ΗΛΕΚΤΩΡ: Η κυκλική οικονομία στην πράξη

Από τα απορρίμματα σε υλικά και ενέργεια, με την Κύπρο στο επίκεντρο

Κάθε μέρα, χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων φεύγουν από τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα ξενοδοχεία μας. Το τι θα γίνει μετά, κρίνει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα του περιβάλλοντος που θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Εκεί ακριβώς δραστηριοποιείται η ΗΛΕΚΤΩΡ: στο σημείο όπου τα απόβλητα ξαναγίνονται ανακυκλώσιμο υλικό, κόμποστ ή ενέργεια.

Η ΗΛΕΚΤΩΡ είναι η μοναδική ελληνική εταιρεία στη διαχείριση απορριμμάτων και την παραγωγή πράσινης ενέργειας με διεθνή παρουσία. Από τις 28 Ιανουαρίου 2025 ανήκει στον Όμιλο Motor Oil, μετά την ολοκλήρωση της εξαγοράς του 94,44% του μετοχικού της κεφαλαίου από την κυπριακή θυγατρική της ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ (ΕΛΛΑΣ) ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε., Manetial Limited. Για τον Όμιλο, η κυκλική οικονομία αποτελεί σημαντικό πεδίο ανάπτυξης της δραστηριότητάς του και βασικό άξονα της στρατηγικής του, και η απόκτηση της ΗΛΕΚΤΩΡ ενισχύει ουσιαστικά τη θέση του στον τομέα, δημιουργώντας έναν πραγματικό ηγέτη της κυκλικής οικονομίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Επενδύοντας στη διαχείριση απορριμμάτων, στην ανακύκλωση και στη χρήση ανακυκλώσιμων υλικών, ο Όμιλος συμβάλλει έμπρακτα σε ένα μέλλον όπου οι φυσικοί πόροι επαναχρησιμοποιούνται με τον πιο αποδοτικό και υπεύθυνο τρόπο.

Μια εταιρεία που μελετά, κατασκευάζει και λειτουργεί

Αυτό που ξεχωρίζει την ΗΛΕΚΤΩΡ είναι η καθετοποιημένη λειτουργία της. Δραστηριοποιείται εδώ και πάνω από 20 χρόνια σε όλο το φάσμα της μελέτης, της κατασκευής και της λειτουργίας σύγχρονων μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων, έργων παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων και αξιοποίησης της βιομάζας. Η ίδια ομάδα που σχεδιάζει ένα έργο είναι εκείνη που το κατασκευάζει και, στη συνέχεια, το λειτουργεί καθημερινά. Η γνώση που αποκτάται στη λειτουργία επιστρέφει στον σχεδιασμό του επόμενου έργου.

Με υλοποιημένα έργα σε 8 χώρες και πάνω από 900 εργαζόμενους, η ΗΛΕΚΤΩΡ είναι επιπλέον η μόνη ελληνική εταιρεία που διαθέτει δική της τεχνολογία για τη βιολογική επεξεργασία των αποβλήτων, μέσω της 100% γερμανικής θυγατρικής της Herhof GmbH. Η Herhof διαθέτει τεχνολογίες τόσο για την αερόβια όσο και για την αναερόβια επεξεργασία του οργανικού μέρους των αποβλήτων, τις οποίες έχει εγκαταστήσει σε περισσότερες από 80 μονάδες σε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Κροατία και η Ιταλία.

Η Κύπρος, πυλώνας της διεθνούς δραστηριότητας

Στο επίκεντρο της διεθνούς δραστηριότητας της ΗΛΕΚΤΩΡ βρίσκεται η Κύπρος. Από τον Απρίλιο του 2010 η εταιρεία λειτουργεί, μέσω κοινοπραξίας, την Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΟΕΔΑ) Λάρνακας/Αμμοχώστου, ένα έργο που η ίδια η κοινοπραξία σχεδίασε και κατασκεύασε.

Η ΟΕΔΑ ήταν το πρώτο έργο παγκοσμίως με εκτεταμένο οπτικό διαχωρισμό ανακυκλώσιμων υλικών από σύμμεικτα απορρίμματα, ενώ παράλληλα το οργανικό κλάσμα των απορριμμάτων υφίσταται αερόβια βιολογική επεξεργασία. Εταιρείες και διακρατικοί φορείς από το εξωτερικό την έχουν επισκεφθεί με σκοπό να υιοθετήσουν αντίστοιχες τεχνολογίες στη χώρα τους.

Οι εγκαταστάσεις αποτελούνται από εργοστάσιο επεξεργασίας σύμμεικτων δημοτικών απορριμμάτων και χώρο υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων. Η ΟΕΔΑ σχεδιάστηκε για να εξυπηρετεί τις Επαρχίες Λάρνακας και Αμμοχώστου. Από τον Σεπτέμβριο του 2018, με απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραλαμβάνει και τα απορρίμματα της Επαρχίας Λευκωσίας. Σήμερα δέχεται ετησίως πάνω από 275.000 τόνους σύμμεικτων δημοτικών απορριμμάτων, δηλαδή πάνω από το 55% των σύμμεικτων απορριμμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και περίπου 10.000 τόνους ογκωδών αποβλήτων (έπιπλα, στρώματα) και περίπου 10.000 τόνους πράσινων αποβλήτων από κήπους και πάρκα.

Τι γίνεται στην πράξη με τα απορρίμματα

Η διαδρομή ενός σάκου απορριμμάτων μέσα στην ΟΕΔΑ είναι μια αλυσίδα διαδοχικών διαχωρισμών. Τα σύμμεικτα απορρίμματα περνούν από κόσκινα, μαγνήτες, διαχωριστές αλουμινίου, βαλλιστικούς και οπτικούς διαχωριστές. Σε κάθε στάδιο αφαιρείται και μια κατηγορία υλικού: πλαστικές συσκευασίες, ανάμεικτο χαρτί, μέταλλα, γυαλί και χάρτινες συσκευασίες υγρών τύπου tetrapak.

Το οργανικό μέρος των απορριμμάτων οδηγείται στη Μονάδα Κομποστοποίησης της ΟΕΔΑ, όπου υφίσταται ταχεία αερόβια βιοαποδόμηση και μετατρέπεται σε υλικό τύπου κόμποστ (CLO, Compost Like Output). Το CLO αξιοποιείται, μαζί με χώμα, για την ημερήσια εδαφοκάλυψη του χώρου υγειονομικής ταφής, αντικαθιστώντας φυσικό υλικό που διαφορετικά θα έπρεπε να εξορυχθεί.

Τα ανακτημένα υλικά οδηγούνται σε εγκαταστάσεις ανακυκλωτών στην Κύπρο ή στο εξωτερικό, όπου ξαναγίνονται πρώτη ύλη.

Οι γραμμές επεξεργασίας λειτουργούν σε τρεις βάρδιες την ημέρα.

Η αξιοπιστία είναι καθημερινή δουλειά

Μια εγκατάσταση που λειτουργεί από το 2010 δεν στηρίζεται μόνο στην αρχική τεχνολογία της. Στηρίζεται στους ανθρώπους της. Η ΗΛΕΚΤΩΡ τηρεί αυστηρό πρόγραμμα προβλεπτικής συντήρησης του εξοπλισμού, με βάση τις τεχνικές προδιαγραφές των κατασκευαστών, διατηρεί σταθερό απόθεμα ανταλλακτικών και αξιοποιεί την άριστη γνώση της αγοράς τους, ώστε οι γραμμές επεξεργασίας να παραμένουν διαθέσιμες.

Το προσωπικό γνωρίζει κάθε μηχάνημα και κάθε γραμμή, και η εμπειρία δεκαέξι και πλέον ετών λειτουργίας συμβάλλει καθημερινά στην τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και στην επίτευξη της μέγιστης δυνατής απόδοσης κατά την επεξεργασία των υλικών. Είναι μια καθημερινή πρόκληση, που αντιμετωπίζεται χάρη στο υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και την αφοσίωση των εργαζομένων και στις αυστηρές προδιαγραφές λειτουργίας που έχει θέσει η ίδια η εταιρεία.

Ο δρόμος προς το 2035

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει έναν φιλόδοξο στόχο: έως το 2035, μόνο το 10% των αστικών απορριμμάτων να καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής. Είναι ένας πολύ απαιτητικός στόχος για κάθε κράτος μέλος, και η εμπειρία της ΗΛΕΚΤΩΡ στην Ευρώπη δείχνει ότι επιτυγχάνεται μόνο με δοκιμασμένες διεθνώς λύσεις, προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε χώρας.

Η επέκταση της διαλογής στην πηγή και η ξεχωριστή συλλογή των οργανικών αποβλήτων θα συμβάλουν σημαντικά στη μείωση των σύμμεικτων απορριμμάτων. Όσο λιγότερα υπολείμματα τροφών καταλήγουν στον κοινό κάδο, τόσο καθαρότερα είναι τα ανακτημένα ανακυκλώσιμα υλικά και τόσο μεγαλύτερη η αξία τους, με όφελος που μπορεί να φτάσει τελικά και στον δημότη. Η εμπειρία δείχνει ότι είναι λογικό η εφαρμογή να ξεκινήσει από τους μεγάλους παραγωγούς οργανικών αποβλήτων, όπως οι ξενοδοχειακές μονάδες και οι χώροι εστίασης, και στη συνέχεια να επεκταθεί στα νοικοκυριά, με προσεκτικό σχεδιασμό ανά δήμο και ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών.

Η ίδια εμπειρία, από χώρες που εφαρμόζουν τη διαλογή στην πηγή εδώ και δεκαετίες, δείχνει όμως ότι ένα σημαντικό μέρος των απορριμμάτων θα εξακολουθεί να καταλήγει στον κοινό κάδο, όσο καλή κι αν είναι η ενημέρωση. Γι’ αυτό, η επεξεργασία των σύμμεικτων απορριμμάτων θα παραμείνει απαραίτητη: ανάκτηση όσων υλικών μπορούν να ανακυκλωθούν και αξιοποίηση του υπολοίπου.

Για τα καθαρά, προδιαλεγμένα οργανικά απόβλητα υπάρχουν δύο βασικές τεχνικές επιλογές: η αερόβια και η αναερόβια επεξεργασία. Και οι δύο παράγουν εδαφοβελτιωτικό υλικό κατάλληλο για γεωργική χρήση. Η αναερόβια επεξεργασία παράγει επιπλέον ηλεκτρική ενέργεια από το βιοαέριο, με υψηλότερο κόστος επένδυσης.

Ο ρόλος του καθενός μας

Η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων είναι, τελικά, υπόθεση αρμονικής συνεργασίας Πολιτείας και πολιτών. Η καθημερινή εμπειρία από τις γραμμές επεξεργασίας το επιβεβαιώνει. Οι συσκευασίες και το χαρτί που συλλέγονται χωριστά στην Κύπρο είναι πολύ καλής ποιότητας. Υπάρχουν όμως σημαντικά περιθώρια να αυξηθούν οι ποσότητές τους, αφού μεγάλο μέρος συσκευασιών και ανάμεικτου χαρτιού εξακολουθεί να καταλήγει στον κοινό κάδο.

Κάθε συσκευασία που πηγαίνει στον σωστό κάδο φτάνει στην ανακύκλωση καθαρότερη και με μεγαλύτερη αξία. Κάθε υπόλειμμα τροφής που μένει έξω από τα ανακυκλώσιμα κάνει πιο αποδοτική την ανάκτηση όλων των υπολοίπων. Οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας μπορούν να ανακτήσουν πολλά από όσα ξεφεύγουν, όμως το αποτέλεσμα είναι πάντα καλύτερο όταν η διαλογή ξεκινά από το σπίτι, το γραφείο και την κουζίνα του εστιατορίου.

Η διαχείριση των απορριμμάτων έχει κόστος, και όσο η διαλογή στην πηγή επεκτείνεται, δημιουργούνται νέα ρεύματα αποβλήτων, καθένα από τα οποία χρειάζεται τη δική του συλλογή και επεξεργασία. Γι’ αυτό, η ενημέρωση των πολιτών και ο σωστός σχεδιασμός των συστημάτων πηγαίνουν πάντα μαζί.

Με το βλέμμα σε ένα βιώσιμο μέλλον

Ως μέλος του Ομίλου Motor Oil, η ΗΛΕΚΤΩΡ συνεχίζει να πρωταγωνιστεί στην πράσινη μετάβαση, στηριζόμενη στην πολυετή εμπειρία και την τεχνογνωσία των ανθρώπων της, διαφυλάσσοντας τα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα, βελτιώνοντας την υγεία και την ποιότητα ζωής και δημιουργώντας προστιθέμενη αξία για την οικονομία και την κοινωνία.

ΤΑ ΜΕΓΕΘΗ ΜΙΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Οι προηγμένες τεχνολογίες της ΗΛΕΚΤΩΡ καθιστούν δυνατή την ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών, την παραγωγή κόμποστ, την παραγωγή δευτερογενών καυσίμων, καθώς και την απευθείας παραγωγή ενέργειας από τα απόβλητα. Μέσω των έργων που έχει υλοποιήσει και λειτουργεί, η ΗΛΕΚΤΩΡ ετησίως:

• διαχειρίζεται πάνω από 950.000 τόνους αστικών στερεών αποβλήτων (συμπεριλαμβανομένων ποσοτήτων που διατίθενται απευθείας σε χώρους υγειονομικής ταφής)·
• παράγει περίπου 180.000 MWh πράσινης ενέργειας από βιοαέριο (Biogas to Energy)·
• ανακτά περισσότερους από 100.000 τόνους ανακυκλώσιμων υλικών·
• αξιοποιεί ενεργειακά περισσότερα από 110 εκατομμύρια κυβικά μέτρα βιοαερίου·
• συμβάλλει στην αποφυγή εκπομπής περισσότερων από 800.000 ισοδύναμων τόνων CO₂ στην ατμόσφαιρα.

Στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας απορριμμάτων που λειτουργεί σήμερα η εταιρεία στην Ελλάδα και την Κύπρο περιλαμβάνονται:

• ΟΕΔΑ Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας: σε λειτουργία από το 2017, η πρώτη Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) στον κλάδο των απορριμμάτων που υλοποιήθηκε στην Ελλάδα.
• ΟΕΔΑ Λάρνακας/Αμμοχώστου (Κύπρος): σε λειτουργία από το 2010· από τον Σεπτέμβριο του 2018 παραλαμβάνει και τα απορρίμματα της Επαρχίας Λευκωσίας.
• Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης (Αττική): λειτουργεί υπό τη διαχείριση της ΗΛΕΚΤΩΡ από το 2010· η μόνη εγκατάσταση διαχείρισης σύμμεικτων αποβλήτων στην Περιφέρεια Αττικής.
• Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (Αττική και Λαμία): λειτουργούν υπό τη διαχείριση της ΗΛΕΚΤΩΡ από το 2019.
• Κέντρα Ανάκτησης Υπολειμμάτων Γυαλιού (Αττική και Θεσσαλονίκη): λειτουργούν υπό τη διαχείριση της ΗΛΕΚΤΩΡ από το 2019· οι μοναδικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας υαλοθραύσματος στην Ελλάδα.

Στη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων υγειονομικών μονάδων, η ΗΛΕΚΤΩΡ έχει κατασκευάσει και λειτουργεί από το 2006 τη μοναδική στην Ελλάδα σχετική μονάδα στον ΟΕΔΑ Δυτικής Αττικής, ενώ από το 2008 η θυγατρική της ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ Α.Ε. λειτουργεί το Κέντρο Επεξεργασίας Ιατρικών και Λοιπών Αποβλήτων στον Βόλο.

Στην ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων, η ΗΛΕΚΤΩΡ έχει κατασκευάσει και λειτουργεί, μέσω της θυγατρικής της ΒΕΑΛ Α.Ε., μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο χώρου υγειονομικής ταφής στην Ευρώπη (24,5 MW, Άνω Λιόσια), καθώς και τις μονάδες αξιοποίησης βιοαερίου στους χώρους ταφής Ταγαράδων (3,75 MW), Μαυροράχης (3,52 MW) και Κοζάνης (1,26 MW). Έχει επίσης ολοκληρώσει την κατασκευή και τη θέση σε λειτουργία της πρώτης στην Ελλάδα μονάδας τηλεθέρμανσης από συναξιοποίηση βιομάζας και λιγνίτη, στο Αμύνταιο (30 MWth).

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

helector.com · Ερμού 25, 14564 Νέα Κηφισιά