«Οι τράπεζες σώθηκαν με θυσίες των πολιτών. Επιτέλους, έφτασε η ώρα να δούμε και τους πολίτες σε αυτόν τον τόπο», έλεγε προχτές ο Άριστος Δαμιανού. Και μου θύμισε μια ανάλογη δήλωση του Αβέρωφ Νεοφύτου.

«Καθίσαμε στα γραφεία, στα συμβούλια, στις αίθουσες, και μιλώ για το σύνολο, ως να μην έχει συμβεί τίποτε», έλεγε, μιλώντας για τις τράπεζες. «Το μόνο είναι να χρεώνουμε και να υπερχρεώνουμε. Ωσάν να μην πήραμε τις καταθέσεις του κόσμου, ωσάν να μην εκμηδενίσαμε τις μετοχές των παλαιών μετόχων, ωσάν να μην εκμηδενίσαμε τους κατόχους αξιογράφων…».

Ο Δαμιανού του ΑΚΕΛ μιλούσε στις 27 Ιουνίου 2023 και ο Νεοφύτου του ΔΗΣΥ μιλούσε στις 24 Ιουλίου 2014. Με διαφορά εννέα χρόνων. Τι άλλαξε από τότε; Συζητούσαν τα προβλήματα με τα κόκκινα δάνεια και πώς να βοηθήσουν τον κόσμο, σήμερα τα ίδια συζητούν. Αναγνωρίζουν τις θυσίες των πολιτών αλλά όσα κάνουν για να τους βοηθήσουν είναι τρύπες στο νερό.

Ο φαύλος κύκλος έμεινε φαύλος κύκλος. Απλώς τώρα δεν έχει να κάνει με τις τράπεζες που κινδυνεύουν από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Φρόντισαν οι βουλευτές και οι κυβερνήσεις με απανωτές νομοθεσίες να φέρουν ξένες εταιρείες εξαγοράς δανείων να αγοράζουν σε εκπτώσεις πακέτα δανείων και τώρα πια το 90% των μη εξυπηρετούμενων δανείων (και τα υποθηκευμένα ακίνητα, φυσικά) είναι στα χέρια αυτών των εταιρειών. Οι τράπεζες απαλλάχθηκαν. Οπότε δεν κινδυνεύει το χρηματοπιστωτικό σύστημα του τόπου και η οικονομία.

Γι΄ αυτό εξάλλου, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών για το 2021, στην Κύπρο δυο τραπεζικά στελέχη συγκαταλέγονται στα πιο καλοπληρωμένα της Ευρώπης. Ο ένας είχε ετήσια αμοιβή €1.919.367 και ο άλλος €1.548.931. Έτσι είναι που διαπίστωναν από το 2014 ότι «ωσάν να μην πήραμε τις καταθέσεις του κόσμου…».

Τι άλλαξε, λοιπόν; Συζητούν επί μήνες για ένα νόμο που θα βοηθά τον κόσμο να απευθύνεται σε δικαστήριο για να βρει το δίκαιο του όταν διαφωνεί με τις χρεώσεις και τις υπερχρεώσεις. Θα τον ψηφίσει η Βουλή και θα τον αναπέμψει ο Πρόεδρος. Και νομίζουν ότι έκαναν το καθήκον τους τώρα που έφτασε η ώρα να δουν και τους πολίτες σε αυτόν τον τόπο.

Δεν έχει τελειωμό ο φαύλος κύκλος. Διότι εξ αρχής δεν έλαβαν μέτρα να προστατεύουν τους πολίτες. Δεν έλεγξαν ποτέ τις αναδιαρθρώσεις, την συμπεριφορά των τραπεζών, τους εκβιασμούς, τη θηλιά που έβαζαν στο λαιμό των πολιτών. Ούτε που τόλμησαν ποτέ λόγω συνθηκών έκτακτης ανάγκης να παγώσουν τουλάχιστον τις υπερχρεώσεις, να παγώσουν τα δάνεια μέχρι να βρεθούν οι λύσεις.

Ήταν, ας πούμε, ένα δάνειο με επιτόκιο 6% που δεν μπορούσε να εξυπηρετηθεί και περίμεναν ότι θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί όταν το επιτόκιο λόγω των καθυστερημένων δόσεων ξεπερνούσε το 12%. Και μετά (μέχρι σήμερα) μιλούσαν για «στρατηγικούς κακοπληρωτές» για να σκεπάσουν την ανικανότητα τους. Τώρα τα ταμεία των τραπεζών είναι γεμάτα λεφτά και οι πολίτες ξανά εκτεθειμένοι, αυτή τη φορά στη βουλιμία των ξένων γερακιών, που απάλλαξαν τις τράπεζες από τα κόκκινα δάνεια και τώρα απαλλάσσουν τους πολίτες από τα ακίνητα. Πάντως, την χρηματοπιστωτική σταθερότητα την διασφαλίσαμε, μην μας φάει και το άγχος.

Υ.Γ. Το είπα πολλές φορές, θα το επαναλαμβάνω όσο κάνουν πως δεν το γνωρίζουν: Από το σοκ του 2013 η αξία του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 40% και το ακάθαρτο εισόδημα τους μειώθηκε κατά 34,2% (στοιχεία από έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας). Όταν κουρεύτηκαν οι καταθέσεις, οι μετοχές, τα αξιόγραφα, τα δάνεια έμειναν όπως ήταν στην εποχή των παχιών αγελάδων, και μετά φούσκωσαν πολύ περισσότερο. Κι όταν τα πούλησαν σε πακέτα οι τράπεζες, χάνοντας οι ίδιες το 80% της αξίας τους, τα νοικοκυριά συνέχισαν να χρωστούν το σύνολο, που ούτως ή άλλως αδυνατούσαν να εξοφλήσουν.

Κανένας δεν περίμενε από τις τράπεζες ή τις ξένες εταιρείες εξαγοράς να τα λάβουν αυτά υπόψη και να βοηθήσουν τους πολίτες. Περίμεναν όλοι από την πολιτική ηγεσία. Και αποδείχτηκε κατώτερη των περιστάσεων.