Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς του εμπορίου, του τουρισμού και των ακινήτων, καθώς και τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, παραμένουν οι πιο ευάλωτοι κρίκοι της κυπριακής οικονομίας, απέναντι στις γεωπολιτικές αναταράξεις, στις πληθωριστικές πιέσεις και στο αυξημένο κόστος ενέργειας.

Παρά τη σημαντική βελτίωση των ισολογισμών επιχειρήσεων και νοικοκυριών και την αύξηση του τραπεζικού δανεισμού, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου προειδοποιεί ότι το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον εξακολουθεί να δημιουργεί κινδύνους για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.

Στην Έκθεση Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας επισημαίνεται ότι οι επιχειρήσεις των συγκεκριμένων κλάδων είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε ενδεχόμενη επιβράδυνση της εξωτερικής ζήτησης, σε αύξηση του κόστους λειτουργίας λόγω των τιμών της ενέργειας και στις επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις αυτές διατηρούν υψηλότερα επίπεδα δανεισμού και σχετικά περιορισμένα ταμειακά διαθέσιμα, γεγονός που αυξάνει την ευπάθειά τους σε περίπτωση επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών.

Αντίθετα, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα παρουσιάζουν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ενημέρωσης και επικοινωνίας, των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών δραστηριοτήτων, καθώς και των μεταφορών και της αποθήκευσης. Οι συγκεκριμένοι κλάδοι διαθέτουν χαμηλότερη μόχλευση και ισχυρότερα ταμειακά διαθέσιμα, στοιχεία που τους επιτρέπουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα πιθανούς εξωτερικούς κραδασμούς.

Παρά τους κινδύνους, η εικόνα της χρηματοδότησης παραμένει ιδιαίτερα θετική. Η βελτίωση των ισολογισμών επιχειρήσεων και νοικοκυριών, σε συνδυασμό με το ευνοϊκότερο περιβάλλον επιτοκίων, οδήγησε σε σημαντική αύξηση του νέου τραπεζικού δανεισμού.

Το 2025 ο νέος δανεισμός προς τις επιχειρήσεις ανήλθε σε ιστορικό υψηλό ύψους €3 δισ., ενώ ο νέος δανεισμός προς τα νοικοκυριά διαμορφώθηκε στα €1,8 δισ. Η Κεντρική Τράπεζα διευκρινίζει ότι, παρά την αυξημένη πιστωτική επέκταση, οι τράπεζες συνέχισαν να εφαρμόζουν αυστηρά κριτήρια χορήγησης δανείων, αξιολογώντας προσεκτικά την πιστοληπτική ικανότητα των δανειοληπτών και περιορίζοντας τον κίνδυνο δημιουργίας νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ανησυχία για τα νοικοκυριά

Η έκθεση καταγράφει ότι η ανθεκτική αγορά εργασίας συνέχισε να ενισχύει τα εισοδήματα των νοικοκυριών το 2025, με τις μέσες απολαβές να αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό. Ωστόσο, η βελτίωση δεν ήταν ομοιόμορφη. Τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος κατέγραψαν αύξηση απολαβών μόλις 3,9%, έναντι 7,1% για τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητά τους να ενισχύσουν την οικονομική τους ανθεκτικότητα.

Παράλληλα, μετά την κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, επιδεινώθηκαν οι προσδοκίες των νοικοκυριών για τη μελλοντική οικονομική τους κατάσταση. Η Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ενδεχόμενη αναζωπύρωση του πληθωρισμού και αύξηση του κόστους δανεισμού θα μπορούσαν να ασκήσουν πρόσθετες πιέσεις, ιδιαίτερα στα νοικοκυριά με υψηλό δανεισμό ή περιορισμένη ρευστότητα.

Θετική εξέλιξη αποτελεί και η περαιτέρω αύξηση των καταθέσεων, οι οποίες λειτουργούν ως σημαντικό «μαξιλάρι» ρευστότητας. Οι καταθέσεις των επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά 17,5% το 2025, καταγράφοντας τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό από το 2018, ενώ οι καταθέσεις των νοικοκυριών ενισχύθηκαν κατά 6,2%, ενδυναμώνοντας την ανθεκτικότητα του ιδιωτικού τομέα απέναντι σε ενδεχόμενες μελλοντικές αναταράξεις.

Οι εξωτερικοί κίνδυνοι

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι, αν και οι άμεσες επιπτώσεις από την εμπορική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στην Κύπρο αναμένεται να είναι περιορισμένες, οι έμμεσες επιπτώσεις ενδέχεται να είναι σημαντικές.

Πιθανή αύξηση των τιμών της ενέργειας, νέες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στους βασικούς εμπορικούς εταίρους και επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος αποτελούν βασικούς κινδύνους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κυπριακή οικονομία και κατ’ επέκταση τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.