Κύπρος – Γαλλία: Στρατηγικό βάθος και νέα αμυντική συνεργασία μέσω SOFA – Τι κερδίζει η Λευκωσία στην Άμυνα, υποδομές και τεχνογνωσία – Όλα όσα ειπώθηκαν στη Βουλή

Τα δυνητικά οφέλη για την Κυπριακή Δημοκρατία από τη συμφωνία Status of Forces Agreement (SOFA) με τη Γαλλία εξέτασε την Τρίτη η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας, τη διαλειτουργικότητα των ενόπλων δυνάμεων, την αξιοποίηση των κυπριακών στρατιωτικών υποδομών και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

Η Επιτροπή Εξωτερικών, η οποία είναι αρμόδια και για την εξέταση διεθνών συμφωνιών που υποβάλλονται προς κύρωση, συνεδρίασε στις 22 Σεπτεμβρίου υπό την προεδρία του βουλευτή του ΔΗΣΥ Γιώργου Κάρουλλα.

Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο κ. Κάρουλλας ανέφερε ότι κάθε διεθνής συνεργασία θα πρέπει να αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη για την Κυπριακή Δημοκρατία και να συμβάλλει στην ενίσχυση των εθνικών δυνατοτήτων αποτροπής.

Εκ μέρους του Υπουργείου Εξωτερικών, ο Αναπληρωτής Πολιτικός Διευθυντής για θέματα ασφάλειας, Πέτρος Μαυρίκιος, εξήγησε ότι μια συμφωνία SOFA καθορίζει το νομικό πλαίσιο που διέπει την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων ενός κράτους στο έδαφος άλλου.

Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη συμφωνία αντανακλά την εμβάθυνση των σχέσεων Κύπρου–Γαλλίας και τη σημασία που αποδίδει η Λευκωσία στη συνεργασία με ένα μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και μία από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η συμφωνία Κύπρου–Γαλλίας υπογράφηκε στις 8 Ιουνίου 2026, γεγονός που έχει επίσης καταγραφεί σε δημόσιες ανακοινώσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς, η οποία έχει εκφράσει αντίθεση προς τη συμφωνία.

Από πλευράς Υπουργείου Άμυνας, ο Αντισυνταγματάρχης Πανίκος Παπαγρηγορίου, από το Τμήμα Αμυντικής Διπλωματίας, ανέφερε ότι η αμυντική σχέση Κύπρου–Γαλλίας είναι πολυετής και ότι η SOFA δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω εμβάθυνσή της.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα στρατηγικά οφέλη για την Κύπρο, σημειώνοντας ότι η συμφωνία παρέχει δυνατότητα επαφής με δυνατότητες στρατηγικού επιπέδου που η Κυπριακή Δημοκρατία δεν διαθέτει αυτόνομα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένονται αυξημένες κοινές δραστηριότητες μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών, τόσο σε επίπεδο εκπαίδευσης όσο και διαλειτουργικότητας, σε συνθήκες ειρήνης αλλά και σε περιόδους κρίσης.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η γεωγραφική θέση της Κύπρου μπορεί να αξιοποιείται ώστε να παρέχεται σε εταίρους πρόσβαση σε εγκαταστάσεις για ανεφοδιασμό και υποστήριξη, κάτι που, όπως είπε, μπορεί παράλληλα να συμβάλει στη βελτίωση των κυπριακών υποδομών.

Κατά τη συνεδρία τέθηκαν σειρά ερωτημάτων για το πρακτικό αποτύπωμα της συμφωνίας.

Ο Γιώργος Κάρουλλας ζήτησε να διευκρινιστεί κατά πόσο έχουν τεθεί μετρήσιμοι στόχοι και συγκεκριμένα ανταλλάγματα για την Κυπριακή Δημοκρατία, με ποιον τρόπο η SOFA ενισχύει την αποτροπή και ποιο είναι το στρατηγικό πλαίσιο εφαρμογής της όσον αφορά επιχειρησιακά πρωτόκολλα και επενδύσεις σε υποδομές.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Χαράλαμπος Πετρίδης έθεσε το ζήτημα της ναυτικής βάσης στο Μαρί, ζητώντας να διευκρινιστεί κατά πόσο εξετάζεται γαλλική συνδρομή στη διαμόρφωσή της ή αν η Κυπριακή Δημοκρατία θα προχωρήσει αυτόνομα.

Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Μαρίνα Νικολάου ζήτησε ενημέρωση για το εύρος ενδεχόμενης παρουσίας γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, καθώς και διαβεβαιώσεις ότι η συμφωνία δεν θα οδηγήσει σε εμπλοκή της Δημοκρατίας σε περιφερειακές συγκρούσεις.

Έθεσε επίσης ερωτήματα για την αξιολόγηση πιθανών κινδύνων, το οικονομικό κόστος της συμφωνίας και τη διασφάλιση του κυπριακού ελέγχου επί των υποδομών.

Ο Μάριος Πελεκάνος του ΕΛΑΜ ρώτησε κατά πόσο αναμένεται περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας με τη Γαλλία, ενώ η Ειρήνη Χαραλαμπίδου του Άλμα ζήτησε διευκρινίσεις για το επιχειρησιακό εύρος της συνεργασίας.

Η Νταϊάνα Κωνσταντινίδου της Άμεσης Δημοκρατίας έθεσε ερωτήματα για τη διοίκηση των κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, τη σχέση τους με την εθνική εκπαίδευση των ενόπλων δυνάμεων και τα οφέλη που αποκομίζει η γαλλική πλευρά.

Απαντώντας στα ερωτήματα, ο κ. Παπαγρηγορίου ανέφερε ότι το Υπουργείο Άμυνας έχει θέσει συγκεκριμένους στόχους στο πλαίσιο της σχέσης με τη Γαλλία.

Μεταξύ των αναμενόμενων οφελών περιέλαβε:

• ανάπτυξη τεχνογνωσίας σε αμυντικούς τομείς,
• ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας,
• συνεργασία σε τομείς όπως ο κυβερνοπόλεμος και οι τηλεπικοινωνίες,
• εκπαίδευση προσωπικού,
• εξοικείωση με νέα οπλικά και τεχνολογικά συστήματα,
• ανάπτυξη τεχνολογιών προσαρμοσμένων στις κυπριακές επιχειρησιακές ανάγκες,
• ενίσχυση της διαλειτουργικότητας με τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις.

Όπως σημείωσε, η αποτρεπτική ισχύς δεν περιορίζεται στην κατοχή οπλικών συστημάτων, αλλά συνδέεται και με το επίπεδο εκπαίδευσης, τη συνεργασία και τη δυνατότητα επιχειρησιακής συνέργειας με εταίρους.

Σε σχέση με τις υποδομές, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Άμυνας ανέφερε ότι οι συνεχιζόμενες διαβουλεύσεις με τη γαλλική πλευρά δεν συνεπάγονται κόστος για την Κύπρο και ότι, αντίθετα, μπορούν να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση πόρων κατά την ανάπτυξη συστημάτων.

Τόνισε παράλληλα ότι δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας επί των υποδομών που βρίσκονται στο έδαφός της.

Αναφερόμενος στα οφέλη για τη Γαλλία, είπε ότι αυτά περιλαμβάνουν τη δυνατότητα χρήσης κυπριακών εγκαταστάσεων για επιχειρήσεις σε συνθήκες κρίσης, όπως απομακρύνσεις Γάλλων ή άλλων υπηκόων από την ευρύτερη περιοχή.

Μετά τη συνεδρία, ο Χαράλαμπος Πετρίδης χαρακτήρισε τη συμφωνία θετική εξέλιξη προς την κατεύθυνση της εμβάθυνσης της στρατηγικής συνεργασίας Κύπρου–Γαλλίας.

Σημείωσε ότι απομένει η διαδικασία κύρωσης από τη Βουλή και ανέφερε ότι η συμφωνία προσφέρει πρόσθετες δυνατότητες και «στρατηγικό βάθος» στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κατά τον ίδιο, η συνεργασία με χώρες όπως η Γαλλία και η Ελλάδα ενισχύει δυνατότητες τις οποίες η Κυπριακή Δημοκρατία δεν διαθέτει μόνη της, ενώ η SOFA παρέχει σαφές νομικό πλαίσιο για βαθύτερη στρατηγική συνεργασία και αυξημένη διαλειτουργικότητα.

Ο κ. Πετρίδης συνέδεσε επίσης τη συμφωνία με την ανάπτυξη της κυπριακής αμυντικής βιομηχανίας και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE.