Ο πιανίστας Μανώλης Νεοφύτου μιλά για την πολιτιστική αποκέντρωση, τη σημασία της στήριξης νέων καλλιτεχνών και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κλασική μουσική στη σύγχρονη εποχή.

Η μουσική γεννήθηκε από τους ήχους της φύσης και εκεί ήθελε να τη μεταφέρει. Μ’ αυτή τη σκέψη ως αφετηρία, ο πιανίστας Μανώλης Νεοφύτου εμπνεύστηκε και δημιούργησε το Φεστιβάλ Μουσικής στο Δάσος, στο Θεατράκι Δάσους στον Κάτω Αμίαντο. Μέσα από τις συναυλίες του στον φυσικό αυτό χώρο, επιχειρεί να επανασυνδέσει το κοινό με τη ζωντανή εμπειρία της μουσικής μέσα στο περιβάλλον όπου κυριαρχούν το θρόισμα των πεύκων και οι ήχοι της φύσης. Όπως ο ίδιος τονίζει, η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί μόνο μια καλλιτεχνική πρόταση, αλλά και μια προσπάθεια στήριξης των επαγγελματιών μουσικών στην Κύπρο, της νέας γενιάς καλλιτεχνών και της πολιτιστικής αποκέντρωσης, φέρνοντας τη μουσική έξω από τις πόλεις και πιο κοντά στον άνθρωπο και το τοπίο.

–Ποια τα συμπεράσματά σας από τις συναυλίες σας στο πλαίσιο της πολιτιστικής αποκέντρωσης; Έχω συμμετάσχει με δύο τρόπους στην πολιτιστική αποκέντρωση: μέσα από συμμετοχές σε συναυλίες σε χωριά στο πλαίσιο προγράμματος του Υφυπουργείου Πολιτισμού και μέσα από τον δικό μου χώρο, το Θεατράκι Δάσους στον Κάτω Αμίαντο. Μετά από 5 χρόνια, μπορώ με ασφάλεια να πω ότι ο κόσμος έχει ανάγκη να ξεφύγει από τις πόλεις, ειδικά το καλοκαίρι. Συγκεκριμένα, ο κόσμος λάτρεψε το θεατράκι αυτό και κάθε σεζόν περιμένει το φεστιβάλ του. Η μουσική γεννήθηκε από τους ήχους της φύσης κι ήθελα να τη μεταφέρω ακριβώς εκεί.

–Με ποιο σκεπτικό ξεκινήσατε αυτές τις συναυλίες; Η ιδέα ήταν να δημιουργήσω έναν χώρο όπου θα μπορεί το κοινό να απολαύσει τη ζωντανή μουσική μέσα στο δάσος, ακούγοντας το θρόισμα των πεύκων και το κελάηδημα των πουλιών. Το σκεπτικό μου, δημιουργώντας αυτό το θεατράκι, ήταν η στήριξη και η προώθηση των επαγγελματιών καλλιτεχνών που ζουν στην Κύπρο, δίνοντάς τους την ευκαιρία να παρουσιάσουν την τέχνη τους σ’ ένα περιβάλλον μέσα στη φύση. Επίσης να δώσω ακόμη ένα κίνητρο να πάει κάποιος στα ορεινά θέρετρα και να συνδυάσει την ξεκούραση με την ψυχαγωγία, προσφέροντάς του την εμπειρία να ακούσει ποιοτική ζωντανή μουσική.

-Με ποια κριτήρια επιλέγετε τι θα παρουσιάσετε; Προσπαθώ να στηρίζω τους επαγγελματίες καλλιτέχνες, μουσικούς με διάφορες ειδικότητες. Το φεστιβάλ δεν επικεντρώνεται μόνο στην κλασική μουσική αλλά και σε άλλα είδη, έχοντας έτσι ένα μεγάλο φάσμα και ποικιλία με κριτήριο την ψηλή ποιότητα εκτέλεσης και ερμηνείας. Επίσης δίνω πάντα την ευκαιρία στη νέα γενιά καλλιτεχνών, οι οποίοι τελειώνουν τις μουσικές τους σπουδές και ψάχνουν τρόπους και ευκαιρίες να εμφανιστούν και να τους γνωρίσει το κοινό. Στη Λεμεσό ιδιαίτερα, στα δύο κύρια θέατρα που υπάρχουν, τα οποία παρέχουν επαγγελματικό πιάνο με ουρά, είναι δύσκολο να δώσεις παραστάσεις καθώς είναι μεγάλα και το ενοίκιο ψηλό.

–Πώς μπορεί να καλλιεργηθεί περισσότερο το ενδιαφέρον των νέων για την κλασική μουσική; Η παιδεία στην ποιοτική μουσική και η ανάπτυξη ενός καλού αισθητικού κριτηρίου ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία. Το ενδιαφέρον των νέων μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από την πιο συχνή επαφή με την κλασική μουσική, επιλέγοντας φυσικά καλούς ερμηνευτές. Πιστεύω ότι θα βοηθούσε πολύ τη νεολαία να έρθει πιο κοντά στην κλασική μουσική αν πριν την εκτέλεση του έργου, τους εξηγήσουμε μιλώντας τους για το μήνυμα και την ιδέα που είχε ο συνθέτης δημιουργώντας το κομμάτι αυτό, δηλαδή να μάθουν τις συνθήκες που ώθησαν τον συνθέτη να γράψει το συγκεκριμένο έργο. Αυτό βοηθάει πολύ στην κατανόησή του.

–Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ένας νέος κλασικός μουσικός στην Κύπρο; Η μεγαλύτερη πρόκληση για ένα νέο κλασικό μουσικό στην Κύπρο είναι να βρει τον τρόπο να τον γνωρίσει το κοινό, να τον μάθει και να τον επιλέξει για να τον ακούσει ξανά και ξανά.

–Πώς βλέπετε το μέλλον της κλασικής μουσικής στην εποχή των κοινωνικών δικτύων και του γρήγορου περιεχομένου; Τα πράγματα δεν είναι εύκολα, όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και στην Ευρώπη με την κλασική μουσική. Φαίνεται να μειώνεται συνεχώς το νεανικό κοινό που επιλέγει την κλασική μουσική και η ίδια δεν προβάλλεται επαρκώς στα κοινωνικά δίκτυα στην Κύπρο. Όμως, αξίζει να προσπαθήσουμε να μεταφέρουμε την αγάπη και τις γνώσεις μας για το είδος της μουσικής αυτής έτσι ώστε τα παιδιά μας να συνεχίσουν να ακούν και να είναι στη ζωή τους.

–Πιστεύετε ότι η κλασική μουσική χρειάζεται νέους τρόπους παρουσίασης για να προσελκύσει νεότερο κοινό; Ίσως ναι, γιατί υπάρχει ακόμα μια προκατάληψη για την κλασική μουσική ως κάτι παλιό και απαρχαιωμένο. Προφανώς, όπως και όλα τα είδη μουσικής, δεν είναι για όλες τις ώρες. Μπορούμε να φέρουμε τους νέους πιο κοντά στην κλασική μουσική έχοντας στο ρεπερτόριο μας αρχικά γνωστά κομμάτια. «Παίζοντας» κλασική μουσική σε καταστήματα, καφετέριες που ο κόσμος θέλει να κάνει τη δουλειά του ήρεμα ή να κάτσει να συζητήσει.

–Τι θα απαντούσατε σ’ έναν νέο που θεωρεί την κλασική μουσική «δύσκολη» ή «μακρινή» από τη σύγχρονη ζωή; Θα πρότεινα σ’ ένα νέο να ψάξει την κλασική μουσική από πολλές πλευρές: πώς δημιουργήθηκε το κομμάτι, τι ήθελε να εκφράσει. Να ακούσει κλασική μουσική σ’ ένα χώρο με ησυχία και ηρεμία για να συγκεντρωθεί σε αυτό. Όμως, χρειάζεται και παιδεία για να μπορείς να εφαρμόσεις αυτές τις δεξιότητες, που να ξεκινά από μικρή ηλικία. Αλλιώς είναι πιο δύσκολο.

–Ξεχωρίζετε για την άνεση με την οποία κινείστε ανάμεσα στο κλασικό, το σύγχρονο και το ελληνικό ρεπερτόριο. Τι σας ελκύει σ’ αυτή τη μουσική πολυμορφία; Γενικότερα, με ελκύει η μουσική η οποία με αγγίζει στην ψυχή, έχει κάτι ιδιαίτερο να μου πει, ανεξαρτήτως προέλευσης χωρικής ή χρονικής. Την απολαμβάνω παίζοντας την στο σπίτι μου. Μετά, αυτή τη μουσική θέλω να την ερμηνεύσω και να την παρουσιάσω στη σκηνή. Δεν βρίσκω το λόγο γιατί να μην ερμηνεύσω και να παρουσιάσω ένα κομμάτι που με συγκινεί. Για μένα η μόνη κόκκινη γραμμή που έχω βάλει για τον εαυτό μου είναι η  ποιότητα και ο επαγγελματισμός της εκτέλεσης και της ερμηνείας κι όχι από ποια εποχή ή χώρα προέρχεται το κομμάτι.

Ελεύθερα, 28.06.2026