Πετρελαϊκό deal-μαμούθ ΗΠΑ–Βενεζουέλας: 65 δισ. βαρέλια υπό αμερικανικό έλεγχο για έναν αιώνα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βενεζουέλα ανακοίνωσαν μια συμφωνία πρωτοφανούς μεγέθους για την εκμετάλλευση των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της χώρας της Λατινικής Αμερικής, η οποία δίνει στην Ουάσιγκτον πλειοψηφικό έλεγχο σε ένα σχήμα που συνδέεται με περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια επιβεβαιωμένων αποθεμάτων αργού και προβλέπει παραχωρήσεις με διάρκεια έως και 100 χρόνια.

Η συμφωνία, την οποία τόσο η Ουάσιγκτον όσο και το Καράκας χαρακτηρίζουν «ιστορική», ανακοινώθηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και την υπηρεσιακή Πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Bloomberg, οι ΗΠΑ θα ελέγχουν το 55% της πραγματικής παραγωγής της νέας κοινοπραξίας, ενώ θα μπορούν να προμηθεύονται μέρος του αργού σε τιμή κόστους.

Το νέο σχήμα αφορά 17 στρατηγικά πετρελαϊκά πεδία, τα οποία, σύμφωνα με τη βενεζουελάνικη πλευρά, περιλαμβάνουν έως και 65 δισ. βαρέλια πετρελαίου. Οι σχετικές παραχωρήσεις θα έχουν διάρκεια 100 ετών, με την αμερικανική πλευρά να υποστηρίζει ότι η νέα οντότητα θα αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εταιρικό κάτοχο επιβεβαιωμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων στον κόσμο, μετά τη Saudi Aramco.

Ο Τραμπ παρουσίασε τη συμφωνία ως τη «μεγαλύτερη στην παγκόσμια ιστορία», υποστηρίζοντας ότι ουσιαστικά υπερδιπλασιάζει τα πετρελαϊκά αποθέματα στα οποία έχουν πρόσβαση οι ΗΠΑ και ότι δεν θα υπάρξει κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η συμφωνία θα συμβάλει σε σημαντική μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ.

Για τη Βενεζουέλα, το Καράκας υποστηρίζει ότι η συμφωνία μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός καταλύτης για την ανάκαμψη της οικονομίας. Η Ροδρίγκες έκανε λόγο για επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων, ενώ εκτίμησε ότι τα έργα θα μπορούσαν να αποφέρουν φορολογικά έσοδα άνω των 209 δισ. δολαρίων και να δημιουργήσουν χιλιάδες θέσεις εργασίας.

Πετρέλαιο σε τιμή κόστους και ενίσχυση των αμερικανικών αποθεμάτων

Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή στρατηγική της Ουάσιγκτον. Μέρος της παραγωγής προβλέπεται να κατευθύνεται στις ΗΠΑ σε τιμή κόστους, ενώ ποσότητες θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναπλήρωση των Στρατηγικών Πετρελαϊκών Αποθεμάτων της χώρας, αλλά και για τις ανάγκες των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.

Τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα έχουν υποχωρήσει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, την ώρα που οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει τις πιέσεις στις προμήθειες και στις τιμές. Η συμφωνία με τη Βενεζουέλα προσφέρει συνεπώς στην κυβέρνηση Τραμπ μια δυνητική νέα πηγή μεγάλων ποσοτήτων αργού σε γεωγραφικά κοντινή απόσταση από τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, η κίνηση έχει σαφή γεωπολιτική διάσταση, καθώς εντάσσεται στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ενισχύσει την επιρροή της στο Δυτικό Ημισφαίριο και να περιορίσει την παρουσία της Κίνας στη Λατινική Αμερική.

Ο πετρελαϊκός γίγαντας που παράγει πολύ λιγότερο από όσο μπορεί

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, τα οποία υπολογίζονται σε περισσότερα από 303 δισ. βαρέλια. Ωστόσο, η παραγωγική της δυνατότητα βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από τα ιστορικά της επίπεδα. Τον Ιούλιο η παραγωγή διαμορφώθηκε σε περίπου 1,16 εκατ. βαρέλια ημερησίως, λιγότερο από το μισό σε σχέση με μία δεκαετία νωρίτερα.

Η χρόνια υποεπένδυση και η κακή κατάσταση σημαντικού μέρους των πετρελαϊκών υποδομών σημαίνουν, ωστόσο, ότι τα τεράστια αποθέματα δεν μπορούν να μετατραπούν άμεσα σε αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής. Οι εταιρείες που θα εμπλακούν θα χρειαστεί να επενδύσουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την αναβάθμιση εγκαταστάσεων και την επαναφορά της παραγωγικής δυναμικότητας. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του βενεζουελάνικου αργού είναι πολύ βαρύ και απαιτεί ακριβές εγκαταστάσεις επεξεργασίας.

Τα μεγάλα ερωτήματα για το deal

Παρά το μέγεθος της συμφωνίας, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη εφαρμογή της. Αναλυτές επισημαίνουν τον πολιτικό και νομικό κίνδυνο μιας συμφωνίας με ορίζοντα ενός αιώνα, καθώς μια μελλοντική κυβέρνηση είτε στην Ουάσιγκτον είτε στο Καράκας θα μπορούσε να επιδιώξει αλλαγή των σημερινών όρων.

Στο παρελθόν, οι κρατικοποιήσεις στη Βενεζουέλα είχαν προκαλέσει μεγάλες απώλειες σε διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες, γεγονός που εξακολουθεί να επηρεάζει την επενδυτική διάθεση. Η Chevron, η μοναδική αμερικανική εταιρεία που παράγει σήμερα πετρέλαιο στη χώρα, καθώς και η ExxonMobil απέφυγαν να σχολιάσουν τη νέα συμφωνία.

Στο εσωτερικό της Βενεζουέλας έχουν ήδη εκφραστεί αντιδράσεις, με επικριτές της κυβέρνησης Ροδρίγκες να υποστηρίζουν ότι το Καράκας παραχωρεί υπερβολικά μεγάλο μέρος του ελέγχου του πετρελαϊκού πλούτου της χώρας στις ΗΠΑ.

Σε κάθε περίπτωση, εφόσον υλοποιηθεί στον βαθμό που περιγράφουν οι δύο κυβερνήσεις, η συμφωνία των 65 δισ. βαρελιών μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τόσο την ενεργειακή θέση των ΗΠΑ όσο και τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, δίνοντας παράλληλα στην Ουάσιγκτον ένα ισχυρό νέο εργαλείο επιρροής στη Λατινική Αμερική.