Το πρόγραμμα «φωτοβολταϊκά για όλους» μετατράπηκε σε «φωτοβολταϊκά για κανένα» αναφέρει σε ανακοίνωσή του το κίνημα Άλμα – Πολίτες για την Κύπρο, σημειώνοντας ότι η πολιτική αφροσύνη κοστίζει στους πολίτες, ενώ τονίζει πως η Κύπρος πετά σχεδόν τη μισή πράσινη ενέργεια.
Η ανακοίνωση
Αυτό που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα με τα οικιακά φωτοβολταϊκά είναι εξωφρενικό. Το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά για όλους», που με τόση περηφάνεια εξαγγέλθηκε πριν από δυόμισι χρόνια, τελικά μετατράπηκε σε «Φωτοβολταϊκά για κανένα». Ναι, σωστά διαβάσατε. Η χώρα που είναι ευλογημένη με τον ήλιο, είναι η χώρα που πετά την άφθονη ενέργεια που της παρέχει ο ήλιος. Οι πολίτες πληρώνουν για κάτι πολύτιμο που τους προσφέρεται δωρεάν. Θέλει κυβερνητική μαεστρία ένα τέτοιο «κατόρθωμα».
Τις τελευταίες ημέρες, οι περικοπές στην παραγωγή των οικιακών φωτοβολταϊκών είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Από τα περίπου 80.000 νοικοκυριά που έχουν φωτοβολταϊκά, όσα τα εγκατέστησαν μετά το καλοκαίρι του 2023, στερούνται τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τη δική τους ενέργεια, την ίδια στιγμή που αυτή η παραγωγή θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του κόστους ηλεκτρισμού για το σύνολο των καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Η Κυβέρνηση γνώριζε πολύ καλά ότι η απουσία συστημάτων αποθήκευσης θα οδηγούσε σε αυτό το αδιέξοδο. Παρ’ όλα αυτά, δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα αφού καθυστέρησε στην εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ως μέρος του δικτύου και στον εκσυγχρονισμό του δικτύου, ενέργειες με τις οποίες θα μειώνονταν οι αποκοπές στα οικιακά φωτοβολταϊκά. Ταυτόχρονα έδινε άδειες σε ιδιωτικά εμπορικά πάρκα χωρίς να απαιτεί υποχρεωτικά από τους ιδιώτες επενδυτές εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης. Η έλλειψη σχεδιασμού κοστίζει ακριβά στον τόπο και στους πολίτες. Δεν είναι σχήμα λόγου – η απρονοησία και η αμέλεια κοστίζουν.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά και οι αριθμοί ιλιγγιώδεις:
- Το 2025 χάθηκαν περίπου 306 εκατομμύρια kWh πράσινης ενέργειας
- Το κόστος αυτής της απώλειας εκτιμάται κοντά στα 100 εκατομμύρια ευρώ, σχεδόν όση η κρατική ενίσχυση των δημοσίων πανεπιστημίων της χώρας
- Η Κύπρος πέταξε, κυριολεκτικά, περίπου το 47% της παραγωγής ΑΠΕ, κυρίως από φωτοβολταϊκά. Το 2026 εκτιμάται ότι θα πετάξει το 55%.
Με απλά λόγια, μέχρι σήμερα, σχεδόν η μισή πράσινη ενέργεια της χώρας σπαταλήθηκε. Είναι σαν να έχεις στο σπίτι σου έλλειψη νερού κι εσύ, παρ’ όλα αυτά, να είσαι τόσο ανόητος που αφήνεις τη βρύση συνεχώς ανοιχτή! Πρόκειται για αφροσύνη.
Για λόγους σύγκρισης, λαμβάνοντας φυσικά υπόψη και το γεγονός ότι είναι ηλεκτρικά διασυνδεμένες, άλλες ευρωπαϊκές χώρες διαχειρίζονται πολύ πιο αποτελεσματικά την πράσινη μετάβαση:
- Στην Ελλάδα οι απώλειες ανέρχονται περίπου στο 8%.
- Στη Γερμανία οι απώλειες από φωτοβολταϊκά περιορίζονται μόλις στο 0,7%, και μαζί με την αιολική, στο 4% της συνολικά παραγόμενης ενέργειας από αυτές τις ΑΠΕ.
Αντί η χώρα μας να μεγιστοποιήσει το ηλιακό δυναμικό και την προοπτική που δημιουργεί η κυρίαρχη φωτοβολταϊκή τεχνολογία, οδηγείται στο αντίθετο αποτέλεσμα:
- Μη τήρηση των προσδοκιών που η ίδια δημιούργησε και απογοήτευση σε μερίδα του κόσμου που βλέπει πως οι αποκοπές είναι πλέον ο κανόνας. Αυτό οδηγεί και σε απαξίωση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε στέγη.
- Αποτυχία της καλλιέργειας κουλτούρας ενεργειακής συνείδησης, αποτυχία που επιτείνεται από την μη παραχώρηση κινήτρων αξιοποίησης των πλεονασμάτων της ιδιοκατανάλωσης (net metering). Σχετική με το θέμα είναι η πρόσφατη απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας για αναπομπή του σχετικού νόμου που ψήφισε η Βουλή.
- Εκ του αποτελέσματος (βλέπε σκάνδαλο Βασιλικού και λεγόμενη «ανταγωνιστική» αγορά ηλεκτρισμού), παταγώδης αποτυχία στη μείωση της τιμής του ηλεκτρισμού, η οποία είναι σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, χωρίς καμία προοπτική μείωσης τα αμέσως επόμενα χρόνια.
Αν αυτό δεν είναι η αποτυχία της πολιτικής, τι είναι; Αυτή η αποτυχία οφείλεται στις Κυβερνήσεις Αναστασιάδη και Χριστοδουλίδη, ιδίως στην τελευταία που κυβερνά εδώ και τρία χρόνια.
Η ενεργειακή πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να είναι χωρίς πλάνο, βασισμένη στην ατολμία, τον ερασιτεχνισμό και την προχειρότητα. Η Κύπρος χρειάζεται άμεσα ολοκληρωμένη στρατηγική, διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, παρεμβάσεις και ρυθμίσεις, ώστε η πράσινη μετάβαση να λειτουργήσει προς όφελος όλων και όχι εις βάρος των πολιτών. Για να συμβεί αυτό, όπως και πολλά άλλα, απαιτείται πολιτική αλλαγή. Χρειαζόμαστε πολιτικούς που θα σχεδιάζουν ορθολογικά, δεν θα υπηρετούν επιμέρους συμφέροντα, και θα νοιάζονται για το κοινό καλό.
