Καθηλώθηκα! 4 ώρες και 43 λεπτά, μπροστά στην τηλεόραση, παρακολουθώντας τον τελικό ανδρών μεταξύ Τζόκοβιτς και Αλκαθάρ στο Ουίμπλετον.
Ήταν ένα συναρπαστικό παιχνίδι, και χάρηκα όσο δεν περιγράφεται την μεγάλη νίκη του μόλις 20 ετών Ισπανού (εικονογράφηση) επί του 36χρονου Σέρβου. Σχεδόν δεν κουνήθηκα από τη θέση μου, κι όμως κουράστηκα τόσο, λες κι ήμουν εγώ μες το γήπεδο.
Είναι δύσκολο να καταλάβει κάποιος, ιδίως όταν δεν έχει πιάσει ποτέ στα χέρια του μια ρακέτα, πόση σωματική αλλά και πνευματική δύναμη και πειθαρχία πρέπει να έχει κάποιος για να παίξει σε τέτοιο επίπεδο, μπροστά σε τόσο κόσμο, στις κερκίδες του κεντρικού γηπέδου, στις αχανείς εξέδρες του τηλεοπτικού σύμπαντος.
Πόντοι να κερδίζονται και να χάνονται με κλινική λεπτομέρεια. Η δύναμη του κτυπήματος, να εναλλάσσεται με χάιδεμα της μπάλας, ίσα-ίσα να περάσει ή να μην περάσει το φιλέ.
Να αγωνίζεσαι υπέρ του εαυτού σου, συχνά και εναντίον του. Να διαβάζεις ή να μαντεύεις τον αντίπαλο. Ακόμα και ο αυτοσχεδιασμός, προϊόν μελετημένης ακρίβειας είναι!
Όσο θαυμασμό έχω για τους τοπ τενίστες του κόσμου, άλλο τόσο έχω και για κάθε μουσικό ξεχωριστά, αλλά και όλους μαζί, που είναι μέρος μιας σπουδαίας ορχήστρας συμφωνικής. Και εδώ, υπάρχουν αμέτρητες ώρες επένδυσης, κατ’ ιδίαν στο σπίτι, όλοι μαζί στις πρόβες, μέχρι να επιτευχθεί το τέλειο.
Από το ατομικό στο συλλογικό, η απόσταση είναι μεγάλη. Αλλά τη μέρα του “αγώνα”, τη στιγμή που μια ανάσα μέσα στη σιωπή, αυτή του μαέστρου, θα ενώσει όλες τις ψυχές της ορχήστρας σε μία, αναδύεται η μαγεία.
Αν η ατομικότητα του τένις με συναρπάζει δέκα φορές, η ομαδικότητα μιας συμφωνικής ορχήστρας με ενθουσιάζει εκατό. Ίσως γιατί, εκεί, παράγεται ένα αποτέλεσμα θεϊκό! Δεν μπορεί να μην υπάρχει το Θείο στην 9η του Μπετόβεν, στην 40η του Μότσαρτ, στην 2η του Ραχμάνινοφ, στην 5η του Μάαλερ, στα Νυχτερινά του Σοπέν!
Υπάρχουν και οι σολίστ, βέβαια. Τα μεγάλα ονόματα. Στο πιάνο. Στο βιολί. Στο τσέλο. Στο φλάουτο. Κυρίως αυτά. Αναδύθηκαν όμως και αυτοί από την ορχήστρα. Την ακαδημία, ας πούμε. Και σε αυτήν στηρίζονται, ακόμα κι όταν ερμηνεύουν τα μεγάλα κονσέρτα που αναδεικνύουν την μαεστρία καθενός στο όργανο που έχει αφοσιωθεί.
Άπειρες ώρες δουλειάς. Μέχρι που –υπάρχουν φορές– το σώμα αντέχει μόνο από… κεκτημένη ταχύτητα. Ανεξήγητα.
Μέσα στο ίδιο πλαίσιο, άντεξαν κοντά 5 ώρες την Κυριακή ο Αλκαράθ και ο Τζόκοβιτς. Που μαζί, χάρισαν ένα από τα ωραιότερα… μουσικά ντουέτα για ρακέτα και μπάλα που είδαμε (ακούσαμε) ποτέ!
Προτεινόμενο ανάγνωσμα. «Το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ.» (Μην το μπερδέυετε με το περίφημο Εμβατήριο Ρατζέσκι, του Γιόχαν Στράους, που πάντα απολαμβάνουμε με τα ρυθμικά παλαμάκια στα πρωτοχρονιάτικα κοντσέρτα στη Βιέννη). Όχι. Το πρώτο είναι βιβλίο. Και το συστήνω με ενθουσιασμό.
Θεωρείται το αριστούργημα του γερμανοεβραίου συγγραφέα Γιόζεφ Ροτ (1894-1939) και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα γερμανικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα.
Παρακολουθεί τις τύχες τριών γενεών της οικογένειας Τρόττα, που εργάζονται στην υπηρεσία του στέμματος: ο πρώτος Τρόττα είναι ένας απλός Σλοβένος στρατιώτης που ανέρχεται κοινωνικά στην κατώτερη αριστοκρατία, χάρη σε μια ηρωική πράξη στο ομιχλώδες πεδίο της μάχης του Σολφερίνο, όπου σώζει τη ζωή του αυτοκράτορα της Αυστρίας, ο δεύτερος είναι ένας ανώτερος κρατικός υπάλληλος, ο τρίτος είναι αξιωματικός του στρατού, που βλέπει τη ζωή του να περιπίπτει στην αφάνεια, μαζί με την αίγλη των Αψβούργων και τελικά πεθαίνει στον πόλεμο, χωρίς να αφήσει πίσω στους απογόνους.
Η πορεία των Τρόττα αντανακλά την πορεία της ιδίας της αυτοκρατορίας. Το ιδανικό της ανιδιοτελούς προσφοράς, που είναι κυρίαρχο στον μεσαίο από τους Τρόττα, κλονίζεται στον γιο του, όχι επειδή η αυτοκρατορία έχει αντικειμενικά πάρει στραβό δρόμο, αλλά επειδή υπάρχει μια αλλαγή στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα που καθιστά αναπότρεπτη την εγκατάλειψη του παλιού ιδεαλισμού (και αυτή ακριβώς η αλλαγή στην ατμόσφαιρα αποτελεί το σημείο εκκίνησης για την ανατομή της παλιάς Αυστρίας στο βιβλίο του Robert Musil “Ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες”).
Μέσα σε τρεις γενιές, η αυτοκρατορική εύνοια θα μεταμορφωθεί σε μια ανίατη κατάρα… Ένα μεγαλειώδες ρέκβιεμ για την παρακμή της αυστροουγγρικής μοναρχίας. (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Άγρα, σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου.
