Στην πρώτη του συγγραφική απόπειρα με τίτλο «Οδύσσεια του χώρου», ο αρχιτέκτονας Χάρης Χριστοδούλου ταξιδεύει τον αναγνώστη σε μια διπλή Οδύσσεια: Στην περιπέτειά του να εντοπίσει το ιδανικό σπίτι για την οικογένεια του, ενώ παράλληλα συνομιλεί με τον αρχιτέκτονα Ζήνωνα Σιερεπεκλή και περιηγείται στα έργα του.
–Ποιο ήταν το καταλυτικό στοιχείο που σε οδήγησε στη λογοτεχνία; Από μικρός μου άρεσε να διαβάζω. Έβρισκα συναρπαστικό το γεγονός ότι μπορούσες να ταξιδέψεις σε τόπους και να γνωρίσεις ανθρώπους μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου. Μεγαλώνοντας και μπαίνοντας στη διαδικασία να γράψω δικά μου κείμενα, στα πλαίσια εργασιών και άρθρων, συνειδητοποίησα την ανάγκη και επιθυμία μου να μεταδώσω στον αναγνώστη όσα με έφεραν κοντά στη λογοτεχνία. Τον ενθουσιασμό, την έμπνευση, το να δεις τον κόσμο με άλλη ματιά.
-Ανατρέχοντας στο έργο του Ζήνωνα Σιερεπεκλή, ανακάλυψες και κάποιες δικές σου αλήθειες; Αυτός ήταν και ο σκοπός του ταξιδιού μου στο έργο του Σιερεπεκλή. Να αναμετρηθώ με τις δικές του αλήθειες, ώστε να πάρω θέση και εντέλει να ανακαλύψω τις δικές μου. Αυτή η διαδικασία θεωρώ πως είναι πολύτιμη έως και απαραίτητη για έναν δημιουργό, σε κάθε πεδίο έκφρασης. Ο μαθητής να αναμετρηθεί με το έργο του δασκάλου του για ν’ ανακαλύψει ποιο θέλει να είναι το δικό του έργο.
–Τι κρατάς ως πιο σημαντικό από την περιδιάβασή σου στα έργα του Σιερεπεκλή; Έχοντας την τύχη και το προνόμιο να δουλέψω δίπλα του για ορισμένα χρόνια, μπόρεσα να δω με τα ίδια μου τα μάτια με ποιον τρόπο παράγεται ένα έργο υψηλής ποιότητας. Μόνο με κόπο και χρόνο μπορεί κάποιος να φτάσει στο εξαιρετικό. Με επανειλημμένες δοκιμές και μετά από αλλεπάλληλες αποτυχίες, αλλά επιμένοντας ως το τέλος, το τελικό αποτέλεσμα θα είναι αντάξιο και ανάλογο της προσπάθειας. Τίποτα σημαντικό δεν μπορεί να προκύψει εύκολα και γρήγορα.
–Τι σημαίνει το «ποιητικά κατοικεί ο άνθρωπος», που αναφέρεις κάπου στο βιβλίο; Η φράση αυτή, του ποιητή Friedrich Holderlin, μας θυμίζει πως ο άνθρωπος δεν κατοικεί στον κόσμο αυτόν μόνο για να επιβιώνει και να ικανοποιεί τις βιολογικές του ανάγκες. Κοιτάζει ψηλά, ονειρεύεται και δημιουργεί. Η αρχιτεκτονική είναι μια από τις πιο βασικές μαρτυρίες για την ανάγκη του να κατοικήσει ποιητικά τον κόσμο αυτό. Έργα όπως ο Παρθενώνας, η Σαγράδα Φαμίλια, η Σύγχρονη Πινακοθήκη του Βερολίνου, δεν θα είχαν σχεδιαστεί και χτιστεί χωρίς την επιθυμία αυτή και τη δίψα για το υψηλό.
–Η αρχιτεκτονική διαμορφώνει τον άνθρωπο; Η αρχιτεκτονική έχει τη δύναμη να διαμορφώνει τις συνήθειες του ανθρώπου, τη σχέση του με τον εαυτό του και με τους άλλους. Οι χώροι που κατοικούμε, που εργαζόμαστε και ψυχαγωγούμαστε, αποτελούν το σκηνικό στο οποίο εξελίσσεται η πλοκή της προσωπικής ιστορίας του καθενός. Όπως και στο θέατρο ή στον κινηματογράφο, το σκηνικό μπορεί να είναι καθοριστικό στην εξέλιξη των χαρακτήρων. Την ίδια ώρα ισχύει και το αντίστροφο: Ο άνθρωπος έχει τη δύναμη και πρέπει να διαμορφώνει την αρχιτεκτονική με τρόπο που να υπηρετεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τα όνειρά του. Μόνο έτσι μπορεί τελικά να καταφέρει να κατοικεί ποιητικά την κάθε του μέρα – όταν ο χώρος ανταποκρίνεται στο ποιος είναι και πώς υπάρχει.
–Στο μυθιστόρημα εκτυλίσσεται η δική σου Οδύσσεια σε αναζήτηση κατοικίας. Μια Οδύσσεια που εκφράζει τα αδιέξοδα μιας γενιάς. Ποιες λύσεις απαιτούνται ώστε να είναι πιο προσιτή μια κατοικία ή ένα διαμέρισμα για τους νέους; Η στεγαστική κρίση είναι ένα φαινόμενο που ξεπερνά τα σύνορα του τόπου μας, το οποίο μάλιστα εντείνεται τις τελευταίες δεκαετίες ειδικά στα αστικά κέντρα. Ωστόσο, στην ψηφιακή εποχή οι αποστάσεις έχουν εκμηδενιστεί. Πολύς κόσμος δουλεύει πλέον από το σπίτι και μπορεί να έχει πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες μέσω του διαδικτύου. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης οι νέοι εγκαθίστανται σε χωριά, όπου η επαφή με τον άλλο άνθρωπο και τη φύση είναι εφικτή. Πιστεύω πως αυτό το μοντέλο πληθυσμιακής κατανομής είναι πιο βιώσιμο από την ανεξέλεγκτη αστυφιλία και θα πρέπει σύντομα να το σκεφτεί και η πολιτεία στην Κύπρο, ώστε να δώσει κίνητρα σε νέους να εγκατασταθούν στα χωριά. Οι αποστάσεις στον τόπο μας το επιτρέπουν.
-Τελικά επέλεξες να ζήσεις με την οικογένεια σου σε μια παραδοσιακή κατοικία στο Καϊμακλί. Τι απολαμβάνετε περισσότερο σ’ αυτό το σπίτι; Το Καϊμακλί είναι μια από τις τελευταίες γειτονιές της Λευκωσίας που έχει διατηρήσει τη φυσιογνωμία της. Οι κάτοικοι καλημερίζονται το πρωί, στο καφενείο συναντιούνται οι θαμώνες, τα απογεύματα παιδιά παίζουν στον περίβολο της εκκλησίας. Οι παραδοσιακές πλινθόκτιστες κατοικίες εκπέμπουν μια ηρεμία. Τα ψηλά παράθυρα, η ξύλινη στέγη, η περίκλειστη αυλή… Οι χώροι τους προσφέρουν απλόχερα ευχαρίστηση και άνεση. Επιστρέφοντας σπίτι στο τέλος της μέρας είναι σαν να γυρίζω στην ιδιωτική μου όαση. Νιώθω ευγνώμων και τυχερός που μπορώ να απολαμβάνω αυτή την εμπειρία κατοίκησης.
-Είναι ένα ταξίδι εσωτερικής αναζήτησης το βιβλίο σου «Οδύσσεια του χώρου»; Ναι, οπωσδήποτε. Ξεκίνησα να το γράφω σε μια φάση της ζωής μου που βρισκόμουν σε αδιέξοδο. Οι ώς τότε επιλογές μου σχετικά με τη δουλειά μου δεν φαίνονταν να με οδηγούν κάπου. Είχα φτάσει να αναρωτιέμαι αν ο δρόμος που είχα διαλέξει ήταν ο σωστός ή αν έπρεπε ν’ αλλάξω πορεία. Το «ταξίδι» στο έργο του Σιερεπεκλή ήταν για μένα μια ευκαιρία να ξαναδώ ποιος είμαι και πού θέλω να πάω.
-Τι κρατάς ως πιο σημαντικό από αυτό το συγγραφικό ταξίδι; Κατάλαβα πως το να γράψεις ένα βιβλίο δεν είναι απλή υπόθεση. Θέλει πίστη, επιμονή και κυρίως πείσμα – ειδικά αν είναι το πρώτο σου. Ωστόσο, επειδή πλέον έχω καταλάβει πως το να γράφω μου δίνει ευχαρίστηση και με φέρνει σε ισορροπία, θα συνεχίσω. Μάλιστα, έχω ήδη ξεκινήσει να γράφω το επόμενο βιβλίο μου. Καθότι είμαι αρχιτέκτονας, νομίζω πως ο χώρος και η σχέση μου μαζί του θα είναι πάντα στο επίκεντρο όσων γράφω.
Ελεύθερα, 26.7.2026
