Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Μουσικός, ακαδημαϊκός, περφόρμερ, ερευνήτρια, η Σόφη Φετοκάκη είναι από τους βασικούς συντελεστές του νέου μουσικού συνόλου «Έν Φυῇ» που εμφανίζεται στο Διεθνές Φεστιβάλ Λευκωσίας. Τέσσερις γυναικείες φωνές σε μια ξεχωριστή συναυλία, «μακριά από το επαγγελματοποιημένο πλαίσιο της καπιταλιστικής παραγωγής μουσικής, που απαιτεί διαρκή δραστηριότητα εις βάρος της ψυχής».

–Πώς γεννήθηκε το σύνολο «Έν Φυῇ»; Ποιες μουσικές αναζητήσεις σάς έφεραν μαζί; Το φωνητικό σύνολο Έν Φυῇ ξεκίνησε από μια ιδέα δική μου, που είχε ως στόχο την παρουσίαση ρεπερτορίου θρησκευτικής μουσικής γυναικών υμνογράφων και προφορικών υμνολογικών παραδόσεων. Η μουσική, και ειδικά η φωνή, είναι κάτι που με φέρνει κοντά στην αίσθηση του ιερού (όπως κι αν την αντιλαμβάνεται κανείς), στη θνητή, προσωρινή μας ύπαρξη και στους ρυθμούς της φύσης, της οποίας είμαστε μέρος. Η θρησκευτική μουσική με ελκύει επειδή στρέφεται συνειδητά προς αυτά τα πεδία. Πέρα από αυτό, είχα για χρόνια την ανάγκη να είμαι σε φωνητικό σχήμα και να βυθιστώ στον ήχο των γυναικείων φωνών. Αυτό πραγματοποιήθηκε επιτέλους αφού επέστρεψα στην Κύπρο. Η συνεργασία και η φιλία με την Έλενα Ξυδά, την Ιωάννα Βασιλείου και την Κωνσταντίνα Ξενοφώντος είναι πολυτιμότερη απ’ όσο θα μπορούσα να φανταστώ.

–Το δρώμενο που θα παρουσιάσετε ξεφεύγει από μια συμβατική συναυλία; Ξεφεύγει από την απλή μουσική ψυχαγωγία και κινεί τον ακροατή σε μια πιο εσωτερική συμμετοχή. Οι διαφορετικές μελωδικές κινήσεις, οι ρυθμοί και οι τρόποι, δημιουργούν διαφορετικές ψυχικές καταστάσεις, ενώ η γυμνή φωνή τις αφήνει να εκφραστούν με έναν ιδιαίτερα άμεσο και ευάλωτο τρόπο. Η συγκέντρωση και η μεταξύ μας επικοινωνία, καθώς τραγουδάμε, ενισχύουν αυτή την ατμόσφαιρα. Έτσι, προσκαλούμε το κοινό να θεωρήσει τη δική του εσωτερική εμπειρία ως ένα ουσιαστικό στοιχείο του δρώμενου.

Το μουσικό σχήμα «Έν Φυῇ»

–Τι θα ακούσει και τι θα βιώσει το κοινό; Θα ακούσει ύμνους από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και ιστορικές περιόδους, που εκτείνονται από τις προφορικές μέχρι τις λόγιες υμνολογικές παραδόσεις. Επιλέξαμε συνειδητά να προσεγγίσουμε με δημιουργικό τρόπο αυτούς τους ύμνους, χρησιμοποιώντας τον αυτοσχεδιασμό ως συνεκτικό στοιχείο. Αυτό έγινε πολύ φυσικά, ως αποτέλεσμα της διαφορετικότητας που χαρακτηρίζει την καθεμιά μας από άποψη μουσικών καταβολών, φωνητικής χροιάς και βιωμάτων. Για τη συγκεκριμένη παρουσίαση, ο ηχητικός σχεδιασμός θα προεκτείνει διακριτικά τις ζωντανές φωνές, διαχέοντας τον ήχο στον χώρο και συνδέοντας την άμεση ερμηνεία με το φυσικό περιβάλλον και τη συλλογική εμπειρία της ακρόασης.

–Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και έργα της μεσαιωνικής μυστικίστριας Hildegard von Bingen. Τι σας συγκινεί στο έργο της; Η Hildegard von Bingen είναι μια πολύ ξεχωριστή μορφή της μεσαιωνικής Ευρώπης, διότι κατόρθωσε να υπάρχει και να δημιουργεί αυτόνομα μέσα σ’ ένα αυστηρά πατριαρχικό πλαίσιο. Η ποίησή της, μυστικιστική και έντονα συμβολική, κατορθώνει να εκφράσει τη βαθιά σύνδεση του ανθρώπου με τη φύση και το θείο. Οι συνθέσεις της, δομημένες πάνω στις αρχές της τροπικής μουσικής και με πολλά κοινά με την ανατολική παράδοση, χαρακτηρίζονται από μια ελεύθερη, υπερβατική μελωδικότητα, στενά δεμένη αλλά και συχνά ξεπερνώντας τα όρια του λόγου.

–Πώς ξεκίνησε το ενδιαφέρον σου για τη μουσική; Από μικρή ηλικία αναζητούσα εμπειρίες που θα με τραβούσαν έξω από τα όρια του εαυτού μου, εμπειρίες μέσα από τις οποίες ο εαυτός διαλύεται ή ξεδιπλώνεται. Μεταξύ άλλων, η μουσική μού πρόσφερε τέτοιες εμπειρίες.

–Έχεις γράψει στίχους και μουσική για δικά σου τραγούδια. Πόσο επηρεασμένη είσαι από τη μελέτη των τραγουδιών από διάφορους τόπους; Οι μουσικές που μελέτησα και αγάπησα αποτελούν πλέον μέρος του εαυτού μου. Για μένα αυτές οι μουσικές είναι σαν κομβικές σχέσεις που με διαμόρφωσαν ως άνθρωπο και άφησαν το αποτύπωμά τους σε όλα όσα κάνω και σε όσα είμαι.

–Τα τελευταία χρόνια ζεις και δημιουργείς στη Βάβλα. Τι είναι αυτό που απολαμβάνεις στη ζωή εκτός πόλης; Η ζωή στο χωριό προσφέρει άφθονη ομορφιά και ησυχία. Προσφέρει επίσης στη μικρή μου κόρη την ευκαιρία να γνωρίσει και να αγαπήσει τη φύση και τον τόπο της. Βέβαια, ο άνθρωπος είναι ένα πλάσμα με πολλές πλευρές. Έχει ανάγκη από απρόβλεπτες εμπειρίες, συναναστροφή με διαφορετικούς ανθρώπους και συναντήσεις που θα διευρύνουν τους ορίζοντές του. Με λίγη οργάνωση, όμως, μπορούμε να ζούμε και στους δύο κόσμους.

–Πώς επιδρά η φύση στη δουλειά σου ως δημιουργού; Όπως και η μουσική, η φύση προσφέρει την εμπειρία της διάλυσης του εαυτού. Η επαφή με τη φύση καταρρίπτει την ανθρωποκεντρική μας αντίληψη και μας επαναφέρει στη θέση μας σε μια ευρύτερη κλίμακα. Πιο συγκεκριμένα, στη φύση βλέπουμε μια ευφυΐα που αποτελεί πρότυπο για το σύνολό μας. Εξ ου και το όνομά μας, Έν Φυῇ. Θέλουμε να αναπτυσσόμαστε όπως ένα αναρριχώμενο φυτό, που απλώνει τους βλαστούς του και τυλίγεται γύρω από άλλα φυτά για να στηριχθεί και να συνεχίσει να αναζητά το φως του ήλιου. Και, όπως ένα φυτό, θέλουμε να σεβόμαστε τους κύκλους της ανάπτυξης, που περιλαμβάνουν και περιόδους αδράνειας και ανάπαυσης. Αυτό είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο θέλουμε να υπάρχουμε σαν σύνολο, μακριά από το επαγγελματοποιημένο πλαίσιο της καπιταλιστικής παραγωγής μουσικής, που απαιτεί διαρκή δραστηριότητα εις βάρος της ψυχής.

–Έχεις διδακτορικό στη μουσική, αλλά και μάστερ στη λογοτεχνία. Είσαι μουσικός, ακαδημαϊκός, περφόρμερ, ερευνήτρια. Πώς ισορροπείς ανάμεσα σ’ όλες αυτές τις ιδιότητες; Όλες αυτές οι ιδιότητες προέρχονται από μια αέναη επιθυμία για γνώση – τεχνική, θεωρητική, πρακτική, δημιουργική· για μένα δεν υπάρχει διαφορά. Αυτή η επιθυμία με οδηγεί σε πολλούς τόπους και δυσκολεύτηκα να μάθω πώς να την ακολουθώ χωρίς να χάνομαι. Πολλές φορές ζοριζόμουν να παρουσιάσω μια σαφή εικόνα του εαυτού μου, κάτι που απαιτεί ο επαγγελματικός χώρος. Χρειάστηκε επίσης να διαπραγματευτώ μεταξύ της ανάγκης για ανάπτυξη και της ανάγκης για το ανήκειν. Δεν ξέρω αν όντως ισορροπώ. Αισθάνομαι, όμως, ότι έχω φτάσει στο σημείο όπου όλες αυτές οι αναζητήσεις συνομιλούν με τέτοιο τρόπο ώστε να φέρνουν νόημα και ικανοποίηση στη ζωή μου κι ελπίζω πως εμπλουτίζουν τα όσα μπορώ να προσφέρω μέσω της δουλειάς μου. Η αλήθεια είναι πως δεν έχω εναλλακτική.

Ελεύθερα 20.9.2026