Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ) ανακοίνωσε στις 10 Ιανουαρίου 2025 την απόφασή της να αυξήσει το ποσοστό του αντικυκλικού αποθέματος ασφαλείας από 1,0% σε 1,5%. Η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ από τις 14 Ιανουαρίου 2026 και στοχεύει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα απέναντι σε οικονομικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.
Αιτίες της αύξησης
Η ΚΤΚ προχώρησε στην αύξηση έπειτα από τριμηνιαία αξιολόγηση των κυκλικών συστημικών κινδύνων, οι οποίοι, όπως αναφέρει, έχουν αυξηθεί. Παρά τις θετικές προοπτικές για την οικονομία, οι γεωπολιτικές εντάσεις, όπως η κλιμάκωση των πολέμων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, σε συνδυασμό με την αύξηση των μέτρων προστατευτισμού, έχουν δημιουργήσει κινδύνους για τη μακροοικονομική σταθερότητα.
Η απόφαση της ΚΤΚ συνάδει με την αντίστοιχη κατεύθυνση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), που επισημαίνουν την αυξημένη ανάγκη για κεφαλαιακά αποθέματα στο πλαίσιο της οικονομικής αβεβαιότητας.
Στόχοι του αντικυκλικού αποθέματος ασφαλείας
Το αντικυκλικό απόθεμα ασφαλείας (Countercyclical Capital Buffer – CCyB) είναι ένα μακροπροληπτικό εργαλείο που δημιουργεί «μαξιλάρι» κεφαλαίων για τις τράπεζες, επιτρέποντας την απορρόφηση ζημιών κατά τη διάρκεια κρίσεων. Η ενίσχυση αυτού του αποθέματος αποσκοπεί:
Στη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας.
Στη διασφάλιση της συνέχισης του δανεισμού προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ακόμα και σε δύσκολες οικονομικές περιόδους.
Στην προστασία του τραπεζικού συστήματος από πιθανές ζημίες που προέρχονται από σοβαρά οικονομικά γεγονότα.
Η επίδραση της απόφασης
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, η αύξηση του ποσοστού δεν αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την κεφαλαιακή θέση των τραπεζών ή τη δυνατότητά τους να παρέχουν δάνεια. Ο κυπριακός τραπεζικός τομέας διαθέτει ήδη σημαντικά κεφαλαιακά και ρευστοτικά αποθέματα, που υπερβαίνουν τα απαιτούμενα όρια ασφαλείας. Ωστόσο, οι τράπεζες καλούνται να ενσωματώσουν την απόφαση στον κεφαλαιακό τους προγραμματισμό.
Ευρωπαϊκή προοπτική και επόμενα βήματα
Η ΚΤΚ προσαρμόζει την πολιτική της σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου 23 χώρες έχουν ήδη εφαρμόσει θετικά ποσοστά αντικυκλικού αποθέματος, με ανώτατα όρια έως και 2,5%. Η ΚΤΚ δηλώνει ότι η απόφαση μπορεί να αναθεωρηθεί ανάλογα με τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες.
Η αύξηση του αντικυκλικού αποθέματος ασφάλειας υπογραμμίζει τη δέσμευση της ΚΤΚ να προστατεύσει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα της Κύπρου, ενισχύοντας τη θωράκιση του τραπεζικού τομέα έναντι μελλοντικών κινδύνων.
