ArtCargo: Η Παλιά Λευκωσία γίνεται σκηνή για παραστάσεις του δρόμου από όλο τον κόσμο

Για δέκα ημέρες, η παλιά Λευκωσία βγαίνει από το συνηθισμένο πολιτιστικό της τοπίο και γίνεται σκηνή.

Μετά τη Λεμεσό, το ArtCargo Performing Arts Festival πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην πρωτεύουσα από τις 16 έως τις 25 Οκτωβρίου, μεταφέροντας παραστάσεις δρόμου, σύγχρονο τσίρκο, χορό, performance και έργα δημόσιου χώρου σε δρόμους, πλατείες και πάρκα.

Η φετινή διοργάνωση φέρνει στη Λευκωσία καλλιτέχνες από την Κύπρο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Αργεντινή, την Καταλονία και την Ιαπωνία, ενώ το πρόγραμμα συνδυάζει διεθνείς παραγωγές με νέες συνεργασίες με Κύπριους καλλιτέχνες και δημιουργικές πρωτοβουλίες.

Το βασικό χαρακτηριστικό του ArtCargo είναι ότι δεν περιμένει το κοινό να πάει σε έναν πολιτιστικό χώρο. Αντίθετα, μεταφέρει την τέχνη εκεί όπου βρίσκεται ήδη η καθημερινότητα της πόλης: στους δρόμους και στις πλατείες, στα σημεία όπου οι άνθρωποι περπατούν, εργάζονται, συναντιούνται και περνούν τον χρόνο τους. Έτσι, ο περαστικός μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια παράσταση χωρίς να έχει προγραμματίσει να παρακολουθήσει θέατρο, χορό ή τσίρκο.

Από τη Λεμεσό στη Λευκωσία

Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στη Λεμεσό το 2025, όπου το φεστιβάλ δοκίμασε στην πράξη την ιδέα της μεταφοράς των παραστατικών τεχνών στον δημόσιο χώρο.

Η πρώτη εκείνη διοργάνωση περιλάμβανε δράσεις που αναπτύχθηκαν σε διαφορετικά σημεία της πόλης, από την οδό Ανεξαρτησίας μέχρι τον χώρο του εργοστασίου ΚΕΑΝ. Το πρόγραμμα προσέλκυσε σχεδόν 40.000 ανθρώπους, δημιουργώντας μια διαφορετική σχέση ανάμεσα στο κοινό, τις παραστάσεις και την πόλη.

Μετά την πρώτη του διοργάνωση, το ArtCargo εντάχθηκε στη Mediterranean Season, ένα δίκτυο που συντονίζεται από το Lieux Publics της Μασσαλίας και συνδέει καλλιτεχνικές δράσεις δημόσιου χώρου στην περιοχή της Μεσογείου. Η συμμετοχή αυτή δημιουργεί, σύμφωνα με τους διοργανωτές, δυνατότητες για την παρουσία διεθνών έργων στην Κύπρο αλλά και για την ανάπτυξη διαδρομών προς το εξωτερικό για Κύπριους καλλιτέχνες και συνεργασίες.

Η μεταφορά του φεστιβάλ στη Λευκωσία αποτελεί επομένως και ένα επόμενο βήμα: από μια πρώτη δοκιμή στη Λεμεσό σε μια διοργάνωση που απλώνεται αυτή τη φορά στον αστικό ιστό της πρωτεύουσας.

Όταν ο δρόμος γίνεται σκηνή

Το πρόγραμμα του 2026 κινείται σε διαφορετικές περιοχές των παραστατικών τεχνών. Υπάρχουν παραστάσεις δρόμου, σύγχρονο τσίρκο, χορός, ακροβατικά, συμμετοχικές δράσεις και media art, ενώ αρκετές παραγωγές έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να συνομιλούν άμεσα με τον χώρο στον οποίο παρουσιάζονται.

Το πρόγραμμα ανοίγει στις 16 Οκτωβρίου με το L’Immédiat – Definition of an Artwork as an Act of Confidence in an Audience του Γάλλου Camille Boitel, μια συμμετοχική παράσταση διάρκειας 20 λεπτών, που χρησιμοποιεί ένα δέντρο ως απρόβλεπτο σκηνικό και βασίζεται στη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον performer και το κοινό. Παρουσιάζεται στις 16 και 17 Οκτωβρίου.

Από τις 16 έως τις 24 Οκτωβρίου παρουσιάζεται επίσης το Parametric Deep, η κύρια εγκατάσταση του φεστιβάλ, σε συμπαραγωγή με τον Κύπριο χορογράφο Πάνο Μαλακτό. Χορός, νερό, φως, προβολές και ψηφιακή τεχνολογία συνδυάζονται σε μια media εγκατάσταση με οθόνη νερού.

Στις 17 και 18 Οκτωβρίου έρχεται το The Atari Show του El Goma, μια παράσταση δρόμου που συνδυάζει juggling, οπτική κωμωδία, χορό και αυτοσχεδιασμό, ενώ τις ίδιες ημέρες η σουηδική OLO Company παρουσιάζει το Soft Spot, ένα σύγχρονο ντουέτο τσίρκου με δύο performers και 300 ποτήρια κρασιού.

Στις 18 Οκτωβρίου παρουσιάζεται το ON AIR της Κύπριας Εύης Δημητρίου, μια χορευτική δράση που μεταφέρει την παράσταση απευθείας στον δημόσιο χώρο, εντάσσοντας στην ίδια τη χορογραφία την αρχιτεκτονική, τους περαστικούς και τους ήχους της πόλης.

Στις 22 και 23 Οκτωβρίου, η καταλανική ομάδα Elelei παρουσιάζει το Blindly, που συνδυάζει θέατρο, χορό και ακροβατικά με αφετηρία το παιχνίδι της εμπιστοσύνης όταν η όραση αφαιρείται. Στις 23 και 24 Οκτωβρίου ακολουθεί το Pelat του Joan Català, μια συμμετοχική performance όπου το κοινό γίνεται μέρος της δράσης.

Το Youth Programme φέρνει στις 24 και 25 Οκτωβρίου τη 11χρονη Γιαπωνέζα αθλήτρια του trickline Kanon Ito, με παραστάσεις slackline/trickline και masterclass για νέους.

Τις ίδιες ημέρες, η Elelei παρουσιάζει το Too Much, μια παράσταση χορού, θεάτρου και ακροβατικών γύρω από τα όρια της φροντίδας, της τρυφερότητας και του ελέγχου.

Ο επίλογος του φεστιβάλ έρχεται στις 24 Οκτωβρίου, με το Soka Tira Osoa της γαλλικής Basinga. Σε ένα από τα θεαματικότερα έργα του προγράμματος, η Tatiana-Mosio Bongonga διασχίζει ένα τεντωμένο σκοινί μήκους 25 μέτρων, ενώ έως και 60 άνθρωποι από το κοινό συμμετέχουν στη διαδικασία που κάνει τη διάσχιση δυνατή.

Η πόλη ως μέρος της παράστασης

Πέρα από την ποικιλία των μορφών, το ArtCargo έχει ως βασική ιδέα την απομάκρυνση της παραστατικής τέχνης από τον συμβατικό χώρο του θεάτρου. Ο δρόμος δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνικό. Σε αρκετές παραγωγές γίνεται μέρος της δράσης, ενώ οι περαστικοί μπορούν να μετατραπούν από θεατές σε συμμετέχοντες.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στις συμμετοχικές παραγωγές του προγράμματος, αλλά και στην κύρια εγκατάσταση του Πάνου Μαλακτού, όπου η τεχνολογία, το νερό και η ανθρώπινη κίνηση συνυπάρχουν σε έναν δημόσιο χώρο.

Το φεστιβάλ δίνει παράλληλα ιδιαίτερη έμφαση στην πρόσβαση των νεότερων ηλικιών. Το Youth Programme με την Kanon Ito είναι μία από τις δράσεις που επιχειρούν να φέρουν παιδιά και νέους σε επαφή με μορφές παραστατικής τέχνης που συχνά δεν συναντούν στο συμβατικό πολιτιστικό πρόγραμμα.

Η επιλογή της ελεύθερης εισόδου σε όλες τις εκδηλώσεις εντάσσεται στην ίδια λογική: οι παραστάσεις να είναι διαθέσιμες όχι μόνο σε όσους αναζητούν ένα πολιτιστικό γεγονός, αλλά και σε όσους θα τις συναντήσουν τυχαία μέσα στην πόλη.

Μετά την πρώτη εμπειρία της Λεμεσού, το ArtCargo επιχειρεί λοιπόν να δοκιμάσει το μοντέλο του στην παλιά Λευκωσία, χρησιμοποιώντας την πόλη όχι ως φόντο αλλά ως ενεργό μέρος της διοργάνωσης. Για δέκα ημέρες, δρόμοι και πλατείες θα φιλοξενήσουν παραστάσεις από την Κύπρο και το εξωτερικό, δημιουργώντας ένα διαφορετικό είδος επαφής ανάμεσα στην παραστατική τέχνη, το κοινό και τον αστικό χώρο.

Πού και πότε

• Παλιά Λευκωσία, 16 –25 Οκτωβρίου, Ελεύθερη είσοδος, artcargofest.com