Στη διάρκεια διάσκεψης Τύπου που πραγματοποιήθηκε χθες, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων Γιάννης Μισιρλής είπε πως «εάν η Ευρώπη είναι πραγματικά αποφασισμένη να αυξήσει την προσφορά στέγης, τότε ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο της λύσης και όχι στο περιθώριο».
Δεν γνωρίζουμε με ποιο τρόπο θα μπορούσαν η ΕΕ ή τα κράτη μέλη να κρατήσουν στο περιθώριο τον ιδιωτικό κατασκευαστικό τομέα, από την στιγμή που σε όλες τις χώρες η ελπίδα για διαχείριση του καυτού στεγαστικού προβλήματος επικεντρώνεται στην ευχή για μεγάλη αύξηση της προσφοράς κατάλληλης στέγης για τις μάζες, ει δυνατό σε επίπεδα μεγαλύτερα της ζήτησης! Και σε προσιτές τιμές, από πάνω. Σε συνθήκες επίμονου πληθωρισμού από το 2020.
Δεν νομίζω να υπάρχουν πολλοί που διαπιστώνουν πρόθεση των ευρωπαϊκών κρατών να κρατήσουν τον ιδιωτικό τομέα έξω από τις προσπάθειες προσφοράς πολλαπλάσιων διαμερισμάτων ή κατοικιών στον πληθυσμό.
Από την άλλη, όταν πολλές ευρωπαϊκές κοινωνίες έφθασαν στο σημείο να καταριούνται την επιτυχία των προγραμμάτων των κυβερνήσεων τους για αύξηση του τουριστικού ρεύματος στις περιοχές τους και να διοργανώνουν μέχρι και διαδηλώσεις, δυναμικές πολλές φορές, για να φοβερίσουν τους τουρίστες να μην ξαναπατήσουν στα μέρη τους, μπας και μείνει και κανένα διαμέρισμα για ιδιοκατοίκηση, είναι λογικό να αναμένει κανείς πως ούτε οι κυβερνήσεις πρέπει να μείνουν στο περιθώριο και να περιμένουν τον ιδιωτικό κατασκευαστικό τομέα να κάνει ό,τι νομίζει και ό,τι συμφέρει.
Μάλλον γιατί άλλη στόχευση και άλλες προτεραιότητες μπορεί να έχει μια μεγάλη επιχείρηση στον κλάδο των οικοδομών και της ανάπτυξης γης, όταν υπάρχει μεγάλη ζήτηση και από τα ρετιρέ της οικονομίας και από ξένους επενδυτές με γερό κομπόδεμα και άλλη στόχευση και άλλες προτεραιότητες μια Κυβέρνηση, που θέλει να στεγάσει τους υπηκόους της και τους απογόνους τους, ανεξαρτήτως εισοδημάτων. Πολύ περισσότερο όταν όλοι κλαψουρίζουν για την υπογεννητικότητα στην ΕΕ και τη γήρανση του πληθυσμού.
Υποθέτω πως κανείς δεν πιστεύει στα σοβαρά πως υπάρχει πολίτης που θα δηλώσει πρόθυμος να γεννά πολίτες, πέραν του ποσοστού αναπλήρωσης που ακόμα θεωρείται must κατά πλειοψηφία, όταν εν γνώσει του προορίζονται να καταδικαστούν στο πανάκριβο ενοίκιο. Ή στα δυσβάστακτα στεγαστικά δάνεια. Ή, στις «λούμπεν» καταστάσεις, στα πισινά των γονιών ή στα παιδικά δωμάτια των πατρικών, μέχρι να πεθάνουν οι γονείς. Κι αν έχεις, φίλε, πολλά αδέλφια, ζήτω που κάηκες. Ποιος να πρωτο-κληρονομήσει;
Από τον καιρό που θυμόμαστε, οι επιχειρηματίες ανάπτυξης γης ζητούν απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Φτάσαμε να μην καταλαβαίνουμε τι στο καλό σημαίνει αυτό, όταν η μια κυβέρνηση μετά την άλλη ανακοινώνει ή διατυμπανίζει νέες ταχύρρυθμες διαδικασίες αδειοδότησης, ακόμα και χωρίς πολεοδομικές άδειες για συγκροτήματα οικοδομών, με ευθύνη των πολιτικών μηχανικών και όχι των κρατικών υπηρεσιών. Τι άλλο πρέπει να γίνει για να βγαίνουν γρήγορα οι άδειες; Να καταργηθούν εντελώς;
Οι πολίτες κάθε κράτους έχουν απαιτήσεις από την εκλελεγμένη τους κυβέρνηση. Ας κατεβάζει τον πήχη του ελέγχου και των απαιτήσεων για αδειοδότηση, ας ανανεώνει και παρατείνει κάθε λίγο τα κίνητρα και τους χαριστικούς συντελεστές, αν το κρίνει αναγκαίο για να σπρώξει τον ιδιωτικό τομέα να προσφέρει στέγη.
Στέγη, όμως. Για κανονικούς ανθρώπους, ζευγάρια του μεροκαμάτου, τα παιδιά μας. Τα παιδιά των γειτόνων μας. Όχι μόνο πολυτελή και υπέρ-πολυτελή καταλύματα για λίγους και εκλεκτούς, ντόπιους και εισαγόμενους. Στέγη, διαμερίσματα δηλαδή, ενός ή δύο υπνοδωματίων, στη Λακατάμια, το Τσέρι, τη Δευτερά, την Ανθούπολη, το Καϊμακλί, την Παλλουριώτισσα, τα Πολεμίδια, τον Άη Γιάννη Λεμεσού, τον Ύψωνα, την Αγία Φύλα, τις περιαστικές κοινότητες της Λεμεσού. Πάμε και στην Παλώδια και στην Απαισιά, αν μας θέλουν! Και όπου αλλού ζουν οι εργαζόμενοι και τα παιδιά τους.
Και μην μείνετε, κυβερνητικοί και ιδιώτες, μόνο στις νέες οικοδομές. Όπως και να γίνει είναι ακριβές και απρόσιτες για πάρα πολλούς. Δώστε κίνητρα (τζι’ άλλα, τζι’ άλλα!), κ. ΥΠΕΣ, για να συντηρηθούν και να διατεθούν προς πώληση ή ενοικίαση κάποιες από τις χιλιάδες των κλειστών σπιτιών και διαμερισμάτων ή για να αξιοποιηθούν κάποια από τις χιλιάδες κενά οικόπεδα. Δείτε κι αν πρέπει να καταργηθεί το ενοικιοστάσιο, αν θα βοηθήσει προς την κατεύθυνση που λέμε. Κι αν δεν δουλεύουν τα κίνητρα, θεσπίστε αντικίνητρα για τους ιδιοκτήτες. Και παγώστε κάθε σκέψη για επέκταση στεγαστικών ζωνών, παγκύπρια.
