Μύθος #1: Η μαύρη Ωραία Ελένη βρίσκεται στο επίκεντρο της αφήγησης.
Ο ιντερνετικός ακροδεξιός όχλος άφριζε επί μήνες, καλώντας σε μποϊκοτάζ, επειδή ο Νόλαν επέλεξε μια μαύρη ηθοποιό για τον ρόλο. Η πραγματικότητα είναι πως στην τρίωρη ταινία, ο χαρακτήρας είναι ζήτημα να έχει δύο λεπτά συνολικής παρουσίας στην οθόνη! Ο Νόλαν τη χρησιμοποιεί καθαρά ως αφηγηματικό καταλύτη, με την εμφάνισή της να λειτουργεί απλώς, για να αποκαλύψει με βαθιά ειρωνεία ότι ο πόλεμος δεν έγινε για την τιμή, αλλά για τον έλεγχο των εμπορικών δρόμων.
Μύθος #2: Ο Έλιοτ Πέιτζ συμμετέχει για λόγους συμπερίληψης.
Δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την πραγματικότητα! Ο Έλιοτ Πέιτζ υποδύεται τον Σίνονα (και όχι τον Αχιλλέα, ακόμα ένα μύθευμα που εξακολουθεί να διαδίδεται από ινσελάκια που δεν έχουν δει την ταινία), και η εμφάνισή του είναι το ίδιο σύντομη με της Ελένης. Εμφανίζεται κυρίως στη σκηνή της «Νέκυιας» (της καθόδου στον Άδη), καταλήγοντας μια άδοξη σκιά ανάμεσα στους νεκρούς, ενσαρκώνοντας πρακτικά ως φάντασμα τις τύψεις και τις ενοχές που βαραίνουν τον επιζώντα Οδυσσέα. Ο Πέιτζ είναι εκπληκτικός, είναι αυτό το σοκαριστικά ρεαλιστικό κράμα οργής, θλίψης και ευθραυστότητας, που του χάρισε αυτόν τον σύντομο αλλά κομβικής σημασίας ρόλο. Και μεταξύ μας, αν δεν ξέρεις ότι είναι τρανς, όχι μόνο δεν το καταλαβαίνεις αλλά έχει και ελάχιστη σημασία μπροστά στο μεγαλείο της ερμηνείας του.
Μύθος #3: Η ταινία προσβάλλει τον Όμηρο και την Ελλάδα.
Το ακριβώς αντίθετο. Το έπος του Νόλαν μάς γεμίζει εθνική υπερηφάνεια, αφού αποδεικνύει πως ένα ελληνικό κείμενο σχεδόν 3000 ετών παραμένει σοκαριστικά φρέσκο, οικουμενικό και πολιτικά οξύ. Ο δημιουργός αντιμετωπίζει τον πυρήνα του έπους με απόλυτο σεβασμό, κατακεραυνώνοντας την ξενοφοβία και την κτηνωδία του εθνικισμού. Η ελληνική κληρονομιά είναι ένα ζωντανό διαμάντι που εξηγεί τα σκοτάδια της ανθρώπινης ψυχής, όχι κλειστό μουσείο για απαρχαιωμένους -και ξεπερασμένους- κλειδοκράτορες.
Μύθος #4: Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το ομηρικό κείμενο.
Ο Νόλαν βουτάει στο βαθύτερο, αληθινό και συχνά αποσιωπημένο πνεύμα του Ομήρου. Αντί να κάνει μια ρηχή εικονογράφηση, ανατέμνει το αρχαιότερο κείμενο της δυτικής λογοτεχνίας με νυστέρι, επανατοποθετεί ιδιοφυώς την έννοια της «μήτιδος» (της ομηρικής πανουργίας) στον σύγχρονο κόσμο, μετατρέποντας το ταξίδι σε ένα ασφυκτικό ψυχολογικό και υπαρξιακό θρίλερ για την απώλεια της ταυτότητας. Παίρνει ελευθερίες, ναι, όμως δεν προδίδει το ομηρικό πνεύμα. Ο Οδυσσέας (ο Ματ Ντέιμον σε μια ερμηνεία καριέρας) ενσαρκώνει έναν ηθικά τσακισμένο, ρακένδυτο και διαλυμένο από το PTSD στρατιώτη ενός παράλογου πολέμου. Είναι ένας κυνικός επιζών σε έναν post-truth κόσμο, που αναγκάζεται να χειραγωγήσει τόσες καταστάσεις για να παραμείνει ζωντανός, που τελικά βιώνει την επιβίωση ως ηθική αυτοκτονία.
Μύθος #5: Είναι καταδικασμένη να πατώσει.
Μην ακούτε τις… σειρήνες. Η «Οδύσσεια» όχι μόνο δεν πάτωσε αλλά με $264.1 εκατ. το πρώτο τριήμερο προβολής παγκοσμίως, κατέγραψε το τρίτο μεγαλύτερο άνοιγμα της χρονιάς και το μεγαλύτερο στην καριέρα του Νόλαν. Ταυτόχρονα, αναθερμάνθηκε σε όλο τον πλανήτη το ενδιαφέρον για τον Όμηρο και την ελληνική μυθολογία, ενώ αναμφίβολα η επιτυχία του φιλμ θα ανοίξει τον δρόμο και για άλλες ταινίες και σειρές εμπνευσμένες από τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό. Σκεφτείτε ότι αυτή την περίοδο σε κάθε γωνιά του κόσμου, άνθρωποι όλων των φυλών, ηλικιών και θρησκειών εξοικειώνονται με ονόματα όπως Οδυσσέας, Τηλέμαχος, Πηνελόπη, Μενέλαος και concept όπως η Ιλιάδα, ο Δούρειος Ίππος, οι αρχαιοελληνικές αξίες και ο Νόστος. Κι αυτή, εκτιμώ, είναι η μεγαλύτερη τιμή στον ελληνικό πολιτισμό που μπορεί να αποδώσει κανείς μέσω της ποπ κουλτούρας.
- INFO: Η ταινία προβάλλεται στους κινηματογράφους RIO CINEMAS και K CINEPLEX. Διάρκεια: 173’
