Συνάντηση Κόμπου με τους δύο βασικούς υποψήφιους για τη θέση του ΓΓ του ΟΗΕ – Ποιοι είναι Γκρίνσπαν και Γκρόσι

Με τους δύο, επικρατέστερους απ’ ότι φαίνεται, διεκδικητές της θέσης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών είχε ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος.

Στο περιθώριο της φετινής Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών ο Κύπριος ΥΠΕΞ συναντήθηκε με την Ρεμπέκα Γκρίνσπαν και τον Ραφαέλ Γκρόσι. Αμφότεροι εμφανίζονται ως τα φαβορί για τη θέση του ΓΓ ΟΗΕ.

Ποιοι είναι οι δύο

Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν θεωρείται, μέχρι στιγμής, φαβορί για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες στη θέση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Είναι οικονομολόγος και Γενική Γραμματέας της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) από το 2021.

Προηγουμένως ήταν Γενική Γραμματέας της Ιβηροαμερικανικής Γενικής Γραμματείας (2014–2021) και Αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα (1994–1998), ενώ είχε διατελέσει και Αναπληρώτρια Διαχειρίστρια του UNDP (2010–2014).

Ως κύριο διαπραγματευτικό της επίτευγμα προβάλλει ότι συνέβαλε στη συμφωνία Ρωσίας–Ουκρανίας για τη διάνοιξη ναυτικού διαδρόμου για τα σιτηρά στη Μαύρη Θάλασσα, και η Μόσχα μπορεί να κρίνει με βάση αυτή τη συνεργασία. Αν επιλεγεί, θα είναι η πρώτη γυναίκα και η πρώτη Εβραία επικεφαλής του ΟΗΕ.

Είναι σήμερα το φαβορί. Ήταν πρώτη στην πρώτη δημοσκόπηση (straw poll) του Συμβουλίου Ασφαλείας με 10 «encourage» και μόλις ένα «discourage», υποχώρησε στη δεύτερη, και στην τρίτη, που έγινε πριν από τη Σύνοδο, προηγήθηκε ξανά με 9 «encourage» και 5 «discourage». Εννέα θετικές ψήφοι είναι το κατώφλι, αλλά απαιτείται επίσης να μην υπάρξει βέτο από τα μόνιμα μέλη.

Ο Ραφαέλ Γκρόσι είναι βετεράνος Αργεντινός διπλωμάτης, Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικές Ενέργειας (ΔΟΑΕ) από το 2019. Η Αργεντινή τον πρότεινε επίσημα στις 26 Νοεμβρίου 2025, ήταν δηλαδή ο πρώτος επίσημος υποψήφιος. Υπηρέτησε παλαιότερα ως πρέσβης της Αργεντινής στην Αυστρία και εκπρόσωπος στον ΔΟΑΕ και σε άλλους οργανισμούς της Βιέννης. Προβάλλει την εμπειρία του στη διαχείριση κρίσεων, ιδιαίτερα στη Ζαπορίζια, όπου, όπως λέει, διαπραγματεύτηκε έξι εκεχειρίες για να γίνουν επισκευές που θα απέτρεπαν σοβαρό ατύχημα.

Σύμφωνα με το Foreign Policy, ίσως είναι ο προτιμώμενος υποψήφιος των ΗΠΑ λόγω της εμπειρίας του στον φάκελο του Ιράν. Αυτό όμως λειτουργεί και εις βάρος του. Οι BRICS έχουν δομικό συμφέρον για Γενικό Γραμματέα που δεν θα θεωρηθεί

δυτική επιλογή, κάτι που τον απομακρύνει, αφού η θητεία του στον ΔΟΑΕ τον έχει φέρει στο κέντρο των δυτικών θέσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Στην τρίτη δημοσκόπηση έλαβε 5 «encourage» και 8 «discourage», και σύμφωνα με την καμπάνια 1 for 8 Billion έπεσε στην τέταρτη θέση, πίσω από τον Οτουνού.

Επόμενη ψηφοφορία

Ημερομηνία για την τέταρτη ψηφοφορία δεν έχει ακόμα οριστεί, αλλά υπάρχουν δύο σενάρια:

Το πρώτο είναι να γίνει αμέσως μετά την Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου, που ολοκληρώνεται στις 28 Σεπτεμβρίου. Είχε μάλιστα αναφερθεί ότι μπορεί να γίνει και την τελευταία μέρα της Εβδομάδας.

Το δεύτερο είναι μια μικρή αναβολή. Μετά το αποτέλεσμα της περασμένης Παρασκευής, κάποιοι αναλυτές εκτιμούν ότι το Συμβούλιο μπορεί να περιμένει, ώστε τυχόν νέοι υποψήφιοι να προλάβουν να συναντηθούν με τα κράτη μέλη.

Ένας λόγος για τον οποίο η τέταρτη ψηφοφορία μετράει: μέχρι στιγμής το Συμβούλιο δεν έχει περάσει σε χρωματιστά ψηφοδέλτια, που ξεχωρίζουν τις ψήφους των πέντε μονίμων μελών από τις ψήφους των δέκα εκλεγμένων. Άρα δεν ξέρουμε επίσημα αν κάποια από τα «discourage» είναι στην ουσία βέτο. Πηγές του PassBlue εκτιμούν ότι δύο από τα πέντε αρνητικά της Γκρίνσπαν μπορεί να προήλθαν από Κίνα και Ρωσία. Όταν το Συμβούλιο περάσει στα χρωματιστά ψηφοδέλτια, θα είναι σημάδι ότι μπαίνουμε στην τελική φάση.

Τελική απόφαση

Η διαδικασία έχει δύο στάδια. Κατά το άρθρο 97 του Χάρτη, ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το Συμβούλιο κάνει την επίσημη σύστασή του υιοθετώντας ψήφισμα σε κλειστή συνεδρίαση. Η έγκριση από τη Γενική Συνέλευση θεωρείται τυπική διαδικασία από τη στιγμή που υπάρχει συναίνεση στο Συμβούλιο.

Χρονικά, ο νικητής επιλέγεται και διορίζεται συνήθως μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου. Το ιστορικό προηγούμενο δείχνει προς τον Οκτώβριο: στις διαδικασίες του 2016 και του 2006 οι τελευταίες άτυπες ψηφοφορίες έγιναν στις αρχές Οκτωβρίου. Το 2016 ο Γκουτέρες προτάθηκε από το Συμβούλιο στις 6 Οκτωβρίου και εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση λίγες μέρες αργότερα.

Φέτος όμως η εικόνα είναι πιο κατακερματισμένη. Αν η τέταρτη ψηφοφορία δεν αναδείξει έναν υποψήφιο χωρίς αντίρρηση από τα μόνιμα μέλη, και ιδίως αν μπουν νέοι υποψήφιοι, η απόφαση μπορεί εύκολα να πάει προς τον Νοέμβριο. Το σίγουρο είναι ότι ο νέος ή η νέα Γενική Γραμματέας αναλαμβάνει την 1η Ιανουαρίου 2027.