Ο πόλεμος και τα προβλήματα που έχουν προκύψει για την εμπορική ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ επιταχύνουν τις προσπάθειες των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου να δημιουργήσουν εναλλακτικές οδούς εξαγωγής πετρελαίου.
Νέα έργα αγωγών ανακοινώνονται, ενώ παλαιότερα σχέδια επανέρχονται στο προσκήνιο. Ωστόσο, αρκετά από αυτά δεν αναμένεται να ολοκληρωθούν πριν από το 2030 και αντιμετωπίζουν τεχνικές, οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις.
Σχεδόν 15 εκατ. βαρέλια περνούσαν από το Ορμούζ
Μέσω του στενού του Ορμούζ εξάγονταν το 2025 συνολικά 14,95 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ).
Το Ιράν εξήγαγε περίπου 1,69 εκατ. βαρέλια την ημέρα και αναμένεται να εξακολουθήσει να χρησιμοποιεί το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα μακροπρόθεσμα, ανέφερε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο διευθυντής της εταιρείας ναυτιλιακών ερευνών BRS, Άντριου Γουίλσον.
Όπως εκτίμησε, η Τεχεράνη θα συνεχίσει να παράγει και να εξάγει όσο περισσότερο πετρέλαιο μπορεί προς την Κίνα.
Από τα υπόλοιπα 13,26 εκατ. βαρέλια, έως και 11,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως θα μπορούσαν να ανακατευθυνθούν, εφόσον αυξηθεί η δυναμικότητα των υφιστάμενων αγωγών και ολοκληρωθούν τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Σαουδική Αραβία: Σχέδια με ορίζοντα το 2030
Πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, η Σαουδική Αραβία μετέφερε περίπου 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης. Ο αγωγός συνδέει την Αμπκάικ, κοντά στον Κόλπο, με το λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Saudi Aramco ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2025 ότι αύξησε τη δυναμικότητα του αγωγού στα 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργήθηκε διαθέσιμη δυναμικότητα 5 εκατ. βαρελιών για πετρέλαιο που προηγουμένως εξαγόταν μέσω του Ορμούζ.
Το Ριάντ σχεδιάζει πρόσθετη αύξηση της δυναμικότητας έως και κατά 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με το αμερικανικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Ενέργεια. Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν το σχέδιο αφορά την αναβάθμιση του υφιστάμενου δικτύου ή την κατασκευή παράλληλου αγωγού.
Το έργο θα μπορούσε να ολοκληρωθεί την περίοδο 2030-2031, σύμφωνα με τον Γουίλσον.
Τα Εμιράτα επισπεύδουν δεύτερο αγωγό
Πριν από τον πόλεμο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξήγαν περίπου 1,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω του αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα της Χαμπσάν με το λιμάνι Φουτζάιρα, στον Κόλπο του Ομάν και νοτίως του Ορμούζ.
Η δυναμικότητα του αγωγού υπολογίζεται από τον ΔΟΕ στα 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αφήνοντας διαθέσιμο περιθώριο περίπου 700.000 βαρελιών.
Τα Εμιράτα ανακοίνωσαν τον Μάιο ότι θα επιταχύνουν την κατασκευή δεύτερου παράλληλου αγωγού, ο οποίος στη συνέχεια θα κατευθύνεται προς τη βόρεια ακτή.
Εφόσον τεθεί σε λειτουργία το 2027, το έργο θα επιτρέψει στα ΗΑΕ να παρακάμψουν το Ορμούζ και να διπλασιάσουν τη δυναμικότητα μεταφοράς αργού προς εξαγωγή μέσω της Φουτζάιρα.
Το Ιράκ εξετάζει έξοδο στη Μεσόγειο
Στα μέσα Ιουλίου, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε συμφωνία μεταξύ Ιράκ και Συρίας για την επαναλειτουργία αγωγού που συνδέει τις δύο χώρες και παραμένει κλειστός εδώ και δεκαετίες.
Το έργο θα έδινε στο Ιράκ τη δυνατότητα να εξάγει πετρέλαιο μέσω της Μεσογείου, με αρχική δυναμικότητα 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέφεραν ότι θα ηγηθούν διεθνούς κοινοπραξίας, η οποία θα αναλάβει τις τεχνικές και χρηματοοικονομικές πτυχές του σχεδίου. Δεν ανακοινώθηκε, ωστόσο, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Σύμφωνα με τον Γουίλσον, πολιτικά και οικονομικά εμπόδια ενδέχεται να καθυστερήσουν την υλοποίηση του έργου.
Χωρίς εναλλακτικές Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν δεν διαθέτουν σήμερα αγωγούς που να τους επιτρέπουν να παρακάμψουν το στενό του Ορμούζ.
Οι δύο χώρες πραγματοποίησαν πρόσφατα συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία για το ενδεχόμενο σύνδεσης με το σαουδαραβικό δίκτυο αγωγών, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για την Ενέργεια.
Capital.gr