Κύπρος και Ελλάδα ενισχύουν την αμυντική συνεργασία με φόντο ευρωπαϊκό πρόγραμμα €1,5 δισ.

Η συμμετοχή της Κύπρου σε πέντε μεγάλα ευρωπαϊκά αμυντικά έργα και η ενίσχυση της συνεργασίας με την Ελλάδα δημιουργούν νέες προοπτικές για την κυπριακή αμυντική βιομηχανία. Το ζητούμενο για τις επιχειρήσεις είναι η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων να οδηγήσει σε παραγωγή, κοινά προϊόντα και παραγγελίες, με ταχύτερες διαδικασίες και στενότερη σύνδεση με τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.

Αυτά ήταν τα βασικά θέματα του EDIP Info Day και της Ημέρας Αμυντικής Βιομηχανίας Ελλάδας–Κύπρου, που διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στο επίκεντρο βρέθηκαν το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας, γνωστό ως EDIP, προϋπολογισμού €1,5 δισ., και τα Ευρωπαϊκά Αμυντικά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος, τα λεγόμενα EDPCI. Το επιχειρηματικό σκέλος της διοργάνωσης περιλάμβανε 120 οργανωμένες συναντήσεις μεταξύ ελληνικών και κυπριακών επιχειρήσεων και οργανισμών.

Σε ποια ευρωπαϊκά έργα συμμετέχει η Κύπρος

Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα, Ελλάδα και Κύπρος συμμετέχουν στα έργα DECODER, IMSD, SPACE και EU-FIAMD. Η Κύπρος συμμετέχει επιπλέον στο Eastern FlankWatch, το οποίο αφορά την ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα πέντε έργα καλύπτουν διαφορετικούς τομείς άμυνας:

• Το DECODER αφορά την ανάπτυξη διαλειτουργικών δυνατοτήτων σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αντιμετώπισής τους, καθώς και τη δημιουργία δικτύου τεχνολογικών κόμβων. Συμμετέχουν 26 κράτη μέλη, με εκτιμώμενη χρηματοδοτική κλίμακα €3,5–5 δισ. έως το 2033.
• Το IMSD επικεντρώνεται στη θαλάσσια και υποθαλάσσια άμυνα, από την επιτήρηση και τον ναυτικό πόλεμο έως την προστασία λιμανιών, καλωδίων και αγωγών. Η εκτιμώμενη χρηματοδοτική κλίμακα κυμαίνεται μεταξύ €43 δισ. και €72 δισ. έως το 2045.
• Το SPACE αφορά ευρωπαϊκές διαστημικές αμυντικές δυνατότητες, με εκτιμώμενη χρηματοδοτική κλίμακα έως €24 δισ. μέχρι το 2034.
• Το EU-FIAMD αποσκοπεί στη δημιουργία διασυνδεδεμένης ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας. Συμμετέχουν 16 χώρες, με εκτιμώμενη χρηματοδοτική κλίμακα €55–80 δισ. έως το 2040.
• Το Eastern FlankWatch αφορά την ενίσχυση της ασφάλειας στην ανατολική πτέρυγα της ΕΕ. Συμμετέχουν 13 κράτη μέλη, με εκτιμώμενη χρηματοδοτική κλίμακα €60–100 δισ. έως το 2036.

Για τη συγκρότηση και την ανάπτυξη των EDPCI προβλέπονται €325 εκατ. από το EDIP. Η συνολική χρηματοδοτική φιλοδοξία για τα έργα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, φθάνει περίπου τα €190 δισ. έως το 2036, ενώ επιμέρους σχεδιασμοί εκτείνονται σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου.

Πώς κατανέμεται η χρηματοδότηση του EDIP

Από τον συνολικό προϋπολογισμό του EDIP, περισσότερα από €700 εκατ. προορίζονται για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής. Στους τομείς που καλύπτονται περιλαμβάνονται κρίσιμα εξαρτήματα, πλατφόρμες, πυρομαχικά, πύραυλοι και συστήματα αντιμετώπισης drones.

Ανάλογα με την πρόσκληση, η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει από το 35% έως και το 100% των επιλέξιμων δαπανών.

Για τους εκπροσώπους της βιομηχανίας, ωστόσο, η διαθεσιμότητα κονδυλίων αποτελεί μόνο την αφετηρία. Το ουσιαστικό κριτήριο είναι κατά πόσο οι χρηματοδοτήσεις δημιουργούν βιώσιμη παραγωγική δραστηριότητα και εξασφαλίζουν ότι οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται θα φθάσουν στον τελικό χρήστη.

Κοινές προτάσεις Ελλάδας–Κύπρου για διεθνείς αγορές

Η ύπαρξη κοινών συστημάτων στις δύο χώρες προσφέρει έδαφος για τον εντοπισμό κοινών επιχειρησιακών αναγκών και την ανάπτυξη αντίστοιχων λύσεων. Στόχος, όπως επισημάνθηκε, είναι η συνεργασία να προχωρήσει πέρα από την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και να αποτυπωθεί σε συγκεκριμένα έργα.

Ο Δημήτρης Σκαλαίος, από την Ένωση Ελληνικών Εταιρειών Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Άμυνας, ανέδειξε τη δυνατότητα ελληνικών και κυπριακών επιχειρήσεων να συνδυάζουν τεχνολογίες και να καταθέτουν κοινές προτάσεις για τις διεθνείς αγορές.

Ο δρ Αναστάσιος Κουνούδης, αντιπρόεδρος Πολιτικής, Θεσμικών Υποθέσεων και Δημοσίων Σχέσεων του Cyprus Defence and Space Industry Cluster, αναγνώρισε την πρόοδο στη συνεργασία, υπογραμμίζοντας όμως ότι υπάρχει περιθώριο για πιο ενεργή συμμετοχή στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών εξελίξεων.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον χρόνο που μεσολαβεί από την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας μέχρι την επιχειρησιακή αξιοποίησή της. Οι χρονοβόρες διαδικασίες προμηθειών ενέχουν τον κίνδυνο μια λύση να έχει ήδη ξεπεραστεί όταν ολοκληρωθεί η ένταξή της σε ένα σύστημα. Ως κοινές προτεραιότητες για τις δύο χώρες ανέδειξε ταχύτερους μηχανισμούς, σαφέστερο θεσμικό πλαίσιο και καλύτερη σύνδεση έρευνας, βιομηχανίας και τελικού χρήστη.

Στην εξέλιξη της κυπριακής βιομηχανίας αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Κατασκευαστών Πολεμικού Υλικού, Αναστάσιος Ροζολής. Όπως σημείωσε, το κυπριακό οικοσύστημα έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια, περνώντας από τη μεγαλύτερη έμφαση στις εταιρείες λογισμικού στην παρουσίαση και προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Από την έρευνα στην παραγωγή και στις παραγγελίες

Ο κ. Ροζολής υποστήριξε ότι, παρότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας έχει ενισχύσει σημαντικά την έρευνα, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή στο επόμενο στάδιο: τη μετατροπή της τεχνολογίας σε προϊόν, παραγωγή και παραγγελίες.

Καθώς το κράτος αποτελεί τον βασικό πελάτη της αμυντικής αγοράς, οι επιχειρήσεις χρειάζονται σαφή εικόνα των επιχειρησιακών αναγκών. Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα ξεκάθαρη στρατηγική για το τι επιδιώκει να παράγει εγχώρια, αντίστοιχη με τον κυβερνητικό σχεδιασμό της δεκαετίας του 1990.

Έθεσε επίσης ζήτημα σαφών κανόνων και μετρήσιμων κριτηρίων για το 25% της συμμετοχής της ελληνικής βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα. Ειδικά για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τόνισε ότι η αξιολόγηση πρέπει να αφορά και την τεχνογνωσία και την παραγωγική ικανότητα που θα παραμείνουν στη χώρα μετά την ολοκλήρωσή της.

Ο κ. Σκαλαίος ανέδειξε ως βασικές ανάγκες την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και δάνεια, τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις και τη μαζική παραγωγή. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται ο ρόλος του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας ως συνδέσμου μεταξύ Ενόπλων Δυνάμεων και αγοράς, με ζητούμενο η διαδικασία να καταλήγει και στην πρώτη παραγγελία.

Τόνισε ακόμη τη σημασία της συνεχούς επικοινωνίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις και της μεγαλύτερης συμμετοχής των επιχειρήσεων σε δοκιμές πεδίου, ώστε τα προϊόντα να ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες. Παράλληλα, υπέδειξε τις μεγάλες αγορές της Μέσης Ανατολής ως πεδίο αναζήτησης ευκαιριών.

Για τις μικρομεσαίες και εξειδικευμένες επιχειρήσεις, επισήμανε ότι υπάρχουν δυνατότητες ένταξης στις αλυσίδες προμηθευτών μεγαλύτερων ομίλων, μέσω εξαρτημάτων, υποσυστημάτων και εξειδικευμένων τεχνολογιών.

Πρόταση για 15ετές πρόγραμμα αμυντικής ναυπηγικής

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, Πάνος Ξενοκώστας, ζήτησε τη θεσμοθέτηση 15ετούς προγράμματος αμυντικής ναυπηγικής, με στόχο 70% ελληνική προστιθέμενη αξία. Υποστήριξε ότι ένας δεσμευτικός εθνικός σχεδιασμός θα προσέφερε στα ναυπηγεία τον σταθερό ορίζοντα που χρειάζονται για να αναπτύξουν την παραγωγική τους δραστηριότητα.

Συνέδεσε επίσης την επιτυχία των ερευνητικών προγραμμάτων με την προοπτική προμήθειας των προϊόντων που προκύπτουν. Κατά την άποψή του, η χρηματοδότηση της έρευνας θα πρέπει, υπό συγκεκριμένους όρους, να συνοδεύεται από δέσμευση αγοράς.

Ασκώντας κριτική στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, ανέφερε ότι δίνει έμφαση κυρίως στις αγορές, χωρίς επαρκή μέριμνα για την ταχύτητα των διαδικασιών και τη χρηματοδότηση υποδομών. Ζήτησε επίσης επίσπευση των αναγκαίων θεσμικών ρυθμίσεων.

Τέλος, προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να παρακολουθεί την κατανομή των αμυντικών προγραμμάτων, ώστε οι πόροι να μη συγκεντρώνονται σε δύο ή τρεις μεγάλους ομίλους.

Capital.gr