Μέχρι τέλος Αυγούστου το ναι ή όχι για πράσινο φόρο

Μπορεί να έχει τεθεί προσωρινά στο περιθώριο η επιβολή της πράσινης φορολογίας, ή αλλιώς του φόρου άνθρακα, στα καύσιμα καθώς και σε άλλα ενεργειακά προϊόντα, ωστόσο εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων. Και αυτό, διότι περιλαμβάνεται στις δεσμεύσεις που έδωσε η Κυπριακή Δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης.

Ο φόρος άνθρακα, και γενικότερα το ευρύτερο σχέδιο της πράσινης μετάβασης, ενσωματώθηκε το 2021 στο Σχέδιο Ανάκαμψης και συνοδευόταν από δύο ακόμη ρυθμίσεις, την επιβολή του πράσινου τέλους ύδατος και του φόρου υγειονομικής ταφής αποβλήτων. Τα δύο τελευταία έχουν εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και για τη συμμόρφωση της Κύπρου έχει ήδη ενημερωθεί και η Κομισιόν.

Αναφορικά με τον φόρο άνθρακα, οι Βρυξέλλες, με επιστολή που απέστειλαν στις κυπριακές αρχές, ζήτησαν ενημέρωση για το τι μέλλει γενέσθαι, καθώς μέχρι το τέλος του έτους ολοκληρώνεται η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης. Το Υπουργείο Οικονομικών έχει προωθήσει την απάντησή του και σύντομα αναμένεται να λάβει νέα επιστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τις απαιτήσεις της σε σχέση με το επίμαχο θέμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», από την ημέρα που η Δημοκρατία θα λάβει τη σχετική επιστολή από την ΕΕ, θα έχει ενώπιόν της έξι μήνες για να συμμορφωθεί, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Αυγούστου. Πρόκειται για την τελευταία ημέρα κατά την οποία τα κράτη μέλη μπορούν να ολοκληρώσουν τα έργα και να επιβάλουν τις σχετικές φορολογίες, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που περιλήφθηκαν στο Σχέδιο Ανάκαμψης.

Το αρχικό ποσό που αναμενόταν να λάβει η Κύπρος για την υλοποίηση της πράσινης φορολογίας ανερχόταν σε €60 εκατ. Ωστόσο, στην περίπτωση που η χώρα δεν εφαρμόσει μέχρι τις 31 Αυγούστου τον φόρο άνθρακα στα καύσιμα, οι Βρυξέλλες θα αποκόψουν μέρος των χρημάτων που θα λάμβανε στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης.

Πάντως, το προαπαιτούμενο του πράσινου φόρου θα περιλαμβάνεται στις δύο τελευταίες δόσεις που θα υποβληθούν στην ΕΕ εντός του έτους. Οι δύο αυτές δόσεις προβλέπουν συνολικά ορόσημα, από τα οποία έχουν ολοκληρωθεί τα 25, ενώ τα υπόλοιπα βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η διευθύντρια της Διεύθυνσης Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Διεύθυνσης Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών, Ανθούλα Σαββίδη, δήλωσε πως η πορεία υλοποίησης του συνολικού Σχεδίου, σε συνδυασμό με τις στοχευμένες τροποποιήσεις που έγιναν, διασφαλίζουν την πλήρη απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων. Όπως ανέφερε, αυτό προϋποθέτει τη λήψη αποφάσεων και για την πράσινη φορολογία.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι το τέλος του έτους το συνολικό ποσό που θα λάβει η Δημοκρατία από το Ταμείο Ανάκαμψης υπολογίζεται σε €1,02 δισ., νοουμένου ότι θα υλοποιηθούν όλα τα ορόσημα. Μέχρι σήμερα, η Κύπρος έχει προχωρήσει στην εκταμίευση πέντε δόσεων ύψους €568 εκατ., ενώ εντός του 2025 έχουν υποβληθεί ακόμη δύο αιτήματα για την είσπραξη ποσού €180 εκατ. Συνεπώς, τα υπόλοιπα κονδύλια θα εκταμιευθούν με την 8η και την 9η δόση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πράσινος φόρος στα καύσιμα αρχικά επρόκειτο να εφαρμοστεί το 2023, με προβλεπόμενη αύξηση στην τιμή των καυσίμων κατά 6 σεντ το λίτρο. Στη συνέχεια, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων, η εφαρμογή μετατέθηκε για το 2024 και αργότερα για το 2025, σε μειωμένη μορφή κατά 50%, δηλαδή στα 3 σεντ το λίτρο.

Ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον «Φ», είχε δηλώσει ότι η Κύπρος βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με τις Βρυξέλλες. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια πολιτική που παρουσιάζει αντιφατικότητα, καθώς η Κύπρος δεν διαθέτει επαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες, ωστόσο της ζητείται, όπως εξήγησε, να επιβληθεί νέος φόρος στα καύσιμα με στόχο να ωθηθούν οι πολίτες στη χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών. Σύμφωνα με τον υπουργό, η υλοποίηση του μέτρου απομακρύνεται χρονικά.

Αναφορικά με το τέλος ύδατος, υπάρχουν ορισμένες αντιδράσεις, ενώ σε σχέση με το τέλος υγειονομικής ταφής αποβλήτων, το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται σύντομα να κατατεθεί στη Βουλή. Ο φόρος υγειονομικής ταφής θα επιβάλλεται κλιμακωτά. Συγκεκριμένα, το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης ανά τόνο αποβλήτων θα ξεκινά από €10 τον τόνο και θα αυξάνεται σταδιακά έως τα €70 τον τόνο μέχρι το 2039, δίνοντας χρόνο για την ανάπτυξη υποδομών διαχείρισης αποβλήτων.