Συναγερμός σήμανε στην Κυβέρνηση η πρόθεση των κομμάτων να αλλάξουν το νομικό πλαίσιο για τις εκποιήσεις ακινήτων, παραμονές των βουλευτικών εκλογών του Μαΐου του 2025. Μέσα σε δύο εβδομάδες, τα κόμματα έχουν καταθέσει πέντε νέες προτάσεις νόμου, ενώ στη Βουλή εκκρεμούν άλλες 20 κομματικές προτάσεις, κάποιες από τις οποίες έχει παρέλθει ο σκοπός τους.

Πάση θυσία, τα κόμματα επιθυμούν να κλείσει το κεφάλαιο των εκποιήσεων πριν από τις εκλογές, ώστε να το χρησιμοποιήσουν κατά την προεκλογική περίοδο. Και αυτό, παρόλο που τα κόμματα διαμηνύουν πως οι προτάσεις τους δεν έχουν προεκλογικό χαρακτήρα. Αξίζει να σημειωθεί πως οι νομοθετικές ρυθμίσεις που προτείνουν τα κόμματα δεν αφορούν μόνο τις εκποιήσεις, αλλά αγγίζουν και τους εγγυητές.

Οι σχεδιασμοί και τα σενάρια

Το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης προβληματίζεται έντονα για τη δημόσια συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ ανησυχεί πως, εξαιτίας των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων ,τα κόμματα ίσως δεν λάβουν σωστές αποφάσεις. Υπενθυμίζεται πως, λόγω των βουλευτικών εκλογών, η Βουλή θα αυτοδιαλυθεί στις 23 Απριλίου, ενώ μέχρι τότε είναι προγραμματισμένες επτά συνεδριάσεις της Ολομέλειας του Κοινοβουλίου. Σημειώνεται πως η συζήτηση του επίμαχου θέματος των εκποιήσεων έχει προγραμματιστεί για τις 9 Μαρτίου στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών. Είναι δεδομένο ότι μέχρι τη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών τα κόμματα θα καταθέσουν πρόσθετο αριθμό νέων προτάσεων νόμου.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», την κυβέρνηση απασχόλησε το θέμα και έγιναν ήδη κάποιες συζητήσεις. Ανώτερη κυβερνητική πηγή ανέφερε στον «Φ» πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, έδωσε οδηγίες στον Υπουργό Οικονομικών, Μάκη Κεραυνό, να εξετάσει το ενδεχόμενο να υπάρξουν, εφόσον είναι εφικτό, νέες νομοθετικές ρυθμίσεις για τις εκποιήσεις. Οι τεχνοκράτες του αρμόδιου υπουργείου κάνουν ασκήσεις επί χάρτου, εξετάζοντας διάφορα σενάρια, τα οποία κοστολογούνται. Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι και η ενδυνάμωση των μέτρων που έχουν στη διάθεσή τους οι δανειολήπτες όταν προσφεύγουν στον Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσης. Άλλο ένα σενάριο είναι και η πιθανή δεσμευτικότητα των αποφάσεων της Χρηματοοικονομικής Επιτρόπου.

Η κυβερνητική απάντηση

Πάντως, τα τελευταία εργαλεία που είχε δώσει η Βουλή στους δανειολήπτες τον Δεκέμβριο του 2023 δεν αξιοποιούνται σε ικανοποιητικό βαθμό, με αποτέλεσμα να είναι μικρός ο αριθμός όσων προσέφυγαν στη Χρηματοοικονομική Επίτροπο.

Η κυβερνητική πλευρά επιθυμεί, όταν αρχίσει η συζήτηση του θέματος των εκποιήσεων στη Βουλή, να έχει έτοιμη μια νέα πρόταση, η οποία ουσιαστικά θα αποτελεί απάντηση στις κομματικές προτάσεις. Εκείνο, όμως, που την προβληματίζει είναι τα στενά χρονοδιαγράμματα. Υπενθυμίζεται πως τον Δεκέμβριο του 2023 η Βουλή είχε εγκρίνει τη λειτουργία της Ειδικής Δικαιοδοσίας για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, γνωστής ως Δικαστήριο Εκποιήσεων, ενώπιον της οποίας θα μπορούσαν να προσφύγουν δανειολήπτες για να προστατεύσουν από την εκποίηση την κύρια κατοικία τους, αξίας μέχρι €350 χιλ. Ωστόσο, λόγω του μη υποχρεωτικού χαρακτήρα του μέτρου, το Ανώτατο Δικαστήριο θεώρησε πως δεν είναι αναγκαία η λειτουργία ειδικού δικαστηρίου για τις εκποιήσεις, καθώς οι πολίτες μπορούν να προσφεύγουν με το προηγούμενο καθεστώς για να αμφισβητήσουν τις δανειακές συμβάσεις αλλά και τις αποπληρωμές δανείων.

Στο 16% η επιτυχία των πλειστηριασμών

Τον περασμένο μήνα, στο πλαίσιο της παρουσίασης της πλατφόρμας των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών από τον Σύνδεσμο Τραπεζών και την ACB E-Auctions, είχε αναφερθεί πως από τις 18 Δεκεμβρίου 2019 μέχρι τον Ιανουάριο είχαν αναρτηθεί στην πλατφόρμα πέραν των 20 χιλ. πλειστηριασμών.

Συνολικά, μέσω του συστήματος, βγήκαν ηλεκτρονικά στο σφυρί 20.042 ακίνητα (δεν αφορούν μοναδικά ακίνητα, καθώς μπορεί να βγήκαν στο σφυρί δύο φορές), από τα οποία πέτυχε το 16% των εκποιήσεων, δηλαδή 3.216 ακίνητα, τεμάχια γης, οικόπεδα, χωράφια κ.λπ. Οι φυσικοί πλειστηριασμοί σταμάτησαν το 2022. Υπενθυμίζεται πως, μεταξύ 2020 και 2025, κατά περιόδους είχαν μπει στον πάγο οι εκποιήσεις, είτε μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων από τη Βουλή είτε μέσω εθελοντικής αναστολής από τους πιστωτές, δηλαδή τις τράπεζες και τις εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων.

Εκποιήθηκαν 98 κύριες κατοικίες

Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας που στάλθηκαν στη Βουλή, το τρίτο τρίμηνο του 2025 βρίσκονταν στη διαδικασία πλειστηριασμού πέραν των 800 κύριων κατοικιών, εκ των οποίων η πλειονότητα αφορούσε ακίνητα αξίας κάτω των €350 χιλ. Το ίδιο τρίμηνο, σύμφωνα με την ΚΤ, εκποιήθηκαν 98 κύριες κατοικίες, από τις οποίες μόλις πέντε είχαν αγοραία αξία άνω των €350 χιλ. Σημειώνεται ότι το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024, οι κύριες κατοικίες που εκποιήθηκαν ανήλθαν σε πέντε. Εξάλλου, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με την ΚΤ, στάλθηκαν ειδοποιήσεις για τα διάφορα στάδια εκποίησης κύριας κατοικίας με αγοραία αξία κάτω των €350 χιλ. σε συνολικά 731 δανειολήπτες και για κατοικίες άνω των €350 χιλ. σε 81 πρόσωπα. Την ίδια περίοδο, είχαν επιδοθεί 388 ειδοποιήσεις Τύπου Ι σε ενυπόθηκους οφειλέτες για πρόθεση πώλησης ακινήτου αξίας κάτω των €350 χιλ. και 32 ειδοποιήσεις για ακίνητα αξίας άνω των €350 χιλ.