Στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον Οκτώβριο του 2020, αναφερόταν ότι «η ΕΕ είναι πρόθυμη να συμβάλει ενεργά στην υποστήριξη των διαπραγματεύσεων, μεταξύ άλλων διορίζοντας, αμέσως μετά την επανέναρξή τους, εκπρόσωπο στην αποστολή καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ».
Στα Συμπεράσματα του Ιουνίου του 2021, αναφερόταν ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη στήριξη της διαδικασίας»
Στα Συμπεράσματα του Ιουνίου του 2022, καμία αναφορά στην Κύπρο. Υπό τον τίτλο Ανατολική Μεσόγειος, καλεί απλώς την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως το διεθνές δίκαιο, να αποκλιμακώσει τις εντάσεις προς όφελος της περιφερειακής σταθερότητας…
Αυτή τη φορά, στα Συμπεράσματα Ιουνίου 2023, υπό τον τίτλο Ανατολική Μεσόγειος, αναφέρεται εκτενέστερα στο Κυπριακό, παρότι το Κυπριακό δεν ήταν στην ατζέντα του Συμβουλίου. Κι αυτό ικανοποιεί την κυπριακή κυβέρνηση η οποία θεωρεί το γεγονός και είναι, αποτέλεσμα των δικών της ενεργειών. Το ερώτημα είναι εάν ο Πρόεδρος ανέμενε ότι θα υπάρχει και ρητή αναφορά για διορισμό απεσταλμένου της ΕΕ, που είναι η βασική πολιτική του. Δεν είναι αφελής όμως, διότι θα ήταν αφέλεια να αναμενόταν κάτι τέτοιο σε αυτή τη φάση.
Όπως αφέλεια είναι και η προσπάθεια κάποιων της αντιπολίτευσης να υποδείξουν ότι «απεσταλμένος της ΕΕ δεν διορίζεται και ούτε υπάρχει οποιαδήποτε σχετική αναφορά στα Συμπεράσματα», όπως ήταν η χτεσινή αναφορά του ΑΚΕΛ σε ανακοίνωση υπό τον τίτλο «ανεδαφικές προσδοκίες».
Το γεγονός είναι ότι τα Συμπεράσματα είναι ενισχυμένα σε ό,τι αφορά το Κυπριακό και αυτό είναι όντως αποτέλεσμα της κινητοποίησης του Προέδρου Χριστοδουλίδη και του υπουργού Εξωτερικών Κ. Κόμπου, που το τελευταίο διάστημα είχαν απανωτές επαφές με αυτό τον στόχο. Το ότι αναφέρεται πως «η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη στήριξη όλων των σταδίων της διαδικασίας της οποίας ηγούνται τα Ηνωμένα Έθνη», δεν μηδενίζεται επειδή και το 2020 δήλωνε πως είναι πρόθυμη να συμβάλει ενεργά διορίζοντας εκπρόσωπο στην αποστολή καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ. Ούτως ή άλλως, εκπρόσωπος υπήρχε και σε προηγούμενες διαπραγματευτικές διαδικασίες, αλλά ως γνωστό, με σχεδόν διακοσμητικό ρόλο. Είναι δυνατό να περίμενε κανείς ότι την Παρασκευή θα διόριζε απεσταλμένο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όταν εδώ και χρόνια δεν τολμά, διότι διαφωνεί η Τουρκία, να διορίσει απεσταλμένο ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, που θα ήταν και μια συνήθης διαδικασία;
Αυτή τη φορά αναζητείται ένας ρόλος της ΕΕ πιο ουσιαστικός και πιο παρεμβατικός και γι΄ αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα το ότι αναφέρεται στα Συμπεράσματα πως η «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραμένει πλήρως προσηλωμένο» στη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και των ψηφισμάτων τους, αλλά προσθέτει «και σύμφωνα με τις αρχές στις οποίες βασίζεται η ΕΕ και το κεκτημένο». Διότι τις αρχές της ΕΕ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, με τις υποχωρήσεις μας και το καλό κλίμα μας, τα έχουμε εκπαραθυρώσει από τις παραμέτρους της λύσης. Όταν το επαναφέρει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δίπλα από τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, είναι εξέλιξη που πρέπει να αξιοποιήσουμε κι όχι να μηδενίσουμε.
Το ΑΚΕΛ, παρουσίαζε χτες στην ανακοίνωσή του ως αρνητικό το ότι «δεν υπάρχει ρητή αναφορά στη λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα». Αλλά, όταν περιέχει ρητή αναφορά για συνολική διευθέτηση «στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, κατά τρόπο σύμφωνο με τα σχετικά ψηφίσματα», μόνο την εσωτερική κατανάλωση ικανοποιεί η διαμαρτυρία για την απουσία ρητής αναφοράς στη ΔΔΟ. Τι άλλο προνοούν τα ψηφίσματα; Εμείς πρέπει να μείνουμε εκεί κολλημένοι αρνούμενοι οτιδήποτε θα μπορούσε να σπάσει το αδιέξοδο; Διότι, αν μη τι άλλο, αυτή τη φορά με τη δραστηριότητα του Προέδρου Χριστοδουλίδη, αλλά και με τη συγκυρία των εκλογών στην Τουρκία και στην Ελλάδα, υπήρξε μια κινητικότητα, που δεν υπήρχε εδώ και πολλά χρόνια.
Αυτό δεν είναι το ζητούμενο; Άσχετα αν στο τέλος δεν έρθουν από την Ευρώπη όσα περιμένουμε, τι άλλο μπορούσε να γίνει για να υπάρξει κάποια κινητικότητα; Να πάει, λένε, ο Πρόεδρος στον Γκουτέρες και να τον διαβεβαιώσει ότι θέλει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις από εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντάνα. Αυτή είναι η εναλλακτική. Ακούγεται σαν ανέκδοτο. Πήγαν και ο Αναστασιάδης και ο Χριστοδουλίδης. Υπήρξε η απόλυτη αδράνεια εκ μέρους του Γκουτέρες. Διότι δεν ήθελε η Άγκυρα, όχι η Λευκωσία.
Τουλάχιστον, μέσω της Ευρώπης είναι μια προσπάθεια χειροπιαστή. Και όσοι πραγματικά επιδιώκουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, απαλλαγή από την κατοχή και «κανονικό κράτος», θα έπρεπε να είναι στην Ευρώπη και να αποζητούν την παρέμβασή της με κάθε τρόπο.
