Τουρισμός: Η Κύπρος χάνει έδαφος απέναντι στους ανταγωνιστές της

Σε αρνητική τροχιά κινήθηκε ο τουρισμός της Κύπρου το πρώτο εξάμηνο του 2026, μια εξέλιξη που δημιουργεί ερωτήματα για την ανταγωνιστικότητα του κυπριακού τουριστικού προϊόντος, αν και ακόμη δεν υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία για το πως κινήθηκε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα στην Κύπρο μειώθηκαν κατά 7,7% την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2025 κυρίως λόγω σημαντικής μείωσης των διεθνών επισκεπτών (-8,2%).  

Το δεύτερο τρίμηνο του έτους σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025, καταγράφεται από την Εurostat πτώση των διανυκτερεύσεων στην Κύπρο 9,3% (διανυκτερεύσεις από εγχώριους τουρίστες -2% και ξένους – 9,7%). Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία πτώση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επίδοση της Κύπρου ξεχωρίζει ακόμη περισσότερο αν ληφθεί υπόψη ότι η ευρωπαϊκή τουριστική αγορά κινήθηκε ανοδικά. Στο σύνολο της ΕΕ, οι διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν κατά 1,7%, φθάνοντας τα 1,321 δισεκατομμύρια, έναντι 1,299 δισ. το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Η μείωση των διανυκτερεύσεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη μείωση των τουριστικών εσόδων. Τα έσοδα εξαρτώνται επίσης από τις τιμές των καταλυμάτων, τη μέση ημερήσια δαπάνη των επισκεπτών, τη διάρκεια παραμονής και τη σύνθεση των τουριστών. Άρα, το -7,7% αποτελεί πρωτίστως ένδειξη για τη φυσική κίνηση και τη ζήτηση στον κλάδο των τουριστικών καταλυμάτων και όχι από μόνο του μέτρο της οικονομικής απόδοσης του τουρισμού. Το γεγονός, όμως, ότι η Κύπρος βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ ως προς τη μεταβολή των διανυκτερεύσεων δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.

Εξάρτηση από τους ξένους

Το στοιχείο που κάνει την κυπριακή επίδοση ακόμη πιο σημαντική είναι η εξάρτηση της χώρας από τις διεθνείς τουριστικές αγορές. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι μη κάτοικοι αντιπροσώπευαν το 92,6% όλων των διανυκτερεύσεων σε τουριστικά καταλύματα στην Κύπρο. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, πίσω μόνο από τη Μάλτα, όπου οι ξένοι επισκέπτες αντιστοιχούσαν στο 95,2% των διανυκτερεύσεων. Η υψηλή αυτή εξάρτηση σημαίνει ότι η Κύπρος είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις μεταβολές της ζήτησης από τις διεθνείς αγορές. Και πράγματι, η Eurostat καταγράφει ότι η πτώση στην Κύπρο προήλθε κυρίως από τη διεθνή τουριστική κίνηση, καθώς οι διανυκτερεύσεις μη κατοίκων μειώθηκαν κατά 8,2%. Η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρώπη ήταν διαφορετική. Οι διανυκτερεύσεις ξένων επισκεπτών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 2,5%, ενώ εκείνες των εγχώριων επισκεπτών κατά 0,9%. Με άλλα λόγια, δεν καταγράφεται μια γενικευμένη κάμψη του ευρωπαϊκού τουρισμού. Αντίθετα, η διεθνής ζήτηση συνέχισε να αυξάνεται, την ώρα που η Κύπρος κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση.

Το «καμπανάκι» της Μάλτας

Η σύγκριση με τη Μάλτα είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα για την Κύπρο. Οι δύο χώρες έχουν παρόμοιο χαρακτηριστικό, εξαιρετικά υψηλή εξάρτηση από ξένους επισκέπτες. Ωστόσο, η πορεία τους κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη: Κύπρος: -7,7%, Μάλτα: +9,9%. Η Μάλτα εξαρτάται ακόμη περισσότερο από τον διεθνή τουρισμό, καθώς το ποσοστό των διανυκτερεύσεων μη κατοίκων φθάνει το 95,2%, έναντι 92,6% στην Κύπρο. Το εύρημα αυτό αποδυναμώνει την απλή εξήγηση ότι η πτώση στην Κύπρο οφείλεται αποκλειστικά στην υψηλή εξάρτηση από τις ξένες αγορές. Το κρίσιμο ζήτημα είναι γιατί, σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τουριστική ζήτηση στην Ευρώπη αυξάνεται, ορισμένοι ανταγωνιστικοί προορισμοί, όπως η Μάλτα, καταφέρνουν να προσελκύσουν περισσότερους επισκέπτες, ενώ η Κύπρος καταγράφει σημαντική υποχώρηση. Στην Μάλτα το δεύτερο τρίμηνο 2026 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025 οι διανυκτερεύσεις ξένων ήταν αυξημένες 10,3%.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις μεγάλες αγορές

Σύμφωνα με την Eurostat, το πρώτο εξάμηνο του 2026, πραγματοποιήθηκαν 1,3  δισεκατομμύρια διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα στην ΕΕ, ο υψηλότερος αριθμός που έχει παρατηρηθεί ποτέ για τα πρώτα δυο τρίμηνα ενός έτους. Αυτό σηματοδότησε αύξηση κατά 21,8 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2025 (+1,7%).

Τους πρώτους έξι μήνες του έτους, οι ξένοι πραγματοποίησαν 645,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα σε χώρες της ΕΕ, σε σύγκριση με 629,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις το πρώτο εξάμηνο του 2025, σημειώνοντας ισχυρή αύξηση +2,5%. Οι διανυκτερεύσεις των εγχώριων επισκεπτών το πρώτο εξάμηνο του 2026 αυξήθηκαν κατά 0,9% (675,7 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις ή 5,8 εκατομμύρια περισσότερες από την ίδια περίοδο ένα χρόνο νωρίτερα). Σε απόλυτους όρους, οι χώρες που συνέβαλαν περισσότερο στη συνολική αύξηση κατά 21,8 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2025 ήταν η Ιταλία (+6,7 εκατομμύρια, φτάνοντας τις 219,5 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις), η Ισπανία (+3,4 εκατομμύρια, φτάνοντας τα 222,8 εκατομμύρια) και η Γαλλία (+2,6 εκατομμύρια, φτάνοντας τα 193,0 εκατομμύρια). Στην περίπτωση της Ιταλίας και της Γαλλίας, η ανάπτυξη προήλθε από τον διεθνή τουρισμό. Στην Ισπανία, ο εγχώριος τουρισμός συνέβαλε περισσότερο στη συνολική ανάπτυξη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Πώς κινήθηκαν οι μεσογειακοί προορισμοί

Η Κύπρος δεν ανταγωνίζεται μόνο τη Μάλτα. Στη Μεσόγειο υπάρχουν και πολύ μεγαλύτερες τουριστικές αγορές, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία. Περισσότερες από τις μισές διεθνείς διανυκτερεύσεις στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 (223,7 εκατομμύρια από τα 425,4 εκατομμύρια) πραγματοποιήθηκαν στην Ισπανία (91,7 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας 1 στις 5 διεθνείς διανυκτερεύσεις), την Ιταλία (91,1 εκατομμύρια) και την Ελλάδα (40,8 εκατομμύρια). Το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι διανυκτερεύσεις στο εξωτερικό (425,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις) ξεπέρασαν τον αριθμό των διανυκτερεύσεων στο εσωτερικό (424,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις). Στην Ελλάδα το δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025 σημειώθηκε αύξηση 1,9% των διανυκτερεύσεων από ξένους, στην Ισπανία 0,5%, στην Ιταλία 4,6%, στην Πορτογαλία πτώση 0,1%. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι διανυκτερεύσεις στο εξωτερικό (425,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις) ξεπέρασαν τον αριθμό των διανυκτερεύσεων στο εσωτερικό (424,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις). Μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου, ο μεγαλύτερος αριθμός διανυκτερεύσεων από εγχώριους επισκέπτες καταγράφηκε στη Γερμανία (101,1 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις στο εσωτερικό), ακολουθούμενη από τη Γαλλία (85,4 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις στο εσωτερικό).