Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού: Σε κρίσιμο επίπεδο η επάρκεια – Ζητεί άμεση αξιοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων

Σε κρίσιμο επίπεδο βρίσκεται η επάρκεια του ηλεκτρικού συστήματος της Κύπρου, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγοράς Ηλεκτρισμού, ο οποίος προειδοποιεί ότι μια σοβαρή βλάβη σε μονάδα παραγωγής θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης.

Σε άρθρο του, ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η κάλυψη της ζήτησης εξαρτάται από την απρόσκοπτη λειτουργία των υφιστάμενων μονάδων, γεγονός που, όπως αναφέρει, καταδεικνύει την ευπάθεια του συστήματος και τα περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας.

Ως βασικούς παράγοντες που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση καταγράφει την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, τη γήρανση των μονάδων παραγωγής, τη λειτουργία των μονάδων αφαλάτωσης και τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση σημαντικών ενεργειακών έργων.

Παράλληλα, σημειώνει ότι οι εκ περιτροπής διακοπές που εφαρμόστηκαν στις 22 Ιουλίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κανονικότητα. Όπως εξηγεί, πρόκειται για μέτρο προστασίας του συστήματος, το οποίο εφαρμόζεται για να αποτραπεί το ενδεχόμενο γενικευμένου μπλακάουτ.

Εκτός λειτουργίας ιδιωτικός σταθμός

Ο Σύνδεσμος αναφέρεται σε ιδιωτική επένδυση ηλεκτροπαραγωγής η οποία, όπως υποστηρίζει, είναι έτοιμη να προσθέσει νέα παραγωγική ισχύ αλλά παραμένει εκτός λειτουργίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν πραγματοποιηθεί οι αναγκαίες μετατροπές, ώστε ο πρώτος ιδιωτικός ηλεκτροπαραγωγός σταθμός στην Κύπρο να μπορεί να λειτουργήσει υπό τις σημερινές συνθήκες μέχρι την έλευση του φυσικού αερίου.

Η λειτουργία του σταθμού, σημειώνει, θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαθέσιμη παραγωγή, να περιορίσει την εξάρτηση από τις υφιστάμενες υποδομές και να δημιουργήσει περισσότερες επιλογές για την αγορά και τους καταναλωτές.

Ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να εξαρτάται από την αποφυγή βλαβών κάθε φορά που το σύστημα προσεγγίζει τα όριά του, αλλά απαιτεί εφεδρείες, επενδύσεις και έγκαιρες αποφάσεις.

Καθυστερήσεις στο φυσικό αέριο

Αναφορά γίνεται και στο φυσικό αέριο, το οποίο χαρακτηρίζεται σημαντικό εργαλείο για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και τη μείωση της εξάρτησης από ακριβά συμβατικά καύσιμα.

Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι το χρονοδιάγραμμα έλευσης του φυσικού αερίου έχει μετακινηθεί επανειλημμένα, ενώ χαρακτηρίζει το τερματικό εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό πολύπαθο και κοστοβόρο έργο.

Όπως σημειώνει, από την ολοκλήρωση του τερματικού εξαρτάται και η λειτουργία της Μονάδας 6 της ΑΗΚ στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Βασιλικού.

Εκκρεμούν αιτήσεις για αποθήκευση

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποθήκευση ενέργειας, η οποία, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, θα επέτρεπε την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της σημαντικής εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών στην Κύπρο.

Παρά το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον, σημαντικές αιτήσεις για έργα αποθήκευσης εξακολουθούν να εκκρεμούν.

Ο Σύνδεσμος επικρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής αντιμετωπίζει την προσθήκη αποθηκευτικών συστημάτων σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα.

Υποστηρίζει ότι οι σχετικές διαδικασίες παραπέμπουν σε νέες αιτήσεις σύνδεσης, παρότι πρόκειται για έργα τα οποία είναι ήδη αδειοδοτημένα, συνδεδεμένα και σε λειτουργία.

Κατά τον Σύνδεσμο, η προσθήκη αποθήκευσης αποτελεί την αμεσότερη λύση για τον περιορισμό των περικοπών πράσινης ενέργειας και δεν πρέπει να εγκλωβίζεται στη γραφειοκρατία.

Το κόστος μεταφέρεται στους καταναλωτές

Ο Σύνδεσμος προειδοποιεί ότι κάθε μήνας καθυστέρησης αποθαρρύνει επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ, περιορίζει την αξιοποίηση φθηνότερης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και οδηγεί σε απώλεια πράσινης παραγωγής.

Η ενέργεια αυτή, όπως αναφέρει, θα μπορούσε να αποθηκεύεται και να διοχετεύεται στο σύστημα όταν αυξάνεται η ζήτηση. Αντίθετα, η ηλεκτροπαραγωγή εξακολουθεί να στηρίζεται σε ακριβότερα συμβατικά καύσιμα.

Το πρόσθετο κόστος καυσίμων και δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων μετακυλίεται τελικά στους καταναλωτές, σημειώνει.

Παράλληλα, εκτιμά ότι ο περιορισμένος αριθμός μονάδων και εναλλακτικών λύσεων ενισχύει την εξάρτηση από τις υφιστάμενες υποδομές και δεν συμβάλλει στη δημιουργία μιας πραγματικά ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού.

Ζητεί πολιτική βούληση και ταχύτερες αδειοδοτήσεις

Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού καλεί την Πολιτεία να επιδείξει την αναγκαία πολιτική βούληση, να καθορίσει σαφή χρονοδιαγράμματα και να επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης.

Ζητεί επίσης σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό περιβάλλον, καθώς και στενότερη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Όπως καταλήγει, οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα θα καθορίσουν την ασφάλεια, την επάρκεια και την ανταγωνιστικότητα του ηλεκτρικού συστήματος για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές.