Aναβολή λόγω διαφωνιών πήρε η αύξηση φόρων στα τσιγάρα

Στους ανέμους σκορπίζεται για την ώρα η προσπάθεια της ιρλανδικής προεδρίας για την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για την αύξηση των φορολογικών συντελεστών στα καπνικά είδη.

Η ιρλανδική πρόταση δεν κατάφερε να πείσει τις χώρες που διατηρούν έντονες επιφυλάξεις, ενώ η Σουηδία γνωστοποίησε χθες στην Κομισιόν ότι η πολιτική της κατάσταση δεν επιτρέπει διαφοροποίηση της στάσης της. Η Στοκχόλμη επικαλέστηκε ότι δεν έχει ακόμη σχηματισμένη κυβέρνηση για να αλλάξει την απόφαση του Ιουνίου, αν και στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της είναι τα προϊόντα καπνού που δεν απαιτούν καύση, όπως για παράδειγμα τα σακουλάκια νικοτίνης. Το γαϊτανάκι των επιφυλάξεων ύφαναν, όμως, άλλες 9 χώρες, επικαλούμενες κυρίως τον κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου ή το ύψος των προτεινόμενων αυξήσεων.

Αίσθηση, προκάλεσε η αλλαγή στάσης της Ιταλίας, σχεδόν την τελευταία στιγμή, η οποία συγκαταλεγόταν στις χώρες που αντιδρούσαν στην αλλαγή του φορολογικού καθεστώτος. Παρ’ όλα αυτά, ο Ιταλός υπουργός Οικονομίας, Τζανκάρλο Τζορτζέτι, ανέφερε δημόσια ότι συνολικά θεωρεί ότι «το συμβιβαστικό κείμενο της Προεδρίας διασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ των διαφορετικών απαιτήσεων και, επομένως, μπορούμε να το στηρίξουμε». Η μεταστροφή της Ιταλίας συνδέεται, καθώς φαίνεται, με συγκεκριμένες νομοτεχνικές παραχωρήσεις της ιρλανδικής προεδρίας, κυρίως στη μεταχείριση του ακατέργαστου καπνού και στους ορισμούς κάποιων προϊόντων.

Η αναθεώρηση των φόρων στα καπνικά προϊόντα απαιτεί, πάντως, ομοφωνία στο Συμβούλιο της Ε.Ε., προϋπόθεση που δεν φάνηκε τουλάχιστον κατά τη χθεσινή συνάντηση των υπουργών Οικονομικών στις Βρυξέλλες να διασφαλίζεται.

Η ιρλανδική πρόταση

Ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών, ο οποίος προεδρεύει του Ecofin, κάλεσε χθες εκ νέου τα κράτη σε συμβιβασμό, υποδεικνύοντας ότι οι υφιστάμενοι φορολογικοί κανόνες είναι ετεροχρονισμένοι και δεν συμπεριλαμβάνουν τα νέα προϊόντα νικοτίνης.

Η ιρλανδική προεδρία κατέθεσε συμβιβαστική πρόταση, η οποία -ωστόσο- δεν κατάφερε να πάρει το ζήτημα ένα βήμα πιο κοντά σε συμφωνία, καθώς στην ουσία διατήρησε τους χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές και τη σταδιακή εφαρμογή τους σχεδόν όπως τα είχε εισηγηθεί η κυπριακή προεδρία.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας La Repubblica, η νέα πρόταση προβλέπει σταδιακή αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου στα τσιγάρα, από τα σημερινά €90 στα €140 ανά χίλια τσιγάρα τον Ιούλιο του 2028, στα €170 το 2030 και στα €200 από το 2032, αντί των €215 που πρότεινε η Κομισιόν. Επέκτεινε, παράλληλα, τη φορολογία στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, ακόμη και χωρίς νικοτίνη, με αρχικό φόρο 20 σεντ ανά χιλιοστόλιτρο ή 20% της λιανικής τιμής, καθώς και στα σακουλάκια νικοτίνης, για τα οποία προτείνεται αρχικός φόρος €30 ανά κιλό ή 10% της τιμής, με σταδιακές αυξήσεις ώστε μέχρι το 2032 να ανέλεθει στα €50 ανά κιλό.

Με εξαίρεση η Κύπρος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο παρουσιάζει η πρόνοια για παράταση της μεταβατικής περιόδου έως την 1η Ιανουαρίου 2036, η οποία αφορά συνολικά δέκα κράτη μέλη. Πέραν της Κύπρου, τη δυνατότητα αυτή προβλέπεται να έχουν η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Βουλγαρία, η Κροατία, το Λουξεμβούργο, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σλοβενία. Η ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα μεγαλύτερης χρονικής προσαρμογής στους νέους φόρους για τα τσιγάρα και τον καπνό για στριφτά, υπό την προϋπόθεση ότι η απαιτούμενη μέση ετήσια αύξηση υπερβαίνει το 2,35%, με έτος αναφοράς το 2025.

Στο νέο πακέτο περιλαμβάνεται, επίσης, πρόταση για δραστική μείωση, από 800 σε 200 τσιγάρα, του ενδεικτικού ορίου προσωπικής χρήσης κατά τη μεταφορά μεταξύ κρατών μελών.  ιρλανδική Προεδρία επιχειρεί με τις συγκεκριμένες παραχωρήσεις να κάμψει τις αντιδράσεις και να ξεκλειδώσει τη συμφωνία, η οποία εξακολουθεί να απαιτεί την ομόφωνη έγκριση των 27.

Οργιάζει το λαθρεμπόριο

Μελανή πτυχή την οποία επικαλούνται κυρίως Ιταλία και Ρουμανία είναι το λαθρεμπόριο. Αίσθηση προκαλούν τα στοιχεία έρευνας της KPMG για το 2025, σύμφωνα με την οποία μέσα σ’ ένα χρόνο είχαν καταναλωθεί στην ΕΕ 41,8 δισ. παράνομα τσιγάρα, ποσότητα η οποία αντιστοιχούσε στο 10,3%. Οι εκτιμώμενες δε απώλειες φορολογικών εσόδων για τα κράτη, υπερέβαιναν τα €16,7 δισ.

Η έρευνα είχε καταδείξει αύξηση της μαύρης αγοράς και στην Κύπρο, όπου το 2025 τα κρατικά ταμεία είχαν απωλέσει €27 εκ. εξαιτίας του λαθρεμπορίου τσιγάρων και καπνικών ειδών.

Ο υπουργός Οικονομικών της Ρουμανίας προσερχόμενος χθες στο Ecofin, υπογράμμισε ότι οι νέοι φορολογικοί κανόνες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τόσο τη δημόσια υγεία, αλλά και τη δυνατότητες εφαρμογής τους στις αγορές των κρατών.

Κεραυνός: «Να βγούμε έξω από το κουτί» για την ακρίβεια

Την ανάγκη λήψης άμεσων και ουσιαστικών μέτρων για αντιμετώπιση της ακρίβειας και του ενεργειακού κόστους ανέδειξε από τις Βρυξέλλες ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, καλώντας την ευρωπαϊκή ηγεσία να αναζητήσει λύσεις πέραν των συνηθισμένων προσεγγίσεων.

Παρά την ανθεκτικότητα που παρουσιάζει η ευρωπαϊκή οικονομία, όπως επεσήμανε, οι πολίτες και τα νοικοκυριά συνεχίζουν να υποφέρουν από το υψηλό κόστος της ενέργειας, το οποίο προκαλεί πληθωριστικές πιέσεις, που διαχέονται σε ολόκληρη την οικονομία. Υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης των μέτρων στήριξης, χωρίς ωστόσο να διακυβεύεται η δημοσιονομική βιωσιμότητα ή να παραβιάζονται οι ευρωπαϊκοί κανόνες οικονομικής διακυβέρνησης.

«Πρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ευρωπαϊκή ηγεσία να βγούμε έξω από το κουτί και να βρούμε λύσεις ευφάνταστες και άμεσες», τόνισε, εισηγούμενος επενδύσεις στα ενεργειακά δίκτυα και αύξηση της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Την ίδια ώρα, η Λευκωσία διεκδικεί μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ εξακολουθεί να εκκρεμεί η απάντηση της Κομισιόν στο αίτημα για παρέκκλιση από τα ευρωπαϊκά ελάχιστα όρια φορολόγησης του πετρελαίου θέρμανσης. Η Κύπρος έχει ήδη μειώσει τον σχετικό φόρο από τα 7,4 στα 2,1 σεντ ανά λίτρο, επιδιώκοντας περαιτέρω ελάφρυνση των καταναλωτών.

Εκκρεμεί, επίσης, και η εξαίρεση που ζητήθηκε για περεταίρω μείωση της ειδικής φορολογίας στο ρεύμα.