Αρέσκονται οι Ευρωπαίοι να περνούν τις καλοκαιρινές τους διακοπές σε νησιά και χωριά της Μεσογείου. Να κολυμπούν στις θάλασσες, να μαυρίζουν στον χρυσαφένιο ήλιο, να ξεκουράζουν τα πόδια τους στην άμμο. Στην πραγματικότητα, παραθερίζουν εκεί που έγινε ο τάφος για χιλιάδες ανθρώπους που αναζήτησαν μια καλύτερη ζωή, μακριά από τα πυρά ή από την οικονομική εξαθλίωση.
Το τραγικό ναυάγιο ανοιχτά της Πύλου, όπου χάθηκαν τουλάχιστον 600 άνθρωποι, επανέφερε στο προσκήνιο αυτό που για μια δεκαετία συμβαίνει στη Μεσόγειο. Χιλιάδες ναυαγοί. Χιλιάδες πνιγμένοι. Χιλιάδες αγνοούμενοι. Χιλιάδες που ξεβράστηκαν σε κάποια ακτογραμμή. Χιλιάδες που ανασύρθηκαν χωρίς να ταυτοποιηθούν. Ανατριχιάζουν τα στοιχεία του Διεθνή Οργανισμού Μετανάστευσης και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ.
Τουλάχιστον 27.629 πρόσφυγες και μετανάστες αγνοούνται στις θάλασσες της λεκάνης από το 2014. Φέτος, από την αρχή του έτους έως και τις 25/6/2023, έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο 1.208 άνθρωποι, ανάμεσά τους βρέφη και παιδιά.
Η κεντρική Μεσόγειος, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, αποτελεί την πιο θανατηφόρα οδό διέλευσης προσφύγων και μεταναστών ανά τον κόσμο, καταγράφοντας περισσότερους από 17.000 θανάτους και εξαφανίσεις από το 2014. Ευθύνεται, όπως διευκρινίζει, συνδυασμός παραγόντων όπως η πολυήμερη διάρκεια του ταξιδιού, τα ολοένα και πιο επικίνδυνα μοτίβα λαθρεμπορίου, τα κενά στην έρευνα και διάσωση. «Οι μετανάστες συχνά διασχίζουν την κεντρική Μεσόγειο με μη αξιόπλοα, υπερφορτωμένα σκάφη. Πολλά από αυτά, ενδέχεται να δρομολογηθούν ταυτόχρονα, περιπλέκοντας σημαντικά τις προσπάθειες έρευνας και διάσωσης».
«Είναι πιθανό ότι πολλοί περισσότεροι θάνατοι παραμένουν μη καταγεγραμμένοι», υπογραμμίζεται. Στοιχεία του οργανισμού από το 2014, υποδηλώνουν ότι τα λείψανα περισσότερων από 12.000 ανθρώπων έχουν χαθεί σε αυτές τις θάλασσες. «Υπάρχουν, επίσης, ισχυρές ενδείξεις ότι πολλά ναυάγια είναι “αόρατα”. Βάρκες που βρίσκονται σε κίνδυνο εξαφανίζονται χωρίς επιζώντες και επομένως δεν καταγράφονται». Για παράδειγμα, αναφέρει ο οργανισμός, έχει στοιχεία για «εκατοντάδες ανθρώπινα λείψανα που βρέθηκαν στις ακτές της Λιβύης που δεν συνδέονται με κανένα γνωστό ναυάγιο».
Περίπου 1.700 θάνατοι και εξαφανίσεις έχουν καταγραφεί και στην ανατολική Μεσόγειο από το 2014, με σχεδόν τους μισούς από αυτούς (803) να έχουν σημειωθεί το 2015. «Σε σύγκριση με τις άλλες διαδρομές στη Μεσόγειο, ένα υψηλότερο ποσοστό λειψάνων ανθρώπων ανασύρεται και μεταφέρεται στην ξηρά. Οι θάνατοι σχεδόν 500 παιδιών έχουν καταγραφεί στη διαδρομή της ανατολικής Μεσογείου από το 2014, πολλοί από τα οποία ήταν κάτω των 5 ετών. Οι θάνατοι 266 γυναικών και 273 ανδρών έχουν, επίσης, τεκμηριωθεί σε αυτή τη διαδρομή, πολλοί από τους οποίους ήταν από τη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν».
Ανάλογο το δράμα και στη δυτική Μεσόγειο, όπου χάθηκαν γύρω στους 2.000 ανθρώπους από το 2014. «Η συντριπτική τους πλειοψηφία αφορά ναυάγια στο υπερπόντιο δρομολόγιο προς την ισπανική ηπειρωτική χώρα. Ωστόσο, οι χερσαίες διελεύσεις προς τους ισπανικούς θύλακες Μελίγια και Θέουτα είναι επίσης επικίνδυνες».
Συγκλονίζεσαι από την κατάληξη αυτών των ανθρώπων. Ετοιμοθάνατοι και απελπισμένοι στη χώρα τους, ανεπιθύμητοι στις δικές μας. Χιλιάδες, σήμερα, στο βυθό. Αρκετές φορές με την ανοχή των κρατών υποδοχής, αφού δεν τους αντιμετωπίζουν ως ναυαγούς, ως ανθρώπους αλλά αντιθέτως ως μέρος ενός προβλήματος που φέρει τον τίτλο «μεταναστευτικές ροές».
ΥΓ: Ακόμη και αν η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να προσφέρει άσυλο ή φιλοξενία, οφείλει να διασώσει και να μην κλείνει τα μάτια στα ναυάγια και τους πνιγμούς.
