Η στεγαστική κρίση και η έλλειψη προσιτής κατοικίας αποτελούν πλέον μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο πλαίσιο της Άτυπης Συνάντησης Υπουργών ΕΕ για τη Στέγαση, που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα την Τρίτη στη Λευκωσία στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις στην Ευρώπη παραμένουν χαμηλότερες από το απαιτούμενο επίπεδο για να καλύψουν τη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση κατοικιών.
Όπως ανέφερε, απαιτούνται περίπου 650 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον επενδύσεις ετησίως, ώστε να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση.
Ο κ. Ιωάννου τόνισε πως η στεγαστική πολιτική αποτελεί βασική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας και ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί κοινή ευρωπαϊκή δράση. Τα βασικά ζητήματα που συζητήθηκαν αφορούσαν, αφενός, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης για νέες κατοικίες και, αφετέρου, την ενίσχυση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων μέσω καλύτερης αξιοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Παράλληλα, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η στέγαση δεν αποτελεί απλώς εμπορικό αγαθό, αλλά βασικό στοιχείο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της κοινωνικής συνοχής. Επεσήμανε επίσης ότι η άνοδος των τιμών, το υψηλό κόστος κατασκευής, η περιορισμένη προσφορά και οι δημογραφικές πιέσεις καθιστούν ολοένα δυσκολότερη την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία, όχι μόνο για τις ευάλωτες ομάδες αλλά και για τη μεσαία τάξη.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, χαρακτήρισε τη στεγαστική κρίση ευρωπαϊκό πρόβλημα μεγάλης κλίμακας και προανήγγειλε νομοθετική πρόταση για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων, οι οποίες σε πολλές πόλεις αυξάνουν τις τιμές και περιορίζουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, Κάτα Τούτο, υπογράμμισε ότι η στέγαση απαιτεί μακροπρόθεσμη και ολοκληρωμένη στρατηγική που να συνδέεται με τις υποδομές, τις δημόσιες υπηρεσίες και τη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων.
Κίνητρα και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης
Ο Υπουργός Εσωτερικών, ο οποίος προήδρευσε των συνεδριάσεων της Συνάντησης την Τρίτη, δήλωσε ότι οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην επείγουσα ανάγκη αύξησης της προσφοράς κατοικιών. Σημείωσε ότι η μείωση των επενδύσεων σε κατοικίες σε ολόκληρη την Ευρώπη οφείλεται στην αύξηση του κόστους κατασκευής, τα υψηλά επιτόκια και την οικονομική αβεβαιότητα και πρόσθεσε ότι «η αντιμετώπιση αυτών των ανισορροπιών απαιτεί στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις, ισχυρότερα κίνητρα και στενότερη συνεργασία μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα».
Επίσης, υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης της «διοικητικής πολυπλοκότητας που συνεχίζει να καθυστερεί τις νέες αναπτύξεις και ανακαινίσεις», όπως είπε, διευκρινίζοντας ότι «απλοποίηση δεν σημαίνει απορρύθμιση».
Ο κ. Ιωάννου χαιρέτισε «τις πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο που αποσκοπούν στην ενίσχυση του συντονισμού και στην απελευθέρωση νέων οικονομικών ευκαιριών», τονίζοντας τη σημασία της κινητοποίησης επενδύσεων στον τομέα της στέγασης.
Παράλληλα, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τους τρόπους αύξησης των επενδύσεων στη στέγαση, ο κ. Ιωάννου σημείωσε ότι, πέρα από τις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι ευθύνη των κρατών μελών να καταρτίζουν μεμονωμένα σχέδια για προσιτή στέγαση. «Αλλάζοντας τους κρατικούς κανόνες και άλλα μέτρα που προτείνονται, μας παρέχονται τα εργαλεία για να την κάνουμε πιο ελκυστική», εξήγησε.
Ο Υπουργός απάντησε ότι οι συζητήσεις της συνάντησης προσέφεραν την ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων και βέλτιστων πρακτικών. Αναφέρθηκε μάλιστα στο παράδειγμα της Εσθονίας, με την πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας έκδοσης αδειών. «Στο τέλος της ημέρας, απλοποιώντας τη διαδικασία αδειοδότησης, μειώνεται το διοικητικό κόστος, καθιστώντας έτσι πιο ελκυστική την επένδυση για τον ιδιωτικό τομέα, επειδή εξοικονομεί χρόνο και κόστος», είπε.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε, ακόμα, σε καινοτόμες μεθόδους κατασκευής, όπως η αρθρωτή και η εκτός έδρας κατασκευή, μαζί με ψηφιακά εργαλεία, όπως η μοντελοποίηση πληροφοριών κτιρίων, λέγοντας ότι μπορούν να επιταχύνουν σημαντικά την παράδοση κατοικιών, να μειώσουν το κόστος και να βελτιώσουν τη διαφάνεια. «Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις σε βιώσιμα δομικά υλικά και η ενσωμάτωση των αρχών της κυκλικής οικονομίας είναι απαραίτητες για την επίτευξη των κλιματικών μας στόχων», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς εάν έχει υπάρξει κάποια θετική ανατροφοδότηση από τον κλάδο μέχρι στιγμής, ο Ιωάννου είπε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να το πούμε. «Το ευρωπαϊκό σχέδιο προσιτής στέγασης ανακοινώθηκε πριν από έξι μήνες και οι χώρες προσαρμόζουν τώρα τα δικά τους σχέδια στέγασης», είπε, αλλά αναφέρθηκε σε ένα παράδειγμα από ένα πρόγραμμα στέγασης στην Κύπρο, λέγοντας ότι είναι επί του παρόντος είναι πολύ επιτυχημένο και ότι αναμένεται να προστεθούν σχεδόν 3.000 οικιστικές μονάδες στο απόθεμα κατοικιών τα επόμενα δύο χρόνια.
