Κατά 26% ακριβότερη η έξοδος για φαγητό σε τρία χρόνια

Σημαντικά ακριβότερη έχει γίνει η έξοδος για φαγητό μιας οικογένειας στην Κύπρο, καθώς ένας λογαριασμός €100 το 2023 ανέρχεται σήμερα κατά μέσο όρο στα €126. Τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας επιβεβαιώνουν την έντονη άνοδο των τιμών, την οποία ο ΠΑΣΙΚΑ αποδίδει κυρίως στο αυξημένο κόστος ενέργειας, πρώτων υλών και αλκοολούχων ποτών.

Σύμφωνα με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή για τον Αύγουστο, οι τιμές στην κατηγορία «εστίαση και παροχή καταλύματος» το 2026 ήταν αυξημένες κατά 45,6% σε σύγκριση με το 2020, κατά 26% έναντι του 2023 και κατά 13% σε σχέση με το 2025.

Αυτό σημαίνει ότι για υπηρεσίες που σήμερα κοστίζουν €100, ο καταναλωτής πλήρωνε €68,68 το 2020 και €79,37 το 2023.

Την ίδια περίοδο αυξήθηκαν και τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων εστίασης. Ωστόσο, βάσει του ίδιου δείκτη, οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα και ποτά, καθώς και σε ενοίκια, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και καύσιμα, ήταν αισθητά χαμηλότερες από την αύξηση που καταγράφηκε στην εστίαση και την παροχή καταλύματος.

Τον Αύγουστο του 2026, οι τιμές των τροφίμων και των μη αλκοολούχων ποτών ήταν αυξημένες κατά 29% σε σύγκριση με το 2020, αλλά μόλις κατά 4,7% έναντι του 2023.

Αντίστοιχα, στην κατηγορία «στέγαση, ύδρευση, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα» καταγράφηκε αύξηση 36% από το 2020, αλλά μόνο 2,7% σε σχέση με το 2023.

Οι τιμές αυξήθηκαν ταχύτερα από τους μισθούς

Η έξοδος για φαγητό γίνεται ολοένα δυσκολότερη και σπανιότερη για μια οικογένεια στην Κύπρο, καθώς οι μέσες μηνιαίες απολαβές δεν αυξήθηκαν με τον ίδιο ρυθμό.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, οι εποχικά διορθωμένες μέσες μηνιαίες απολαβές κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 ήταν αυξημένες κατά 31,8% σε σύγκριση με το 2020 και κατά 14,9% έναντι του 2023. Η αύξηση αυτή υπολείπεται αισθητά της αντίστοιχης ανόδου στις τιμές εστίασης.

Ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριος Δρουσιώτης, επιβεβαίωσε στο ΚΥΠΕ ότι καταγράφεται σημαντική αύξηση στις τιμές. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο Σύνδεσμος δεν μπόρεσε φέτος να πραγματοποιήσει την έρευνα που διεξήγαγε τα προηγούμενα χρόνια, αντλώντας στοιχεία από 200 εστιατόρια.

Όπως ανέφερε, τα κυριότερα παράπονα των καταναλωτών αφορούν χρεώσεις για προϊόντα που δεν παραγγέλθηκαν ή υψηλότερες χρεώσεις από τις αναμενόμενες.

ΠΑΣΙΚΑ: Ενέργεια και αλκοολούχα ποτά αυξάνουν το κόστος

Ο γενικός γραμματέας του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής, Φάνος Λεβέντης, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι οι αυξήσεις είναι αδιαμφισβήτητες, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι δικαιολογούνται από την άνοδο του λειτουργικού κόστους.

«Το ότι υπάρχουν αυξήσεις είναι αδιαμφισβήτητο. Το ότι δικαιολογούνται οι αυξήσεις είναι επίσης αδιαμφισβήτητο», ανέφερε.

Ο κ. Λεβέντης είπε ότι μετά την πανδημία καταγράφεται συνεχής άνοδος στις τιμές των πρώτων υλών. Παρέπεμψε επίσης στις γεωπολιτικές προκλήσεις των τελευταίων ετών, οι οποίες, όπως σημείωσε, έχουν οδηγήσει το ενεργειακό κόστος σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το μέτρο του μηδενικού ΦΠΑ σε ορισμένα προϊόντα δεν φαίνεται να ωφέλησε τις επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται.

Επισήμανε, επίσης, ότι έχει καταγραφεί κατακόρυφη άνοδος στις τιμές των αλκοολούχων ποτών, γεγονός που αυξάνει αισθητά τη μέση κατά κεφαλή δαπάνη στους χώρους εστίασης.

Σχολιάζοντας τη διατήρηση του πληθωρισμού στις υπηρεσίες σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και όταν οι πληθωριστικές πιέσεις σε άλλους κλάδους είχαν αρχίσει να υποχωρούν, ο κ. Λεβέντης υπέδειξε ότι καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το κόστος της ενέργειας.

«Στις πράξεις που έκανε παλαιότερα μια επιχείρηση, μέσα στην κοστολόγηση των τροφίμων και των ποτών δεν λαμβανόταν υπόψη η ενέργεια, γιατί θεωρούνταν δεδομένη. Σήμερα, όμως, εάν κάποιος δεν τη λάβει υπόψη, θα έχει πολύ σοβαρή απόκλιση», εξήγησε.

Αναγνώρισε ότι ορισμένες αυξήσεις ενδεχομένως να μη δικαιολογούνται, σημειώνοντας παράλληλα ότι, μέσα στο δύσκολο περιβάλλον ανατιμήσεων, καταγράφονται και περιπτώσεις προσφορών ή μειώσεων τιμών, στο πλαίσιο της προσπάθειας των επιχειρήσεων να προσελκύσουν πελάτες.

Η δύσκολη εξίσωση της βιωσιμότητας

Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΠΑΣΙΚΑ, οι επιχειρηματίες «ακροβατούν» μεταξύ βιωσιμότητας και αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών.

«Είναι μια δύσκολη εξίσωση. Είναι μια επιλογή που δεν έχουν πολλοί την πολυτέλεια να διαχειριστούν με τον ορθότερο τρόπο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι υπάρχει εύρος τιμών στην αγορά και οι καταναλωτές διαθέτουν επιλογές.

Πρόσθεσε ότι ο τομέας της φιλοξενίας είναι ιδιαίτερα ευάλωτος στις κρίσεις και συνήθως πλήττεται πρώτος από κάθε δυσμενή εξέλιξη, παρότι έχει την ικανότητα να ανακάμπτει γρήγορα.

Απαντώντας σε ερώτηση για το περιθώριο κέρδους των επισιτιστικών επιχειρήσεων, ο κ. Λεβέντης ανέφερε ότι μια υγιής επιχείρηση θα πρέπει να εξασφαλίζει καθαρό κέρδος περίπου 10%.

«Αυτή την περίοδο αρκετές επιχειρήσεις σίγουρα δεν το φτάνουν και ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει επισκεψιμότητα, πασχίζει για τη βιωσιμότητα», κατέληξε.

ΚΥΠΕ