Χρύσης Παντελίδης: Γιατί στηρίζω ανεπιφύλακτα ένα σενάριο κεντροδεξιάς συνεργασίας – «Η πολιτική απόσταση με το ΑΚΕΛ το 2026 είναι μεγάλη»

Στηρίζει ανεπιφύλακτα ένα σενάριο συνεργασίας των κομμάτων της κεντροδεξιάς και στις προεδρικές εκλογές, δηλώνει ο Χρύσης Παντελίδης και στέλνει ξεκάθαρα αλλά και ενδιαφέροντα μηνύματα προς διάφορες κατευθύνσεις.

Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ και αναπληρωτής πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, σε συνέντευξή του στον «Φ» της Κυριακής, αναφέρεται σε μία de facto  συνεργασία των κομμάτων ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ σε κοινοβουλευτικό επίπεδο σε εβδομαδιαία βάση, η οποία, παρόλο ότι είναι άτυπη,  την χαρακτηρίζει επιτυχημένη. Αν αυτή η de facto, συνεργασία θα ξεπεράσει τα όρια του Κοινοβουλίου και θα επεκταθεί και στο επίπεδο μιας διακυβέρνησης είναι κάτι που, όπως λέει, δεν μπορεί να το προβλέψει αυτή τη στιγμή, όμως την ίδια ώρα δηλώνει χωρίς δισταγμό πώς στηρίζει ανεπιφύλακτα ένα τέτοιο σενάριο.

Τονίζει πώς είναι πρόωρη η συζήτηση για τις προεδρικές εκλογές και ότι το ΔΗΚΟ θα λάβει τις αποφάσεις του την ώρα «που πρέπει». Αναφέρει ως ορίζοντα, το τέλος της άνοιξης με τις αρχές του καλοκαιριού του 2027. Διαμηνύει επίσης πώς η όποια συνεργασία για τις προεδρικές εκλογές θα πρέπει να στηρίζεται ειλικρινείς πολιτικούς όρους και σε συμφωνημένες πολιτικές πρωτοβουλίες. Εκφράζει την εκτίμηση ότι ο κόσμος του ΔΗΚΟ είναι αρκετά ικανοποιημένος από τις κινήσεις που έγιναν από μέρους του Προέδρου Χριστοδουλίδη κατά τον τελευταίο ανασχηματισμό.  Δεν κρύβει πώς μια θεμελειώδης διαφωνίας σε ένα σημαντικό ζήτημα μπορεί να σημαίνει τον τερματισμό της συνεργασίας του ΔΗΚΟ με την Κυβέρνηση όπως έγινε και στο παρελθόν.

Πόσο ικανοποιημένο είναι το ΔΗΚΟ μετά τον τελευταίο ανασχηματισμό; Εξασφάλισε ενισχυμένη παρουσία, όπως ζητούσε…

–Εκτιμώ ότι ο κόσμος του Δημοκρατικού Κόμματος είναι αρκετά ικανοποιημένος από το γεγονός ότι στο Υπουργικό Συμβούλιο μετέχουν δύο από τους τρεις Αντιπροέδρους του Κόμματος, ένας τέως βουλευτής του και μία επιλαχούσα βουλεύτριά του. Χωρίς να παραγνωρίζω την υπαρκτή πολιτική σχέση και άλλων μελών του Υπουργικού Συμβουλίου με το Δημοκρατικό Κόμμα, πλέον η συμμετοχή τεσσάρων ανώτατων στελεχών του κόμματος στην κυβέρνηση αναμφίβολα ενισχύει την παρουσία του σε αυτήν. Και αυξάνει και την ευθύνη του, θα προσέθετα.    

Λέγεται ότι με τις κινήσεις του ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης «έδεσε» το ΔΗΚΟ για τις προεδρικές του 2028. Πώς το σχολιάζετε;

-Είναι πρόωρη η οποιαδήποτε συζήτηση για τις προεδρικές εκλογές, αν και δεν είναι πρωτόγνωρη, αφού συνηθίζεται μετά από Βουλευτικές. Σε κάθε περίπτωση, η άποψη μου είναι πως κάθε σωστή συνεργασία θα πρέπει να στηρίζεται πρωτίστως και κυρίως σε μια ειλικρινή και έντιμη σχέση των μερών, σε κοινούς πολιτικούς στόχους και σε συμφωνημένες πολιτικές πρωτοβουλίες και όχι μόνο σε διορισμούς προσώπων.

Υπάρχει κατά την άποψη σας σήμερα άλλος υποψήφιος που θα μπορούσε να εκφράσει καλύτερα το χώρο του ΔΗΚΟ και να είναι εκλέξιμος, πέραν του Νίκου Χριστοδουλίδη;

Το ζητούμενο για ένα Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν είναι να εκφράζει κάποιο κόμμα, αλλά να διαθέτει χαρακτηριστικά που να τον καθιστούν ικανό να ηγηθεί της χώρας και να εκφράζει το σύνολο, ή έστω τη μεγάλη πλειοψηφία, του κυπριακού λαού. Αν κριτήριο ήταν μόνο η έκφραση του χώρου του Δημοκρατικού Κόμματος, προφανώς καταλληλότερος με βάση αυτό το κριτήριο είναι ο πρόεδρος του κόμματος. Σημείωσα ότι στην ερώτηση σας αναφέρατε και το στοιχείο της εκλεξιμότητας, όμως επιτρέψτε μου να σημειώσω ότι η εκλεξιμότητα δεν υφίσταται από μόνη της και εκ των προτέρων, αλλά διαμορφώνεται μέσα από τη στήριξη που ένα πρόσωπο εξασφαλίζει στο δρόμο προς τις εκλογές. Για παράδειγμα, το 2022 ο Νίκος Χριστοδουλίδης, αν και ήταν δημοφιλής, κατέστη εκλέξιμος μετά που έλαβε τη στήριξη του Δημοκρατικού Κόμματος, της ΕΔΕΚ και της ΔΗΠΑ, με το συνολικό εκτόπισμα που διέθεταν τότε αυτά τα τρία κόμματα. Και είναι η στήριξη του Δημοκρατικού Κόμματος, της ΕΔΕΚ και της ΔΗΠΑ, που έδωσε στον Νίκο Χριστοδουλίδη την αντοχή να διατηρήσει μέχρι τέλους την εισροή ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ και να περάσει στο Β’ γύρο.    

Τι θα μπορούσε να οδηγήσει το ΔΗΚΟ σε αποχώρηση από το κυβερνητικό σχήμα;

Μια θεμελιώδης και σοβαρή διαφωνία σε κάποιο σημαντικό θέμα, είτε σε σχέση με το Κυπριακό, είτε σε σχέση με την Οικονομία, ή την εξωτερική, ή την ενεργειακή πολιτική. Θυμίζω ότι το 2014 αποχωρήσαμε από την κυβέρνηση Αναστασιάδη λόγω των επικίνδυνων υποχωρήσεών του τότε Προέδρου στο Κυπριακό και, πιο συγκεκριμένα, των υποχωρήσεων που έκανε στο Κοινό Ανακοινωθέν με τον κ. Έρογλου, στις αρχές εκείνου του χρόνου. Υποχωρήσεων, που «μάς έμειναν» και που τις αρνητικές  συνέπειές τους τίς βρήκε μπροστά του και ο ίδιος ο Νίκος Αναστασιάδης στο Κραν Μοντάνα, τριάμισι χρόνια μετά.

Είχατε αναφέρει σε  συνέντευξή σας πρόσφατα  ότι οι αποφάσεις για τις προεδρικές εκλογές θα ληφθούν την ώρα «που πρέπει». Ποια είναι αυτή η ώρα και με ποια κριτήρια θα ληφθεί αυτή η απόφαση;

Τα κριτήρια, όπως ανέφερα και πριν, πρέπει να είναι πολιτικά και προγραμματικά. Πρέπει, δηλαδή, η απόφασή μας να υπηρετεί συγκεκριμένους στόχους, συγκεκριμένες πολιτικές και συγκεκριμένες στρατηγικές πρωτοβουλίες, προτεραιότητες και ενέργειες, πάντα μέσα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. «Η ώρα που πρέπει» είναι λίγο πολύ γνωστή, με βάση και την εμπειρία… Θα έλεγα πως τα τέλη της άνοιξης και οι αρχές του καλοκαιριού του 2027 συνθέτουν ένα καλό ορόσημο, το οποίο διασφαλίζει ένα επαρκές χρονικό διάστημα εννέα μηνών για την υλοποίηση μιας προεκλογικής εκστρατείας, χωρίς όμως να οδηγεί σε κάποια παρατεταμένη – και ζημιογόνα για τον τόπο – προεκλογική αντιπαράθεση.

Το ενδεχόμενο στήριξης Νίκου Χριστοδουλίδη από το ΕΛΑΜ, μπορεί να επηρεάσει τη δική σας στάση; Σας ενοχλεί ως ΔΗΚΟ αυτό το ενδεχόμενο;

Προφανώς ναι, γιατί αυτό θα σημαίνει συμμετοχή του εν λόγω κόμματος στη διακυβέρνηση και στην άσκηση εκτελεστικής εξουσίας και όχι απλώς στήριξη σε μια ψηφοφορία. Όμως, επαναλαμβάνω, είναι πρόωρη αυτή η συζήτηση.

Μιλάτε συχνά για την προοπτική συνεργασίας της κεντροδεξιάς. Πόσες πιθανότητες υπάρχουν να προκύψει μια τέτοια συνεργασία στις προεδρικές εκλογές, με τα σημερινά δεδομένα;

Κατ’ αρχάς, επιτρέψτε μου να σημειώσω ότι, συνεργασία της Κεντροδεξιάς – και για να γίνω πιο σαφής και κατανοητός – συνεργασία του Δημοκρατικού Κόμματος με το Δημοκρατικό Συναγερμό έχουμε ήδη στη Βουλή, σε εβδομαδιαία βάση, στις πλείστες ψηφοφορίες, τα τελευταία αρκετά χρόνια. Και είναι αυτή η συνεργασία που έβαλε και κράτησε την Κύπρο στην Ευρωζώνη και στην ευρωπαϊκή τροχιά, είναι αυτή η συνεργασία που διέσωσε την κυπριακή οικονομία μετά τη χρεοκοπία και το Μνημόνιο από το οποίο και απαλλάξαμε τη χώρα σε χρόνο ρεκόρ, είναι αυτή η συνεργασία που διασφαλίζει τα τελευταία τριάμισι χρόνια την υλοποίηση του προγράμματος της παρούσας διακυβέρνησης, είναι αυτή η συνεργασία που στηρίζει τις στρατηγικές επιλογές συνεργασίας και συμμαχίας με την Ελλάδα και το Ισραήλ σε όλους τους κρίσιμους τομείς, είναι αυτή η συνεργασία που θωρακίζει τον δυτικοευρωπαϊκό προσανατολισμό της Κύπρου και είναι αυτή η συνεργασία που εγγυάται δημοσιονομική σταθερότητα και βιώσιμη ανάπτυξη. Επομένως, κατά την άποψή μου, δεν μιλάμε μόνο για προοπτική μιας κεντροδεξιάς συνεργασίας, αλλά μιλάμε ουσιαστικά για μια υπαρκτή, μια de facto συνεργασία, με παρελθόν και παρόν και με συγκεκριμένα αποτελέσματα και επιτεύγματα. Από κει και πέρα, το αν αυτή η de facto, άτυπη αλλά αποτελεσματική συνεργασία θα ξεπεράσει τα όρια του Κοινοβουλίου και θα επεκταθεί και στο επίπεδο μιας διακυβέρνησης είναι κάτι που δεν μπορώ να το προβλέψω αυτή τη στιγμή, όμως δεν έχω κανένα δισταγμό να δηλώσω πως στηρίζω ανεπιφύλακτα ένα τέτοιο σενάριο.  

Υπάρχει πιθανότητα συνεργασίας ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ με μια υποψηφιότητα που θα σταθεί απέναντι από αυτή του Νίκου Χριστοδουλίδη; Και με ποια κριτήρια και προϋποθέσεις μπορεί να υπάρξει αυτή η συνεργασία; Λένε πολλοί, γιατί να φύγει το ΔΗΚΟ από τον Χριστοδουλίδη και να πάει στην Αννίτα;

Θέτετε καίριες και σίγουρα πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις αλλά, όπως είπα και πριν, το Δημοκρατικό Κόμμα θα πρέπει να απαντήσει αυτές τις ερωτήσεις «την ώρα που πρέπει». Οποιαδήποτε απάντηση τώρα, θα υπονόμευε τη θέση και το εκτόπισμα του Κόμματος στους μήνες που ακολουθούν.

Ακούστηκε και η άποψη για αυτόνομη κάθοδο του ΔΗΚΟ στις προεδρικές εκλογές. Θα μπορούσε ο Νικόλας Παπαδόπουλος να διεκδικούσε την Προεδρία της Δημοκρατίας; Ποια η θέση σας σε αυτό το ενδεχόμενο;

Επαναλαμβάνω, κάθε τέτοια ερώτηση θα πρέπει να απαντηθεί «την ώρα που πρέπει». Πέραν τούτου, θεωρώ περιττό να αναφέρω εγώ ειδικά οτιδήποτε για τις ικανότητες ή την καταλληλότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου, αν αναλογιστείτε ότι ήμουν ο επικεφαλής της εκστρατείας του στις Προεδρικές Εκλογές του 2018.

Ένα σενάριο συνεργασίας ΔΗΚΟ – ΑΚΕΛ θα μπορούσε να προκύψει ξανά για προεδρικές εκλογές, όπως είναι τα δεδομένα του πολιτικού σκηνικού σήμερα;

Όχι. Και διατυπώνω δημοσίως εδώ και καιρό αυτή την εκτίμησή μου ακριβώς επειδή δεν αφορά μόνο τις προεδρικές εκλογές αλλά αφορά ήδη το κοινοβουλευτικό επίπεδο, όπως διαπιστώνεται κάθε βδομάδα στα πλείστα νομοθετήματα και αφορά και το επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής και του δυτικοευρωπαϊκού προσανατολισμού της Κύπρου. Κατά την άποψή μου, η πολιτική απόσταση με το ΑΚΕΛ το 2026, στο ευρωπαϊκό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε και λειτουργούμε ως Κύπρος, είναι μεγάλη. Όποιος δεν το αναγνωρίζει αυτό, είτε εθελοτυφλεί, είτε σκέφτεται μόνο με βάση εκλογικές σκοπιμότητες. Σέβομαι το ΑΚΕΛ και τα 100 χρόνια ύπαρξής του, όμως αυτή είναι η πραγματικότητα. Το να σκέφτομαι μέσα μου «διαφωνούμε σε πάρα πολλά με το ΑΚΕΛ αλλά ας μην το λέω μπας και συνεργαστούμε σε εκλογές» δεν είναι ειλικρινής και έντιμη άσκηση πολιτικής αλλά τακτικισμός σκοπιμότητας και στρουθοκαμηλισμός.

Να σεβαστούμε και να αξιοποιήσουμε την «τελευταία ευκαιρία»

Πήρατε τα μηνύματα των βουλευτικών εκλογών; Και ποια ήταν αυτά κατά την άποψη σας;

–Εκτιμώ πως το βασικό μήνυμα ήταν ένα και απευθυνόταν στα τρία ιστορικά κόμματα, δηλαδή στο ΔΗΣΥ, στο ΑΚΕΛ και στο ΔΗΚΟ: «Σάς δίνουμε ακόμα μία τελευταία ευκαιρία». Αυτό, εκτιμώ, είναι το βασικό μήνυμα και αυτό το μήνυμα οφείλουμε να το σεβαστούμε και να αξιοποιήσουμε πλήρως αυτή την «τελευταία ευκαιρία» που μάς δόθηκε. Εάν κάποιος πει «εντάξει, αντέξαμε κι αυτή τη φορά, ας συνεχίζουμε όπως ξέραμε», θα κάνει μεγάλο λάθος.

Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ μίλησε για πρωτοβουλία συνεργασίας των κομμάτων του κέντρου. Πώς βλέπετε αυτή τη προοπτική; Και πού βρίσκεται η όλη διαδικασία;

Δεν γνωρίζω πού βρίσκεται η διαδικασία και ούτε θα έπρεπε να γνωρίζω στο παρόν στάδιο, από τη στιγμή που το θέμα το χειρίζεται ο πρόεδρος του κόμματος. Όμως, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει προφανώς να αναμένεται να ολοκληρωθεί η αλλαγή ηγεσίας στην ΕΔΕΚ την ερχόμενη Κυριακή. Από κει και πέρα, με πολιτικούς όρους, εκτιμώ πως υπάρχει προοπτική συνεργασίας – για την ακρίβεια υπάρχει ανάγκη συνεργασίας – ειδικά με δεδομένο το γεγονός ότι το Δημοκρατικό Κόμμα είναι το μόνο κεντρώο κόμμα στη νέα Βουλή και θα ήταν ωφέλιμο για τον τόπο, μέσω μιας τέτοιας συνεργασίας, να δοθεί δυνατότητα στην ΕΔΕΚ και τη ΔΗΠΑ να διαδραματίζουν πολιτικό ρόλο.   

Ποιες οι κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες σας με την επιστροφή στα κοινοβουλευτικά έδρανα;

Αν και επιλέγω να δημοσιοποιώ τις πρωτοβουλίες μου όταν τίς υλοποιώ και όχι όταν τίς σχεδιάζω, θα μπορούσα να πω ενδεικτικά ότι θα επικεντρωθώ στα θέματα της ενέργειας, του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος και της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε ζητήματα που σχετίζονται με τη συνεχή βελτίωση του πλαισίου προστασίας των ευάλωτων και καλόπιστων δανειοληπτών και της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, σε πτυχές της δημόσιας διοίκησης, της παραγωγικότητας της κρατικής μηχανής και της εύρυθμης λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας για καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και των επιχειρήσεων, σε βελτιώσεις που πρέπει να γίνουν σε μεταρρυθμίσεις οι οποίες ήδη εφαρμόζονται, σε πρόσθετες νομοθεσίες για μείωση της βλάβης στη δημόσια υγεία και για προστασία των παιδιών και, ασφαλώς, στη συνεχή άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου, μέσω της εγγραφής θεμάτων με τη διαδικασία του Αυτεπάγγελτου, πρωτίστως στις τέσσερις κοινοβουλευτικές επιτροπές στις οποίες είμαι μέλος, δηλαδή, την Οικονομικών, την Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, την Άμυνας και την Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων.     

Τις πρόνοιες για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση πώς τις βλέπετε; Συμφωνείτε;

Κατ’ αρχάς, διευκρινίζω ότι στη Βουλή δεν έχει κατατεθεί ακόμα οποιοδήποτε Νομοσχέδιο. Η δημόσια συζήτηση που παρακολουθούμε αυτές τις ημέρες στηρίζεται σε δηλώσεις του αρμόδιου Υπουργού ή των εμπλεκόμενων φορέων, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, η οποία ορθώς γίνεται κατά την ετοιμασία οποιουδήποτε Νομοσχεδίου. Εκτιμώ και θεωρώ ότι η τελική ή, εν πάση περιπτώσει, η βασική εισήγηση της Κυβέρνησης, θα καταγράφεται στο τροποποιητικό Νομοσχέδιο όταν αυτό οριστικοποιηθεί από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και κατατεθεί στη Βουλή. Επομένως, καλό θα ήταν να κάνουμε υπομονή διότι, ξέρετε, σε τέτοιους είδους μεταρρυθμίσεις και Νομοσχέδια, η ουσία και οι επίμαχες διατάξεις κρίνονται στις λεπτομέρειες, τις οποίες μόνο στο χαρτί και ολοκληρωμένες μπορούμε να μελετήσουμε. Όταν με το καλό κατατεθεί το Νομοσχέδιο στη Βουλή και παραπεμφθεί στις δύο, κατά την άποψή μου, αρμόδιες Κοινοβουλευτικές Επιτροπές (Οικονομικών και Εργασίας), οι οποίες κρίνω ότι θα πρέπει να το εξετάσουν από κοινού, τότε θα είμαι σε θέση να το αξιολογήσω, να τοποθετηθώ, να εισηγηθώ τροποποιήσεις και, αν χρειαστεί, να καταθέσουμε και τροπολογίες. Μέχρι τότε, θα αποφύγω οποιαδήποτε δημόσια τοποθέτηση για οποιαδήποτε δημοσιευμένη διάταξη, πρόθεση της Κυβέρνησης, ή θέση των κοινωνικών εταίρων. Σε κάθε περίπτωση, οφείλω να αναγνωρίσω ότι η πρωτοβουλία της Κυβέρνησης για μεταρρύθμιση του Συνταξιοδοτικού ήταν αναγκαία και είναι καλοδεχούμενη, όπως καλοδεχούμενη είναι και η εποικοδομητική στάση όλων των κοινωνικών εταίρων.

Ο Έρχιουρμαν είναι αυτός που καλείται να προσεγγίσει όσα ο ίδιος έλεγε πριν 1 χρόνο

–Πώς αξιολογείτε τη συνάντηση Χριστοδουλίδη-Ερχιουρμάν την περασμένη Τετάρτη;

–Το γεγονός ότι συμφωνήθηκε η πραγματοποίηση εβδομαδιαίων συναντήσεων των δύο ανδρών είναι αναμφίβολα ένα θετικό διαδικαστικό βήμα. Το αν αυτό το βήμα θα αποδειχτεί και επί της ουσίας θετικό, θα κριθεί από τη στάση της Τουρκίας και του κ. ‘Ερχιουρμαν. Η στάση του Προέδρου Χριστοδουλίδη είναι αποδεδειγμένα εποικοδομητική αυτά τα τριάμισι χρόνια και είναι ο κ. Έρχιουρμαν αυτός που θα πρέπει, αν μη τι άλλο, να προσεγγίσει τα όσα ο ίδιος δήλωνε πριν ένα περίπου χρόνο, δηλαδή πριν τις παράνομες εκλογές στα κατεχόμενα. Δυστυχώς, ενώ πριν τις παράνομες εκλογές ήταν διακριτή η διαφορά ανάμεσα στον κ. Ερχιουρμαν και τον κ. Τατάρ, μετά τις παράνομες εκλογές δεν διαπιστώνεται κάτι τέτοιο. Η δε τουρκική στάση, στο σύνολο της, παραμένει προκλητική και επεκτατική έναντι όλων των γειτονικών κρατών και αν κάτι διαπιστώνεται καθημερινώς είναι η επικινδυνότητα του τουρκικού κράτους, το οποίο δεν περιορίζεται στη διαχρονική, επεκτατική πολιτική του έναντι της Κύπρου ή της Ελλάδας αλλά, πλέον, ενεργεί και ως προστάτης τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως η Hamas και η Hezbollah.