτητικούς επαγγελματικούς και κοινωνικούς ρόλους χωρίς να χρειάζεται να περιορίσουν τη φιλοδοξία ή την προσωπικότητά τους.

Ποια εμπόδια θεωρείτε ότι έχουν πλέον ξεπεραστεί και ποια εξακολουθούν να λειτουργούν, έστω και πιο διακριτικά;

Έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Σήμερα είναι πολύ πιο αυτονόητη η παρουσία των γυναικών σε επαγγέλματα, σε διοικητικές θέσεις, στην επιχειρηματικότητα και στα κοινά. Υπάρχουν περισσότερες γυναίκες με υψηλή κατάρτιση, αυτοπεποίθηση και διάθεση να διεκδικήσουν θέσεις ευθύνης.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί όλες οι δυσκολίες. Ορισμένα εμπόδια είναι πλέον λιγότερο εμφανή. Μπορεί να αφορούν στερεότυπα σχετικά με το πώς «πρέπει» να συμπεριφέρεται μια γυναίκα σε μια ηγετική θέση, διαφορετικές προσδοκίες απέναντι σε άνδρες και γυναίκες ή ακόμη και την πίεση που συχνά αισθάνονται οι γυναίκες ότι πρέπει να αποδεικνύουν συνεχώς την αξία τους.

Παράλληλα, εξακολουθεί να υπάρχει η πρόκληση της εξισορρόπησης πολλών διαφορετικών ρόλων. Η ουσιαστική ισότητα επομένως δεν αφορά μόνο την πρόσβαση σε μια θέση. Αφορά και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο μια γυναίκα έχει πραγματικά τις ίδιες δυνατότητες να εξελιχθεί.

Ποιες αλλαγές στην επιχειρηματική πραγματικότητα της Κύπρου θεωρείτε ότι θα επηρεάσουν περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι εταιρείες τα επόμενα χρόνια;

Η επιχειρηματική πραγματικότητα αλλάζει με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς. Η τεχνολογία και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οι αυξανόμενες κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά και η ανάγκη μεγαλύτερης διαφάνειας και εταιρικής υπευθυνότητας θα επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Για την Κύπρο, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική και τη συνεχή προσαρμογή σε ένα ολοένα πιο σύνθετο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον. Οι επιχειρήσεις δεν αρκεί πλέον να είναι μόνο κερδοφόρες. Χρειάζεται να είναι ευέλικτες, τεχνολογικά έτοιμες, σωστά οργανωμένες και να επενδύουν στη συμμόρφωση, στην εταιρική διακυβέρνηση και στους ανθρώπους τους.

Ως νομικός, βλέπω επίσης ότι ο ρόλος του δικηγόρου εξελίσσεται. Δεν καλούμαστε απλώς να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα αφού προκύψει, αλλά ολοένα περισσότερο να λειτουργούμε προληπτικά και στρατηγικά δίπλα στις επιχειρήσεις.

Πόσο σημαντικά θεωρείτε το mentoring, την καθοδήγηση και τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για τις νεότερες γυναίκες που επιδιώκουν να εξελιχθούν επαγγελματικά;

Τα θεωρώ εξαιρετικά σημαντικά. Η επαγγελματική εξέλιξη δεν εξαρτάται μόνο από τις γνώσεις και τις ικανότητες. Πολλές φορές ένας άνθρωπος χρειάζεται κάποιον που θα τον ενθαρρύνει, θα του δώσει μια ειλικρινή συμβουλή ή απλώς θα του δείξει ότι ένας στόχος που του φαίνεται μακρινός είναι εφικτός.

Το mentoring δεν σημαίνει να αποφασίζεις για έναν νεότερο άνθρωπο. Σημαίνει να του μεταφέρεις εμπειρία, να τον βοηθάς να αποφύγει ορισμένα λάθη και, κυρίως, να του δίνεις χώρο να αναπτύξει τη δική του φωνή.

Για τις γυναίκες αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Δεν αρκεί να λέμε στις νέες γυναίκες να είναι φιλόδοξες. Πρέπει να δημιουργούμε και τις πραγματικές ευκαιρίες ώστε να μπορούν να μετατρέψουν αυτή τη φιλοδοξία σε εξέλιξη. Και θεωρώ ότι όσες από εμάς έχουμε ήδη αποκτήσει εμπειρία και θέσεις ευθύνης έχουμε υποχρέωση να συμβάλλουμε σε αυτό.

Υπάρχει κάποια αλλαγή που θα θέλατε να δείτε στην κυπριακή κοινωνία ή επιχειρηματικότητα και στην οποία αισθάνεστε ότι μπορείτε προσωπικά να συμβάλετε;

Θα ήθελα να δω μια κοινωνία στην οποία η επαγγελματική επιτυχία και η κοινωνική ευαισθησία δεν θα αντιμετωπίζονται ως δύο διαφορετικοί κόσμοι.

Η ενασχόλησή μου με την τοπική αυτοδιοίκηση και ειδικότερα η θέση μου ως Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικής Μέριμνας του Δήμου Πάφου μού δίνουν καθημερινά μια διαφορετική οπτική. Πίσω από τους αριθμούς, τις επιχειρήσεις και την ανάπτυξη υπάρχουν άνθρωποι και πραγματικές κοινωνικές ανάγκες.

Θα ήθελα λοιπόν να συμβάλω στη δημιουργία μιας κουλτούρας μεγαλύτερης κοινωνικής ευθύνης και ενεργού συμμετοχής. Να γίνει περισσότερο αυτονόητο ότι ο επιτυχημένος επαγγελματίας και η επιτυχημένη επιχείρηση αποτελούν μέρος της κοινωνίας μέσα στην οποία δραστηριοποιούνται και μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο σε αυτήν.

Παράλληλα, θα ήθελα να βλέπω περισσότερες γυναίκες να συμμετέχουν ενεργά όχι μόνο στον επιχειρηματικό κόσμο, αλλά και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και στα κοινά. Η κοινωνία έχει να κερδίσει όταν περισσότερες και διαφορετικές φωνές βρίσκονται γύρω από το τραπέζι.

Ποιο είναι το επαγγελματικό αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό αποτύπωμα που θα θέλατε να αφήσετε και τι θα θέλατε να έχει αλλάξει για τη νέα γενιά γυναικών στην Κύπρο;

Δεν με ενδιαφέρει τόσο να αφήσω πίσω μου έναν τίτλο όσο έναν τρόπο λειτουργίας και μια θετική επίδραση στους ανθρώπους με τους οποίους έχω συνεργαστεί ή τους οποίους έχω υπηρετήσει μέσα από τους διάφορους ρόλους μου.

Θέλω να είμαι μια γυναίκα ηγέτιδα που συνδυάζει την αποφασιστικότητα με την ενσυναίσθηση, που δεν φοβάται να αναλαμβάνει ευθύνη, αλλά ταυτόχρονα δεν ξεχνά ότι πίσω από κάθε απόφαση υπάρχουν άνθρωποι.

Επαγγελματικά, θα ήθελα να συνεχίσω να εξελίσσομαι, να δημιουργώ αξία και να συμβάλλω στην εξέλιξη των ανθρώπων που εργάζονται μαζί μου. Μέσα από την παρουσία μου στα κοινά, θέλω να μπορώ να συμβάλλω σε παρεμβάσεις που έχουν πραγματικό και μετρήσιμο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών, ιδιαίτερα όσων έχουν μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης.

Για τη νέα γενιά των γυναικών στην Κύπρο, θα ήθελα κάτι πολύ απλό αλλά ουσιαστικό: να μη χρειάζεται πλέον να αναρωτιούνται εάν «χωρούν» σε έναν συγκεκριμένο χώρο ή σε μια θέση ευθύνης επειδή είναι γυναίκες. Να μπορούν να επιλέγουν τη διαδρομή τους με βάση τις ικανότητες, τις φιλοδοξίες και τις αξίες τους.

Και εάν μέσα από τη δική μου πορεία μπορέσω να κάνω έστω και μία νεότερη γυναίκα να πιστέψει περισσότερο στις δυνατότητές της και να διεκδικήσει αυτό που πραγματικά θέλει, θα θεωρώ ότι αυτό αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι του αποτυπώματος που θα ήθελα να αφήσω.

Από την Κυπριακή έκδοση του περιοδικού Forbes